Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SITMA ( Malaria ) Doç. Dr. Salih KUK Doç. Dr. Salih KUK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SITMA ( Malaria ) Doç. Dr. Salih KUK Doç. Dr. Salih KUK."— Sunum transkripti:

1 SITMA ( Malaria ) Doç. Dr. Salih KUK Doç. Dr. Salih KUK

2 SITMA ( Malaria ) SITMA (malaria) Mal = kötü, Aria = hava Dişi Anofel cinsi sivri sineklerin plasmodium türlerini insana bulaştırması ile oluşan protozoon infeksiyondur.

3 Kontes Chinchon Etkeni tanımlanmadan tedavisi yapılan bir hastalık 1683'te Kontes del Chinchone sıtmayı tedavi ettiğini bildirmiş

4   Periyodik ateş yükselmeleri, splenomegali, anemi ve kronik relapslarla seyreden bir protozoon infeksiyonu Tedavi edilmezse kronikleşir. Dünyada halen yaygın bir hastalıktır

5 Üç bin yıldan daha eski mumyaların dalaklarında muhtemelen sıtma kaynaklı büyüklükler saptanmıştır MÖ yıllarına ait Mısır ve Çin yazılarında ölümcül dalak büyümesi ve dönemsel ateşten bahsedilmektedir Hipokrat MÖ yıllarında tekrarlayan ateş, splenomegali ile seyreden bir hastalık bulduğunu söylemiş TARİHÇE

6 İbni Sina ve Ebubekir Razi’nin eserlerinde sıtma olarak tanımlanmış, Hommer’in “İlliada”sında ve Shakespeare’in eserlerinde de rastlanmaktadır da, Don Fransisco Lopez kına kına ağacı kabuklarının tedaviye iyi geldiğini bildirmiş,

7 Bass ve Johns Bass ve Johns 1912'de plazmodinin kültürünü yapmayı başarmıştır da DDT’nin kullanılmaya başlanması ve sonraki yıllarda Chloroquine’in sentezi sıtmanın kontrolüne yeni boyutlar getirmiştir da DDT’nin kullanılmaya başlanması ve sonraki yıllarda Chloroquine’in sentezi sıtmanın kontrolüne yeni boyutlar getirmiştir. TARİHÇE

8 1955’de DSÖ’nün sıtma eradikasyon programı 1955’de DSÖ’nün sıtma eradikasyon programı 1972’de Kontrol programı 1998’te Roll Back Malaria

9  Plazmodium türleridir.  156’dan fazla tür bilinmektedir  Zorunlu hücre içi parazitidirler  Maymunlar, kuşlar, kemiriciler ve sürüngenlerde de infeksiyon yapabilirler. ETİYOLOJİ

10 İnsanlarda infeksiyon yapan 4 türü vardır. 1. P. falciparum 2. P. vivax 3. P. ovale 4. P. malariae ( 1880 yılında ilk tanımlanan plasmodium )

11 ETİYOLOJİ 5. tür, P. knowlesi Özellikle Asya’dan (Singapur, Tayland, Çin ve Filipinler), son yıllarda olgular bildirilmiştir 2002’de nested PCR ile P. malaria tanısı konulan hastaların %50’den fazlasınının P. knowlesi olduğu tespit edilmiştir

12 ETİYOLOJİ Dünyada ve Türkiye’de en sık görülen P. vivax Dünyada ve Türkiye’de en sık görülen P. vivax Ülkemizde P. ovale görülmüyor Ülkemizde P. ovale görülmüyor Mortaliteye (ölüm) sebep olan tür P. falciparum ( Bu nedenle aşı çalışmaları bu türe karşı yoğunlaşmıştır) Mortaliteye (ölüm) sebep olan tür P. falciparum ( Bu nedenle aşı çalışmaları bu türe karşı yoğunlaşmıştır)

13 NASIL BULAŞIR? Hastalığı dişi anofeller bulaştırır. Hastalığı dişi anofeller bulaştırır. Kan transfüzyonu. Kan transfüzyonu. Plasental yolla geçiş. Plasental yolla geçiş. Endemik bölgelerde portörler önemli. Endemik bölgelerde portörler önemli.

14  Plasmodiumların anofeldeki evrimleri 16 C' nin altında inhibe olur.  Bu nedenle sıtma; 64 kuzey ve 32 güney enlemleri arasında görülür.  Yurdumuzda Güney ve Güneydoğu bölgelerinde sıktır.  Diğer bölgelerimizde veya diğer ülkelerde ( imported malaria ) şeklinde görülmektedir. EPİDEMİYOLOJİ o

15 Sıtmanın yaygınlığı dalak indeksi ile ölçülür. Dalak büyüklüğü olanların oranı; % 10'un altında ise hafif endemik, % orta oranda, % yüksek, % 50 üzerinde ise hiperendemikdir. Endemik bölgelerde hastalık yaşlarında geçirilir. Erişkinler kısmen bağışık olduklarından hafif geçirirler. EPİDEMİYOLOJİ

16 Dünyada Sıtma Dünyada 100’den fazla ülkede görülmektedir (109 WMR, 2009) Dünyada 100’den fazla ülkede görülmektedir (109 WMR, 2009) Yıllık insidansı milyon kişi Yıllık insidansı milyon kişi Dünya nüfusunun % 50’ı (3.3 milyar kişi) sıtma riski altında Dünya nüfusunun % 50’ı (3.3 milyar kişi) sıtma riski altında Afrika’da her yıl 12 milyar $’lik bir ekonomik kayıba neden olmaktadır Afrika’da her yıl 12 milyar $’lik bir ekonomik kayıba neden olmaktadır

17 Dünyada Sıtma Her yıl milyon kişi sıtmadan ölmekte, bunların çoğunluğu çocuklar ve gebe kadınlardır Her yıl milyon kişi sıtmadan ölmekte, bunların çoğunluğu çocuklar ve gebe kadınlardır Her 30sn’de sıtmadan bir çocuk ölmektedir Her 30sn’de sıtmadan bir çocuk ölmektedir Parazitlere bağlı ölüm nedenleri arasında dünyada 1. sıradadır Parazitlere bağlı ölüm nedenleri arasında dünyada 1. sıradadır –Ölümlerin 1 milyonu Afrika’daki beş yaş altı çocuklar –Afrika’daki tüm ölümlerin %20’i sıtma kaynaklı

18 Türkiye’de Sıtma 13 Mayıs 1926’da 839 Sayılı Sıtma ile Savaş Kanunu, T.B.M.M tarafından kabul edilmiştir 13 Mayıs 1926’da 839 Sayılı Sıtma ile Savaş Kanunu, T.B.M.M tarafından kabul edilmiştir 1926 yılında “Sıtma Enstitüsü” kurulmuştur 1926 yılında “Sıtma Enstitüsü” kurulmuştur 1948’de DDT kullanımına başlanmıştır 1948’de DDT kullanımına başlanmıştır 1955 yılında “Sıtma Eradikasyon Programı”na geçilmiştir 1955 yılında “Sıtma Eradikasyon Programı”na geçilmiştir

19 Türkiye’de Sıtma yıllara göre Yıl Vaka sayısı Yıl Vaka sayısı

20 Türkiye’de Sıtma Türkiye’de tespit edilen sıtma olgularının % 91’i GAP kapsamındaki illerde görülür Türkiye’de tespit edilen sıtma olgularının % 91’i GAP kapsamındaki illerde görülür Son yıllarda ülkemizde sıtma hafif endemiktir. Ülkemizde sıtma ile mücadelede ülke straata’lara ayrılmıştır Ülkemizde sıtma ile mücadelede ülke straata’lara ayrılmıştır

21 Ülkemizde Sıtma Artışındaki Nedenler Personel eksikliği Personel eksikliği Komşu ülkeler Komşu ülkeler Çukurova’ya giden mevsimlik işçiler Çukurova’ya giden mevsimlik işçiler Sulama alanlarının artması ve GAP Sulama alanlarının artması ve GAP İnsektisit direnci İnsektisit direnci Turizm ve ticaret amaçlı nüfus hareketleri Turizm ve ticaret amaçlı nüfus hareketleri

22 Yaşam Döngüsü Yaşam döngüsü neden önemli? Yaşam döngüsü neden önemli? 1905 yılında Ronald Ross (Nobel ödülü)- yaşam döngüsü çalışmaları ile 1905 yılında Ronald Ross (Nobel ödülü)- yaşam döngüsü çalışmaları ile

23 Yaşam Döngüsü İnsanda – aseksüel (eşeysiz) şizogoni İnsanda – aseksüel (eşeysiz) şizogoni Dişi Anofelde – seksüel (eşeyli) gamegony ve sporogony Dişi Anofelde – seksüel (eşeyli) gamegony ve sporogony

24 Yaşam Döngüsü Dişi anofel sivrisinekler insana sporozoitleri bulaştırır Sporozoitler karaciğer hücrelerini infekte eder Karaciğerde merozoitler oluşur Dormant stage [hypnozoites]- P. vivax

25 Yaşam Döngüsü Merozoitler eritrositleri infekte eder Erken trofozoit dönemi (taşlı yüzük dönemi) Olgun trofozoit Şizontlar oluşur

26 Yaşam Döngüsü Şizont dönemi sonrası 2 yol: 1- Eritrositler yıkılır ve yeni eritrositler infekte olur 2- Merozoitler başkalaşır ve gametositler oluşur

27 Yaşam Döngüsü Gametositler insan vücudundaki dönemin son halkasıdır Gametositler insan vücudundaki dönemin son halkasıdır Sivrisinekle insana bulaştırılan sıtma parazitinin insanda geçirdiği dönemlerin sırası Sivrisinekle insana bulaştırılan sıtma parazitinin insanda geçirdiği dönemlerin sırası Sporozoit- merozoit-şizont-gametozoit Sporozoit- merozoit-şizont-gametozoit

28 Yaşam Döngüsü Anofel, insandan kan emerken gametositleri alır ve sivrisinekteki döngü başlar Anofel, insandan kan emerken gametositleri alır ve sivrisinekteki döngü başlarGametositler; female (macrogametocytes), female (macrogametocytes), male (microgametocytes) male (microgametocytes) Sporogonik döngü dişi Anopheles vücudunda oluşur ve yaklaşık günde tamamlanır Sporogonik döngü dişi Anopheles vücudunda oluşur ve yaklaşık günde tamamlanır

29 Yaşam Döngüsü Sivrisinek midesinde mikro ve makro gamotositler mikro ve makrogametleri oluşturur Sivrisinek midesinde mikro ve makro gamotositler mikro ve makrogametleri oluşturur Mikro ve makrogametler birleşir şizont ‘u oluştururlar Mikro ve makrogametler birleşir şizont ‘u oluştururlar Şizont ookinete dönüşür Şizont ookinete dönüşür Bağırsak duvarına geçip ookistler oluşur Bağırsak duvarına geçip ookistler oluşur Ookistler büyür gelişir ve sporozotler oluşur Ookistler büyür gelişir ve sporozotler oluşur

30 Eritrosit içi şizogoni süresi P. vivax'da 48, P. ovale'de 48, P. malaria'da 72, P. falciparum'da saattir. P. falciparum'da ikinci doku dönemi görülmez. Yaşam Döngüsü

31  Hastalık belirtileri 4 mekanizma ile ortaya çıkar. 1. Ateş ve buna bağlı belirtiler. 2. Anemi. 3. Dolaşım değişiklikleri ve anemi sonucu hipoksi. 4. İmmunopatolojik olaylar.  Eritrositten kana dökülen merozoidler pirojen salgılanmasına ve ateş yükselmesine neden olur.  Merozoidlerin eritrositlere girmeleriyle ateş düşer.  Ateş sırasında sıvı alımının azalması, kusma gibi nedenlerle elektrolit dengesi bozulabilir. PATOGENEZ

32  Ateş sırasında oluşan vazodilatasyon ortostatik hipotansiyona neden olur.  ADH ve aldosteron sekresyonu artar, bu da efektif kan dolaşımını azaltır.  Fagositoz ile Plasmodium pigmentleri özellikle dalak ve karaciğer olmak üzere RES organlarında birikir ve siyahımsı pigment oluşur. PATOGENEZ

33 P. vivax ve ovale; immatür, P. malaria; duyarlı (olgun), P. falciparum; bütün eritrositleri infekte eder. Eritrosit populasyonunun P. vivax, P. ovale ve P. malaria; % 1’den azını, P. falciparum; % 10’dan fazlasını infekte eder. PATOGENEZ

34 Hemoliz; şizontların parçalanması, splenomegali sonucu dalakta parçalanma ve otoimmun mekanizma (Coombs +) ile olur. Hemoliz massif olursa hemoglobinemi ve hemoglobinüri görülür. PATOGENEZ

35 Hemoliz sonucu anemi sık görülür. Hemoliz sonucu anemi sık görülür. –Şizontların parçalanması, –Splenomegali sonucu dalakta parçalanma –Otoimmun mekanizma ile (coombs pozitif hemolitik anemi). Falciparum sıtmasında akut böbrek yetmezliği, akciğer ödemi ve serebral disfonksiyon görülebilir. Falciparum sıtmasında akut böbrek yetmezliği, akciğer ödemi ve serebral disfonksiyon görülebilir. Kapiller permeabilitenin artması ile protein ve sıvı interstisyel boşluğa geçer. Kapiller permeabilitenin artması ile protein ve sıvı interstisyel boşluğa geçer. Endotel hasarı ile kanamalar görülebilir. Endotel hasarı ile kanamalar görülebilir. Arteriol ve kapillerlerde pigment trombüsleri de görülebilir. Arteriol ve kapillerlerde pigment trombüsleri de görülebilir. PATOGENEZ

36  Bazı hastalarda DIC görülür  Çocukların kronik P. malaria infeksiyonlarında immun kompleksler glomerüllerde birikir, glomerulonefrit ve nefrotik sendrom ortaya çıkar.  Hipersplenizm; anemi, nötropeni ve trombositopeniye neden olur. PATOGENEZ

37  Periyodik olarak üşüme - titremeyle yükselen ateş nöbetleri,  Prodromal devrede birkaç gün süren halsizlik, başağrısı ve miyalji gibi nonspesifik belirtiler görülebilir.  Nöbetler ilk günlerde düzensizdir.  İlk haftanın sonunda tipik periyodik nöbetler görülmeye başlar. KLİNİK

38 Klinik neye göre değişir? Parazitin türü Parazitemi seviyesi İmmün durum Yaş, cinsiyet, gebelik

39 Nöbet üç devrede gözlenir: 1. Dönem: (Üşüme - titreme dönemi)  Hastada şiddetli üşüme hissi ve titreme vardır  Deri soğuk, dudaklar ve tırnak yatakları siyanozedir. Karın ağrısı, bulantı, kusma sıktır. KLİNİK

40 2. DÖNEM:  Periferik vazodilatasyonla ateş C 'ye yükselir.  Ortostatik hipotansiyon görülebilir.  Taşikardi, takipne, öksürük, başağrısı, sırt ağrısı, karın ağrısı, bulantı, kusma ve deliryum görülebilir.  saat sürer. 3. DÖNEM:  Terle birlikte ateş kısa sürede düşer. o KLİNİK

41 Nöbet aralarında hasta bitkindir. Nöbet aralarında hasta bitkindir. Dalak genellikle büyük, yumuşak ve palpasyonla ağrılıdır. Dalak genellikle büyük, yumuşak ve palpasyonla ağrılıdır. Kronik sıtmada sert bulunur. Kronik sıtmada sert bulunur. Karaciğer bazen büyüyebilir. Karaciğer bazen büyüyebilir. Lenfadenopati yoktur. Lenfadenopati yoktur. KLİNİK

42 Sarılık, ürtiker, peteşiyal döküntüler, retinal kanama ve herpes labialis diğer bulgulardır. Sarılık, ürtiker, peteşiyal döküntüler, retinal kanama ve herpes labialis diğer bulgulardır. Bazı hastalarda pulmoner konsolidasyon ve yaygın raller duyulabilir. Bazı hastalarda pulmoner konsolidasyon ve yaygın raller duyulabilir. Taşikardi, anemi ve ateş nedeniyle üfürüm duyulabilir. Taşikardi, anemi ve ateş nedeniyle üfürüm duyulabilir. Batın huzursuzdur. Batın huzursuzdur. P. falciparumda serebral malarya sıktır. Beyinde ödem ve kanama vardır. KLİNİK

43 İmmunoloji Bağışık yanıt; parazitin türüne, evresine göre değişir Endemik bölgelerde premunisyon bağışıklığı görülür İnsanda, ırk ve yaşa bağlı bir direnç vardır – –P. vivax beyaz ırkta (Duff kan grubuna sahipler) – –Orak hücre anemisi olanlarda daha az – –Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz eksikliği olanlarda parazitin yaşaması uygun oolmayan çevre oluşur

44 İmmunoloji Humoral yanıt Sıtmada türe özgül IgG ve IgM yapısında antikorlar oluşur. IgG antikorları plasenta yoluyla bebeğe geçer ve yeni doğanda bağışıklık sağlar. Hücresel yanıt – –CD+8 T hücre – –CD+4 T hücre

45 TANI Klinik yönlendirici Kalın damla ve İnce yayma (50 parazit/ µl) Akridin ve benzotiokarboksiporin boyaları PCR ( 5 parazit/ µl) Hızlı tanı kitleri

46 TANI Kalın damla preparatı: Daha çok taramalarda kullanılır. Daha çok taramalarda kullanılır. –Parmak ucundan bir damla kan lama damlatılır. –Künt bir cisimle yuvarlak daireler çizecek şekilde 2 cm çapında yayılır. –En az 30 dakika havada kurutulur. –Tesbit edilmeden giemsa ile boyanır. Burada eritrositler tesbit edilmediğinden boyama sırasında parçalanırlar ve parazitler bolca izlenebilir.

47 İnce yayma preparatı:  Parazitin tipini tayin için yapılır.  Preparat normal periferik yayma gibi hazırlanır.  Havada kurutulduktan sonra metanolde en az 15 dakika tesbit edilir.  Giemsa ile boyarak incelenir.

48 Hemozin pigmenti (siyah tanecikler): Parazit tarafından hemoglobinin degradasyonu ile oluşur Eritrosit stoplazmasında görülen asidofilik renkte, eritrositlerdeki dejeneratif değişiklikler schüffner tanecikleri - Plasmodium vivax zieman tanecikleri – Plasmodium malaria Eritrosit stoplazmasında görülen bazofilik renkteki maurer tanecikleri - Plasmodium falcifarum

49 Plasmodium türleri PCR gibi moleküler tekniklerle ayırt edilebilir Lane S: Marker Lane S: Marker Lane 1: P. vivax (size: 120 bp). Lane 1: P. vivax (size: 120 bp). Lane 2: P. malariae (size: 144 bp). Lane 2: P. malariae (size: 144 bp). Lane 3: P. falciparum ( size : 205 bp). Lane 3: P. falciparum ( size : 205 bp). Lane 4: P. ovale (size: 800 bp). Lane 4: P. ovale (size: 800 bp).

50 Hızlı tanı testleri ( 2000 yılında DSÖ) Mikroskobik yöntemler kadar güvenilir ( 2000 yılında DSÖ) Mikroskobik yöntemler kadar güvenilir a) LDH b) Aldolaz c) Histidinden zengin protein

51 Hematolojik Bulgular Normokrom, normositer anemi, Normokrom, normositer anemi, Lökopeni, Lökopeni, Granülositopeni, Granülositopeni, Lenfopeni sıktır. Lenfopeni sıktır. Monositler nisbi olarak artmıştır ve malaryal pigment içerebilirler. Monositler nisbi olarak artmıştır ve malaryal pigment içerebilirler /mm3 altında trombositopeni ve bu nedenle kanamalar görülebilir /mm3 altında trombositopeni ve bu nedenle kanamalar görülebilir. Eosinofili görülmez. Eosinofili görülmez.

52 Böbrek bozuklukları immun komplekslere bağlıdır. Böbrek bozuklukları immun komplekslere bağlıdır. Proteinüri, silendirüri ve akut tübüler nekroz görülebilir. Proteinüri, silendirüri ve akut tübüler nekroz görülebilir. Hemoliz sonucu bilirubin ve kan potasyumu artar. Hemoliz sonucu bilirubin ve kan potasyumu artar. Komplike vakalarda hipoglisemi görülür. Komplike vakalarda hipoglisemi görülür. Sülfonamid şizontosit olduğundan, sülfonamid kullananlarda tanı zorlaşabilir. Sülfonamid şizontosit olduğundan, sülfonamid kullananlarda tanı zorlaşabilir.

53  Tifo, paratifo  Bruselloz  Sarı humma, kala azar  Tüberküloz  İshal varsa dizanteriler  Serebral sıtma varsa - güneş çarpması, - üremi, - diabet koması, - hipofizer apopleksi ile karışabilir AYIRICI TANI

54 TEDAVİ İstirahat. İstirahat. Bol proteinli ve kalorili beslenme. Bol proteinli ve kalorili beslenme. Posa bırakan gıdalardan kaçınılır. Posa bırakan gıdalardan kaçınılır. Aneminin tedavi Aneminin tedavi

55 Sıtma tedavisinde kullanılan ilaçlar: 1- Kinin ve türevleri 1- Kinin ve türevleri Kinin, Klorakinin, Primakin, Amodiokin, Meflokin 2- Antibiyotikler: Tetrasiklin TetrasiklinKlindamisin

56 Sıtma tedavisinde kullanılan ilaçlar: Antifolat kombinasyon ilaçlar Dihidrofolat reduktaz inhibitörler: Primetamin, Trimetroprim, Primetamin, Trimetroprim, Proquanil, Klorproquanil Sulfa bileşikleri: Dapsone, sülfametaksozole, sülfadoksin Dapsone, sülfametaksozole, sülfadoksin Trimetroprim+ sülfametaksozole Primetamin+ sülfadoksin (FANSİDAR) Klorproquanil+ Dapsone (LAPDAP)

57 Sıtma tedavisinde kullanılan ilaçlar: 4- Halofantrine, Lumefantrine ve Atavaquone 5- Artemisinin 6-Kombinasyon ilaçlar Klorakin+ Fansidar Amodiokin+ Fansidar Artemisinin + (Meflokin, Amodiokin, Lumefantrine, Fansidar)

58 Dünya’da ve Türkiye’de Klorakine duyarlı sıtma tedavisi Dünya’da ve Türkiye’de Klorakine duyarlı sıtma tedavisi Klorakin (150 mg) ilk gün 4+2 tablet, 2. ve 3. günler ikişer tablet. ilk gün 4+2 tablet, 2. ve 3. günler ikişer tablet. Primakin (15 mg) 14 gün, günde bir tablet, Klorakin, şizontlara Klorakin, şizontlara Primakin, gametositlere ve doku formlarına etkilidir Primakin, gametositlere ve doku formlarına etkilidir Tedavi klorakin ile olmakta, primakin nüksleri önlemek amacıyla kullanılmaktadır. Tedavi klorakin ile olmakta, primakin nüksleri önlemek amacıyla kullanılmaktadır. Sıtma tedavisi Sağlık Bakanlığı denetiminde yapılır. Sıtma tedavisi Sağlık Bakanlığı denetiminde yapılır.

59 Dünya’da Klorakine dirençli sıtma tedavisi Kinin (600 mg)+Doksisiklin – 7 gün Kinin + Fansidar (Kininin son günü tek doz 1500 mg) Kinin + Meflokin (Kininin son günü tek doz 1250 mg)

60 Klorakin'in Klorakin'in 150 ve 250 mg tabletleri vardır. Tedavide karşılaşılan büyük problem: İlaçlara karşı direnç gelişimi

61 1 - Sekonder infeksiyonlar; lober pnömoni, ampiyem, tüberküloz SSS komplikasyonları; Serebral sıtmada 3 - Nefrit, Nefrotik sendrom- P. malariae 4 - Enterit 5 - Abortus 6 - Sağırlık, baş dönmeleri KOMPLİKASYONLARI

62 7 - Kısmi veya tam körlük, retinokoroidit 8 - Coombs (+) hemolitik anemi 9 - Burkitt lenfoma; - Kronik malaryada lenfoid sistemin sürekli irritasyonu sonucu gelişir. - EBV taşıyıcılarında sıktır Dalak ruptürü 11 - Karasu humması. KOMPLİKASYONLARI

63 Karasu humması Kesin nedeni belli değil Kesin nedeni belli değil Kronik P. falciparum infeksiyonlarında görülür Kronik P. falciparum infeksiyonlarında görülür Kinin hipersensitivitesi sonucu geliştiği sanılıyor Kinin hipersensitivitesi sonucu geliştiği sanılıyor Genellikle tedavinin 2-3. günlerinde ortaya çıkar Genellikle tedavinin 2-3. günlerinde ortaya çıkar Otoimmun bir mekanizma sonucu aşırı hemolizle karakterize Otoimmun bir mekanizma sonucu aşırı hemolizle karakterize Hemoglobinemi ve hemoglobinüri var Hemoglobinemi ve hemoglobinüri var İdrar kırmızı-siyah renktedir İdrar kırmızı-siyah renktedir Karaciğerde bulanık şişme ve nekrozlar, böbrekte granüler dejenerasyon vardır, bu da böbrek yetmezliği ve üremi ile sonuçlanır Karaciğerde bulanık şişme ve nekrozlar, böbrekte granüler dejenerasyon vardır, bu da böbrek yetmezliği ve üremi ile sonuçlanır

64 Başlıca üç semptomu; - Hemoglobinüri, - Ateş, - İkter.  Başlangıçta üşüme titremeyle ateş o C'ye çıkar.  Birkaç saat sonra ikter görülür.  24 saatte hemoglobin yarıya düşer. Karasu humması tedavisi  Kinin derhal kesilir, ufak dozda klorakin başlanır.  Parenteral yolla 2-6 litre sıvı verilir.  Kan transfüzyonu önemlidir.  Bikarbonat verilir.  %25-50 oranında ölümle sonuçlanır. Karasu humması

65 KORUNMA Rezervuarların tesbiti ve tedavisi Rezervuarların tesbiti ve tedavisi Bataklıkların kurutulması Bataklıkların kurutulması Anofellerden kişisel korunma tedbirleri: İnsektisitler vs. Anofellerden kişisel korunma tedbirleri: İnsektisitler vs. Havuz ve göllerde larvaları yiyen Gambusia gibi balıklar yetiştirmek Havuz ve göllerde larvaları yiyen Gambusia gibi balıklar yetiştirmek Aşı çalışmaları hızla devam etmekle birlikte halen rutin kullanılabilecek aşı yoktur Aşı çalışmaları hızla devam etmekle birlikte halen rutin kullanılabilecek aşı yoktur

66 Kemoproflaksi Klorakine duyarlı plasmodiumların bulunduğu bölgelerde haftada bir gün Klorakine duyarlı plasmodiumların bulunduğu bölgelerde haftada bir gün – 5 mg/kg klorakin (DSÖ'nün önerisi). – Seyahatten döndükten sonra 4 hafta daha devam edilir.

67 SITMAYA KARŞI AŞI ÇALIŞMALARI 1- Pre-eritrositik dönem aşıları 2- Aseksüel kan dönem aşıları 3- Seksüel dönem aşıları 4- Transmisyon bloklayıcı aşılar 5- Kombinasyon aşıları


"SITMA ( Malaria ) Doç. Dr. Salih KUK Doç. Dr. Salih KUK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları