Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TRAVMA ve YANIKTA ANESTEZİ Yrd. Doç. Dr. ALİ BESTAMİ KEPEKÇİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TRAVMA ve YANIKTA ANESTEZİ Yrd. Doç. Dr. ALİ BESTAMİ KEPEKÇİ."— Sunum transkripti:

1 TRAVMA ve YANIKTA ANESTEZİ Yrd. Doç. Dr. ALİ BESTAMİ KEPEKÇİ

2 Travma; anestezistler açısından özel ve titiz yaklaşımlar gerektiren, son yıllarda en önemli ölüm nedenleri arasında sayılan acil tıbbi durumlardandır. Bu hastaların hayat kurtarıcı cerrahi müdahalelere ihtiyaç duymasının yanısıra, sağkalımı artırmak için profesyonel bir anestezi yönetimine ihtiyaçları vardır.

3 Anestezi ekibi olarak sadece ameliyat anında ve sonrasında değil, hastaneye ulaştıktan itibaren hayat kurtarıcı olacak her türlü müdahale sorumluluğumuz altındadır.  İlk birkaç saate ‘altın saatler’ denir ve alınacak önlemler, hasta için hayat kurtarıcı öneme sahiptir.

4  Travmaya bağlı hasta ölümlerinin büyük çoğunluğu, ameliyat masasında olur :  Kontrol edilemeyen kanama,  Koagulasyon anomalileri,  Hipotermi,  Şok  Asidoz

5 Motorlu taşıt kazaları sonucu acil gelen hastalar; alkol, eroin, kokain, opiat, barbitürat gibi ajanları kullanmış olabilirler. Travma sonucu acil gelen hastaların; obesite, DM, hipertansiyon, anemi, renal, kardiyovasküler ve nörolojik hastalıklar gibi yandaş hastalıkları olabilir. Hastadan anamnez alınamaması, Çoğunlukla klinik değerlendirilmeleri için yeterli zaman olmaması, Preoperatif hazırlık yapılamaması, Acil olması nedeniyle acele edilmesi bazı ek sorunlara neden olabilir.

6 Büyük ve Çoğul Travmalı Hastalarda Hazırlık Travmanın genişliği, hangi sistemleri etkilediği araştırılmalı; kan ve sıvı kaybı, yapılacak cerrahi girişimin yeri ve genişliği dikkate alınarak hazırlık yapılmalıdır. Bilincin kaybolması ile birlikte dilin arkaya kayması; kusmuk, kan, doku, diş, diş protezi, kemik parçaları, yabancı cisim aspirasyonu; yumuşak dokuda ödem, cilt ve cilt altı amfizem veya hematomdan dolayı hava yolu obstriksiyonu olabilir. İlk yapılacak iş hava yolunun temizlenmesi ve açık tutulmasıdır.

7 Hava yolu açıklığı; birçok hastada sadece başın ekstansiyonu, çenenin kaldırılması, airway yerleştirilmesi, ağız ve farenksin aspirasyonu ile sağlanabilir.  Baş, boyun ve vertebra kırığı düşünülen hastalarda bu işlemin çok dikkatli olarak yapılması gerekir.

8 Havayolu açma yöntemleri  Aletsiz Yöntemler Çene Dürtme ( Jaw thrust) Başa açı-çene kaldırma ( Head tilt chin lift)  Aletli Yöntemler Cerrahi ( Cricotirotomi, trakeotomi ) oro/nazo-trakeal entübasyon oro/nazal hava yolu araçları oro/nazal maskeler LMA havayolu Kombi tüp vd.

9 Jaw Thrust (Çene dürtme) İki el ile yapılır, baş parmaklar çene ucundan diğerleri mandibula kaidesinden çeneye aşağı öne doğru bir çekilir

10 Head tilt chin lift ( Başa açı-çene kaldırma) Baş arkaya doğru hiperekstansiyona getirilirken çene de bir yandan yukarı doğru çekilir

11 Bunlar yeterli değil ise endotrekeal entübasyon yapılır.  Entübasyon yapılması gereken travmalı hastalar şunlardır;  Hava yolu obstrüksiyonu,  Kafa travmaları (glaskow koma skalasının 9’dan az olduğu durumlar),  Hipoventilasyonlu göğüs tarvması,  Derin sedasyon gereken hastalar,  Postresüsitasyon hipoksisi,  Kardiyak arrest.

12

13 Travmalı hastalarda kas gevşetici uygulaması sonrasında entübasyon yapılması tercih edilir. Travmalı hastalarda servikal vertebra kırığı, hipoksi ve asidoz, hipovolemi ve hipoperfüzyon, hipotermi ve dolu mide kabul edilerek hazırlık ve uygulamalar yapılmalıdır. Premedikasyon için acil serviste, zaman yeterli ise kalp ritmi, kan basıncı, solunuma dikkat edilerek morfin veya fentanil, diazepam veya midazolam ile analjezi ve sedasyon sağlanabilir. Salgıları azaltmak ve mide içeriği aspirasyon riskini azaltmak için; antikolinerjikler, antiasitler, H2 reseptör antagonistleri veya metaklopamid uygulanabilir.

14 Anestezi yönteminin seçiminde; girişimin yeri, yaralanmanın tipi, anamnezde eşlik eden yandaş hastalıkların etkileri, intravasküler volüm yeterliliği, koagulasyon bozukluğunun olması ve hastanın bilinç durumu dikkate alnarak, rejyonel veya genel anestezi yöntemi uygulanır.

15  Periferik sinir blokları, spinal ya da epidural anestezi yöntemleri; uygulamanın kolaylığı, iyi bir derlenme, uygun operasyon koşulları sağlaması nedeniyle pek çok anestezist tarafından ekstremite yaralanmalarında tercih edilir.  Kafa travmaları, maksillofasiyal, torasik, abdominal yaralanmalarda ve özellikle kardiyovasküler istikrarın sağlanamadığı durumlarda genel anestezi tercih edilir

16 Periferik Sinir Bloğu ile Klavikula Kırığı Operasyonu

17 Santral Sinir Bloğu ile Kopmuş Alt Ekstremite Güdük Tamiri

18 Genel Anestezide İndüksiyon Ketamin, etomidat, benzodiazepinler ve barbituratlar, indüksiyonda kullanılabilir. Hasta bilinçsiz veya ciddi derecede şuuru bulanıksa, entübasyon yalnızca kas gevşetici verilerek yapılabilir. Süksinilkolin tercih edilen kas gevşeticidir. Vekuronium ve roküronium kardiyovasküler etkileri en az olan kas gevşeticiler olarak tercih edilmelidir.

19  Preoksijenasyon ve spontan solunum duruncaya kadar oksijen verilmesi ile hiç pozitif basınçlı solunum yapmadan laringoskopi ve entübasyon yapılabilir. Bu şekilde ağız ve farenks ya da gastrik içeriğin solunum yollarına kaçması riski azalır.

20  Hızlı etkili inhalasyon anesteziği ile de indüksiyon yapılabilir. Bu, özellikle yaşlı, şoktaki hastalarda uygun olabilir. Kardiovasküler stabilite yönünden izofluran tercih edilebilir. Orofarenks ve glottik bölgedeki travmalarda veya solunum yolunun açık tutulmasında güçlük beklenen hastalarda da bu yol, iv anestezik/kas gevşetici indüksiyonuna tercih edilir.

21  Entübasyon sırasında servikal omurga yönünden özellikle dikkatli olunmalıdır. Tüp yerleştirilip, balonu şişirildikten hemen sonra geniş bir nazogastrik sonda ile mide aspire edilmeli ve nazogastrik sonda yerinde bırakılmalıdır.

22 İdame ve Hasta Takibi  Dolaşımın depresyonu ile şiddetli hipotansiyon gelişebilir. Bu nedenle idamede kullanılacak ajanlar dikkatle seçilmelidir.  İnhalasyon anesteziği kullanılırken, volüm açığı olmamasına özen gösterilmelidir.  Bilinci bulanık veya komada olan hastalarda anestezik gereksinimi çok azdır. İndüksiyon için küçük dozda midazolam veya diazepam, İdame için de oksijen/ azot protoksit/ küçük dozda fentanil yeterli olabilir.

23 Büyük travma ve % 50 üzerindeki kan kayıpları şiddetli hipotansiyon, taşikardi, solunum sıkıntısı, anüri ve hipoksi ile birlikte olup, bilinç yarı-kapalı veya kapalıdır. Bu hastalarda anestezik maddeler düzeltilemeyen kardiovasküler kollapsa neden olabilir. Kanama kontrol edilip replasman yapıldıkça hastanın durumu düzeldiğinden anestezik gereksinimi artabilir. Kanamayı artıracağından anestezi sırasında kan basıncı yükselmelerinden kaçınılmalıdır.

24 Sıvı ve kan kayıpları mutlaka yerine konmalıdır. Kaybın yarısının kan; diğer yarısının da eşit oranda kolloid/kristaloidle karşılanması uygun olur. Büyük kan kayıplarında replasmanda taze kan kullanılmalı ve ek olarak taze donmuş plazma verilmelidir. Böbrek fonksiyonu yakından izlenmeli ve korunmaya çalışılmalıdır. Saatlik idrar çıkışının 50 ml altına düşmemesi gerekir.

25 Anesteziyi Sonlandırma Büyük ve çoğul travmalı hastalarda, kan ve sıvı kaybı, yapılan cerrahi girişimin yeri ve süresi; hastanın derlenme odasına veya yoğun bakım ünitesine naklini zorunlu kılar. Operasyon boyunca yapılan tüm uygulamalar ve oluşan tüm komplikasyonlar kayıt edilmeli ve hastanın teslimi sırasında görevli personele bilgi verilmelidir. Hayati tehlikesi olan vakalar yoğun bakım ünitesine transfer edilir. Bazı hastaların ekstübe edilmeden ve monitörize şekilde transfer edilmesi gerekebilir. Postoperatif ağrı beraberinde solunumsal sıkıntıları getireceğinden mutlaka tedavi edilmelidir.

26 YANIKLI HASTALARDA ANESTEZİ

27  Yanıkta; ısı, elektrik, kimyasal maddeler ve inhalasyon yanığının vücuda hücrelere verdiği zarar farklıdır.  Yanık yüzey alanı, yanık derinliği ve inhalasyon zedelenmesinin olup olmadığının da bilinmesi gerekir.

28

29 Anesteziyologlar için; havayolu sağlanması ve sıvı tedavisindeki zorluklar nedeniyle yanığın yeri ve genişliği, doku derinliğinden çok daha önemlidir.

30 Yanığa Bağlı Komplikasyonlar:  Başta dehitratasyon ve şok olmak üzere,  Miyoglobinüri,  İzovolemiye bağlı renal yetmezlik,  Sepsis,  Fiziksel yetersizlik ve sınırlama,  Estetik sorunlar,  Ölüm

31  Yanıklı hastalarda havayolunu kontrol altına almak, pansuman, debritman ve kontraktürlerin açılması amacıyla anestezi vermek gerekebilir.

32 Elektrik çarpmalarında myokard hasarı, kimyasal yanıklarda karaciğer ve böbrek hasarı olacağı unutulmamalıdır. Toksik gaz ve duman yanıklarında solunum fonksiyon değişiklikleri olabileceği bilinmelidir. Sürekli kullandığı ilaçlar, yandaş hastalıklar, alerjik durumu, önceki cerrahi ve anestezi uygulamaları hakkında bilgi edinilmelidir. Ağrı durumu, Hb, Hct değerlendirilmeli, hemoliz araştırılmalı, cerrahi öncesi kan değerleri mutlaka normal olmalıdır.

33 Üre, elektrolitler, kan şekeri, normal değerlerde tutulmalı, idrar çıkışı 0,5 ml/kg’ın üzerinde olmalıdır. Pıhtılaşma faktörleri özellikle yanıktan 2 hafta sonra bozulabilir, monitorize edilmelidir. EKG kayıtları alınmalı, solunumsal hasarlanmalarda günlük akciğer grafileri ve kan gazları kaytı edilmelidir. Enteral beslenme desteğine operasyondan bir iki saat öncesine kadar devam edilmelidir

34  Yanıklı hastalarda stresi ağrıyı azaltarak hastanın yapılacak hazırlıklar aşamasında daha fazla acı hissetmesini önlemek için premedikasyon yapılmalıdır. Ağrı, sedasyon ve antiemetik etki için; petidin + prometazin kombinasyonu kullanılabilir. Sedasyon ve analjezi için; opioid + diazepam kombinasyonu kullanılabilir. Ayrıca tek başına prometazin de rahatlık sağlamak amacıyla kullanılabilir. Antisiyalog etki için atropin veya skopolamin de ilave edilebilir. Hasta yatağında uyutulmalı operasyon masasına alırken ağrı duymaması sağlanmalıdır.

35  Yanıklı hastalarda oluşan yanık nedeniyle hastanın monitörizasyonu için gerekli olan bölgeler sınırlı olabilir.  Bu sebeble monitörizasyon için gerekli bağlantılar yanık yeri ve cerrahi girişim bölgeleri dışında hastanın hemodinamisini kontrol edebilecek ve girişim süresince takibini sağlayacak bölgelere uygulanmalıdır.

36 Yanıklı hastalarda; uzun girişimlerde genel anestezi, kısa ve kanamanın olmayacağı düşünülen operasyonlarda maskeyle anestezi sağlanabilir. Hastalara anestezi öncesi geniş bir damar yolu mutlaka sağlanmalı, kan kaybına karşı iki damar yolu açılmalıdır. Entübasyon zorluğuna karşı alternatif uygulamalar için gerekli malzemeler hazır bulundurulmalıdır.

37 İndüksiyon öncesi, taşikardiyi azaltmak ve oksijen basıncını yükseltmek için preoksijenasyon yapılmalıdır. ancak düşük dozlarda ve yavaş uygulanmalıdır. İndüksiyonda hastanın durumu, yaşı ve cerrahi girişimin özelliğine göre her türlü anestezik ilaç kullanılabilir, ancak düşük dozlarda ve yavaş uygulanmalıdır. İntravenöz yol ile uygulama imkânı yok ise inhalasyon anestezikleriyle indüksiyon uygulanabilir. Entübasyon sırasında solunum yolu anatomisinin değişmesi ve mukoza ödeminden dolayı zorluk yaşanabilir. Entübasyon sırasında solunum yolu anatomisinin değişmesi ve mukoza ödeminden dolayı zorluk yaşanabilir.

38  Proteine bağlanma ve reseptör duyarlığındaki değişikliklerden dolayı, yanıklı hastalarda normal olgulardan daha fazla kas gevşetici kullanmak gerekebilir.  Nondepolarizan ajanlar rahatlıkla kullanılabilir.  Ani K+ yüksekliği oluşturabileceğinden süksinilkolinden kaçınılmalıdır.

39 N2O' in analjezik etkisi fentanil ile artırılabilir. Kısa etkili alfentanil erken mobilizasyon ve beslenme için tercih edilebilir. Volatil anestezik eklenmesi ise opioid gereksinimin azaltır. İnhalasyon anestetikleri yanık olgularında rahatlıkla uygulanabilir. Opere edilmeyecek bölgeler mutlaka sarılmalı, özellikle çocuk ve neonataller için ısı blanketleri kullanılmalıdır.

40 Hiperkoagülasyon olabileceğinden venler sık sık takip edilmelidir. Hiperkoagülasyon olabileceğinden venler sık sık takip edilmelidir. Kapiller dolaşım ile hastanın rengi ve ısı kontrol edilerek, kayıt edilmelidir. Cildin homeostatik dengesi bozulduğundan hastaların ateşi biraz yüksektir. Cildin homeostatik dengesi bozulduğundan hastaların ateşi biraz yüksektir. hipotermi Evaporasyonla ısı kaybı çok fazla olacağından, hastalar iyi izole edilmezlerse operasyon masasında hızla hipotermi gelişebilir. Önlem olarak, operasyon odaları 25 ºC'ye kadar ısıtılmalı ve oda 31–33 ºC arası nemlendirilmelidir.

41 İdrar sondası sterilizasyona uyularak uygulanabilir ve saatlik idrar takibi yapılmalıdır. Yanık olgularında kateter uygulamaları üriner enfeksiyon sıklığını artırdığından, ciddi yanık veya fazla kan uygulanacaklarda noninvaziv kateterler seçilmelidir. Çocuklarda per ve postoperatif dönemlerde kan şekeri normal sınırlarda tutulacak şekilde glikoz infüzyon hızı ayarlanmalıdır. Yanıklı hastalarda sıvı elektrolit düzeyleri sıkı takip edilmeli, sıvı replasmanları bu değerler göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Yanıklı hastaya TPN uygulanıyorsa, operasyon sırasında da uygulanmalıdır.

42 Hastanın postoperatif takibinde kan kaybı nedeniyle hemodinamik değişiklikler izlenmelidir. Isı, havadaki nem, O2 uygulamasına (sıcak- nemli) devam edilmelidir. Yanıklı hastalarda erken beslenme önemlidir.

43 Kaynaklar   Teknikerler ve Teknisyenler İçin Anesteziyoloji; Prof. Dr. Melek Güra Çelik  Klinik Anesteziyoloji;Z. Kayhan  LANGE Klinik Anesteziyoloji G.Edward Morgan,Jr.Maged S. Mikhail, Michael J.murray

44 TEŞEKKÜRLER… web: e-posta:


"TRAVMA ve YANIKTA ANESTEZİ Yrd. Doç. Dr. ALİ BESTAMİ KEPEKÇİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları