Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAYNAK TEKNİKLERİ KAYNAK TEKNİKLERİ HACI ASLAN KAYNAK TEKNİKLERİ VE UYGULAMALARI HACI ASLAN 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAYNAK TEKNİKLERİ KAYNAK TEKNİKLERİ HACI ASLAN KAYNAK TEKNİKLERİ VE UYGULAMALARI HACI ASLAN 1."— Sunum transkripti:

1 KAYNAK TEKNİKLERİ KAYNAK TEKNİKLERİ HACI ASLAN KAYNAK TEKNİKLERİ VE UYGULAMALARI HACI ASLAN 1

2 2 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ TANIM: Bir yanıcı gaz ile bir yakıcı gazın belirli karışım oranlarında ayarlanarak hamlaç adı verilen cihazlarda yakılarak meydana gelen alev ile ergitmenin sağlandığı birleştirme tekniğidir.

3 HACI ASLAN 3 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ

4 HACI ASLAN 4 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ YANICI GAZLARYAKICI GAZLAR ASETİLEN (C 2 H 2 ) PROPAN (C 3 H 8 ) HİDROJEN (H 2 ) DOĞAL GAZ METAN (CH 4 ) BÜTAN (C 4 H 10 ) PROPAN- BÜTAN karışımı (C 3 H 8 -C 4 H 10 ) HAVAGAZI BENZİL VE BENZOL BUHARI OKSİJEN

5 HACI ASLAN 5 * Yüksek bir ısıl değer * Yüksek bir alev sıcaklığı * Yüksek bir tutuşma hızı * Kaynak banyosunu havaya karşı koruma * Artıksız bir yanma * Ucuz ve kolay üretilebilme OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ GAZ SEÇİMİNDE DİKKATE ALINMASI GEREKEN GAZ ÖZELLİKLERİ

6 HACI ASLAN 6 En iyi şartları yerine getiren gaz, asetilendir. Bu nedenle oksi-gaz kaynağında yaygın olarak asetilen gazı kullanılır. Bu kaynak yöntemine de "oksi-asetilen kaynağı” da denir. OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ EN İDEAL YANICI GAZ HANGİSİDİR?

7 HACI ASLAN 7 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ ► Yüksek bir ısı derecesine sahiptir. ► Tutuşma hızı yüksektir. ► Yüksek bir alev sıcaklığına sahiptirler. ► Kaynak yerini havaya karşı korur. ► Kesiksiz bir yanma verir. ► Ucuz ve kolay elde edilir. Oksi-asetilen kaynağında asetilen gazının kullanılması özellikle alev sıcaklığı ile tutuşma hızının diğer gazlara nazaran daha fazla olmasındandır. ASETİLEN GAZININ ÖZELLİKLERİ

8 HACI ASLAN 8 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Karpitin su ile teması sonucunda elde edilen bir gazdır. Özgül ağırlığı gaz halinde 1.17 kg/m 3 olup, havadan hafiftir. Özgül ağırlığı sıvı halinde kg/dm 3 Asetilen, içerisindeki fosforlu hidrojen sebebiyle sarımsağımsı bir kokuya sahiptir. Asetilen atmosferik basınçta 80 °C'de sıvı ve -83 °C'de katı hale geçer. ASETİLEN GAZI

9 HACI ASLAN 9 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Asetilen hava ve oksijenle çok tehlikeli karışımlar meydana getirir ve bu karışımların patlaması, büyük zararlara yol açar. Asetilenin hava ve oksijenle yaptığı patlayıcı gaz karışımları aşağıdaki oranlardadır: ASETİLEN GAZININ PATLAMA TEHLİKESİ Oksijen ile % 2,3 - % 93 nispetinde asetilen Hava ile % 1,5 - % 82 nispetinde asetilen

10 HACI ASLAN 10 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ * Asetilen kararsız bir karbonlu hidrojen olduğu için, ayrışma meyli fazladır. 1,5 atmosferden daha yüksek bir basınçla sıkıştırıldığı ve sıcaklığı da arttığı zaman, kendisini oluşturan karbon ve hidrojene ayrılır. * Bu esnada tutuşma ve yanma olmadan, 11 misli bir basınç artışıyla infilak eder. Bu sebepten asetilen cihazlarında 1,5 atmosferden yüksek basınçlara izin verilmez. * Basınç 2 atmosferi aştığı zaman özel emniyet tedbirleri alınmadığı takdirde, bir noktadan başlayan ayrışma bütün gaz kütlesine yayılır. ASETİLEN GAZININ PATLAMA TEHLİKESİ

11 HACI ASLAN 11 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Diğer taraftan sıcaklığında fazla yükselmesine izin verilmemelidir. Basınç ve sıcaklık için kabul edilen sınırlar, 1,5 atmosferde 60°C'dir. ASETİLEN GAZININ PATLAMA TEHLİKESİ

12 HACI ASLAN 12 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Asetilen, kimyada kalsiyum karbür (CaC 2 ) denilen karpitin su ile temasından elde edilir. ASETİLEN GAZININ ELDE EDİLMESİ ASETİLEN KAZANI CaC H 2 O C 2 H 2 + Ca(OH) 2 + ısı Kalsiyum karbür Su Asetilen Sönmüş kireç 400 kcal Pratikte 1 kg KALSİYUM KARBÜRDEN (karpitten) 250 litre asetilen elde edilir. Reaksiyon neticesinde meydana gelen 400 kcal'lık ısı ile, 10 litre su 40 °C ısıtılabilir.

13 HACI ASLAN 13 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ ASETİLEN GAZININ TÜPLERE DOLDURULMASI Asetilen gazı önceleri atölye ve işyerlerinde karpit kazanı kullanılarak üretilirken, günümüzde gaz doldurma fabrikalarında üretilerek tüplere doldurulup atölyelere sevk edilmektedir. Tüpün % 25 lik bölümüne gözenekli madde yerleştirilmiştir. Tüpün 1/3 ü aseton ile doludur. Aseton, gözenekli madde tarafından emilir. Asetilen, aseton içerinde eriyerek sıvı hale dönüşür. Tüpün hacimsel olarak % 8’lik kısmı emniyet için boş bırakılır.

14 HACI ASLAN 14 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Normal endüstriyel tüplerde 15 litre aseton bulunur ve 15 atmosfer basınçta 1 litre asetonda 400 litre asetilen erir. Buna göre 15 atmosferlik basınçta doldurulan bir asetilen tüpü, 15x400 = 6000 litre asetilen ihtiva eder. Bu asetilen erimiş haldedir litre erimiş asetilen ihtiva eden normal tüpler 40 litreliktir. ASETİLEN GAZININ TÜPLERE DOLDURULMASI

15 HACI ASLAN 15 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Atom ağırlığı 16 olan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. Oksijen sıvılaşınca mavi renk alır. Oksijen yakıcı görevi görür. Kaynakta kullanılan yanıcı gazların yakılmasında oksijen kullanılır. OKSİJEN GAZI

16 HACI ASLAN 16 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ 150–200 bar basıncında oksijenin depolanmasını, taşınmasını ve kaynak yerinde kullanılmasını sağlayan silindir biçimli depolara oksijen tüpü denir. Oksijen tüpleri dikişsizdir. Yüksek özellikli çeliklerden özel çekme tezgâhlarında yapılır. Kısa ve uzun boyludur. Tüplerin deney basıncının 250 bar basınca dayanması gerekmektedir. Kısa tüpler 40 lt, uzun tüpler 50 lt hacimlidir. Normal olarak tüplerin ağırlıkları kg arasında değişmektedir. Tüp basıncı 1 kg/cm 2 iken tüpte 40 lt oksijen vardır. Tüpteki oksijen miktarı, 40 X Tüp Basıncı ‟ dır. Boyle-Maryot kanununa göre 40 litrelik tüpteki oksijen miktarı: P.V.= 40 x 150 = 6000 litre = 6 m 3 Oksijen tüpleri maviye boyanır. OKSİJEN TÜPLERİ

17 HACI ASLAN 17 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ TÜP RENKLERİ

18 HACI ASLAN 18 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ TÜP RENKLERİ

19 HACI ASLAN 19 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Tüpün basıncının (150 veya 200 atmosfer) kaynak için gerekli alevin meydana getirildiği üfleçteki kullanma basıncına düşürülmesinde "basınç düşürme manometrelerinden " faydalanılır. Manometreler tek veya iki kademeli olabilir. İki kademeli manometrelerde basınç önce 20 atmosfere, daha sonra da kullanma basıncına düşer BASINÇ REGÜLATÖRLERİ Tüp içerisindeki basınç değişse de ayarlanan kullanma basıncı değişmez. Basınç regülâtörleri üzerinde “manometre” bulunur. Manometre ölçme yapar, basınç regülâtörü ise basıncı istenilen seviyede ayarlamaya yarar.

20 HACI ASLAN 20 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ BASINÇ REGÜLATÖRLERİNİN YAPISI

21 HACI ASLAN 21 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ İki tür basınç regülâtörü vardır. * Asetilen basınç regülâtörü * Oksijen basınç regülatörü BASINÇ REGÜLATÖRLERİNİN TÜRLERİ Asetilen basınç regülâtörü, asetilen tüpündeki yüksek basıncı düşürerek hortuma gönderen basınç ayarlayıcısıdır. 25 bar çalışma basıncında çalışır. 40 bar deneme basıncına dayanıklıdır. Konik rakorlu olarak üretilen basınç regülâtörü tüpün vanasına doğrudan bağlanır. Tüpün vanasını açtıktan sonra sabun köpüğü ile sızdırmazlık testi yapıldıktan sonra çalışma basıncı ayarı yapılır.

22 HACI ASLAN 22 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ OKSİJEN REGÜLATÖRLERİ 150 bar basıncındaki oksijen tüplerinde kullanılır. Oksijen regülatörünün tüpe bağlantısı düz ve konik rakorlu yapılır. Düz rakorlularda sızdırmazlığı sağlamak için conta kullanılır. 1,5-5 bar kullanma basıncı kaynağa yeterlidir. Basınç regülâtöründeki kelebeğin ve musluğun kapalı olup olmadığı kontrol edilerek tüp vanası açılmalıdır. Aksi takdirde hortumlara yüksek basınçlı oksijen gidebilir. Bu da hortumların patlamasına neden olabilir. Tüpün vanası açıldıktan sonra çalışma basıncı ayarlanmalıdır.

23 HACI ASLAN 23 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Üfleçler (Hamlaçlar – şalomalar) Oksijenle asetileni emniyetli bir şekilde karıştırıp, kaynak alevi oluşmasını ve kontrol altında tutulmasını sağlayan hamlaçtır. Hamlaçlar genellikle pirinç malzemeden yapılır. Yan yana iki giriş ucundan asetilen ve oksijen girer. Hamlaç üzerinde iki adet musluk (valf) vardır. Bunlardan biri asetileni, diğeri oksijeni kumanda eder.

24 HACI ASLAN 24 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Üfleç uçlarına takılan (değişik büyüklükteki) eğik borulara bek denir. Hamlaç çıkışında oksijen ve asetilen karıştırılarak bek ucundan çıkar ve bir kıvılcımla bek ucunda alev oluşturur. BEKLER Bek Üfleç Meme

25 HACI ASLAN 25 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Bek Birleştirilecek numarası levha kalınlığı 1 (0,5-1mm), 2 (1-2mm), 4 (2-4mm), 6 (4-6mm), 9 (6-9mm), 14 (9-14mm), 20 ( mm), 30 (20-30mm) KAYNAK BEK NUMARALARI

26 HACI ASLAN 26 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ

27 HACI ASLAN 27 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Kaynak alevinin elde edilmesi için önce hamlaç üzerinde bulunan oksijen musluğu (valf) açılır. Ardından asetilen musluğu açılır ve zaman kaybedilmeden ateş (çakmak, kibrit) yardımıyla karışımın alev alması sağlanır. Bu kuraldır. Oksijen musluğu açılmadan asetilen musluğunu açıp yanmayı gerçekleştirseniz bile başarılı bir yanma elde edemezsiniz; Hemen oksijeni açsanız bile alev çoğu zaman sönecektir. KAYNAK ALEVİNİ TUTUŞTURMA VE SÖNDÜRME Söndürme işleminde ise öncelikli olarak yanıcı gaz olan asetilen musluğu kapatılır. Daha sonra oksijen musluğu kapatılır.

28 HACI ASLAN 28 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ Hava-Asetilen karışımının alev sıcaklığı 2200 °C civarındadır. Asetilen, saf Oksijen ile yakıldığı zaman alev sıcaklığı 3166 °C ye kadar yükselir, ancak alev sıcaklığı ve üretilen ısı mıktarı oksijen miktarına bağlıdır. Bek ucunda meydana gelen alevin sıcaklığı 3250°C civarındadır.

29 HACI ASLAN 29 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ ALEV AYARI 1- Yumuşak /Redükleyici alev (asetileni fazla) 2- Normal /Nötr alev 3- Sert /Oksitleyici alev (oksijeni fazla)

30 HACI ASLAN 30 Nötr Alev Asetilen Fazlası Alev (Karbürleyici Alev) Oksijen Fazlası Alev (Oksitleyici Alev)

31 HACI ASLAN 31 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ NORMAL ALEV Oksijen ve asetilenin eşit miktarda karışımının sağlandığı alev ayarıdır. Çelik boruların kaynağında normal alev ayarı kullanılmaktadır. Bu alev çelik döküm ve DÜŞÜK karbonlu çeliklerin kaynağında kullanılır.

32 HACI ASLAN 32 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ ASETİLEN FAZLASI ALEV üfleçteN çıkan asetilen oranı fazla olan alevdir. Asetilen fazlası aleve, karbon verme yeteneğinden dolayı karbonlayıcı (karbürlü) alev de denir. Asetilen miktarı, oksijene göre fazladır. Alevin rengi kırmızı, turuncu ve sarıya yakındır. Çok yumuşaktır. Beyaz çekirdek dışında uzun gölge oluşur İnce kalınlıktaki çelikler, nikelli çeliklerde, alüminyum ve alaşımlarında, dökme demir ve kurşun gibi oksitlenmeye hassas MALZEMELERİN KAYNAĞINDA kullanılır.

33 HACI ASLAN 33 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ OKSİJEN FAZLASI ALEV Normal alevden daha koyu renkte ve daha kısa alev boyu vardır. Böyle bir alevde çekirdek kısa ve koyu mavi renktedir. Hışırtı sesi tiz ve fazladır, sert lehimde (pirinç kaynağı) kullanılır. Sert bir alevdir. Oksitleyici bir niteliktedir. Bu nedenle bu aleve oksitleyici alev de denir.

34 HACI ASLAN 34 OKSİ-GAZ KAYNAK YÖNTEMİ KAYNAK İŞLEMİ

35 HACI ASLAN 35 OKSİ-GAZ KESME YÖNTEMİ KESME BEKLERİ Çeliğin oksijenle oksitlenerek kesilmesine oksijenle yakarak kesme denir. Çelik döküm, çelik ve çelik alaşımları yakarak kesilebilir. Basınçlı oksijen, erimiş gereç moleküllerini kesme alanından uzaklaştırır. Oksijenle kesme işlemi, serbest elle veya aparatla yapılır.

36 HACI ASLAN 36 KESME BEKLERİN NUMARALARI Bek Kesilecek Numarası levha kalınlığı 50 (5-50 mm), 100 ( mm), 200 ( mm), 300 ( mm) OKSİ-GAZ İLE KESME İŞLEMİ

37 HACI ASLAN 37 KESME İŞLEMİ Kesilecek yer, yeterli miktarda ısıtılır. Isıtma alevi parça üstüne 90º tutularak ön ısıtma yapılır. Kesme işlemine, oksijen verme koluna basılarak devam edilir. Alevin kesmeye başlamasıyla kesme yönünde üflece (şalome) 75–80º kadar eğim verilir. OKSİ-GAZ İLE KESME İŞLEMİ

38 HACI ASLAN 38 KESME İŞLEMİ OKSİ-GAZ İLE KESME İŞLEMİ

39 HACI ASLAN 39 KESME LÜLESİ (MEMESİ) KAYNAK LÜLESİ (MEMESİ) KESME LÜLESİ (MEMESİ) OKSİ-GAZ İLE KESME İŞLEMİ

40 HACI ASLAN 40 Oksijenle sert, çelik türü gereçlerin hızlı oksitlenip yanmasından yararlanılarak kesme yapılır. Birçok çelik türü, 1100 ºC civarında şekillendirme sıcaklığındadır. Bu sıcaklığa kadar ısıtılan gereç, saf oksijen içinde kalarak hızla yanmaya başlar. Bu yanma sonunda cüruf ve ısı açığa çıkar. Çelik 1500 ºC ‘de erime sıcaklığına ulaşır. Basınçlı oksijenin itme gücü sayesinde oksit tabakası, kesme alanından uzaklaştırılır OKSİ-GAZ İLE KESME İŞLEMİ

41 HACI ASLAN 41 OKSİ-GAZ İLE SERT LEHİMLEME YAPMAK SERT LEHİMLEME TEKNİĞİ Aynı cins veya farklı cins metalleri bir ısı kaynağı altında, lehimlenecek ana malzemeler ergitilmeden, sadece ilave lehim metalini ergiterek lehim aralığını doldurmasını ve metalurjik bir bağ oluşturmasını sağlayarak yapılan birleştirme işlemlerine lehimleme denir. İlave lehim telinin ergime sıcaklığı 450°C üzerinde ise lehimleme işlemine sert lehimleme (brazing) adı verilir. İlave lehim telinin ergime sıcaklığı 450°C altında ise lehimleme işlemine yumuşak lehimleme (soldering) adı verilir.

42 HACI ASLAN 42 Sert lehimlemede en sık kullanılan birleştirme çeşitleri OKSİ-GAZ İLE SERT LEHİMLEME YAPMAK

43 HACI ASLAN 43 OKSİ-GAZ İLE SERT LEHİMLEME YAPMAK Sert lehimlemede işlem basamakları 1- Lehimlenecek levhaların birleştirme bölgeleri iyice temizlenmelidir. 2- Lehimlenecek bölgeye dekapan adlı temizleyici sürülmeli veya dökülmelidir. 3- Lehimlenecek bölge, lehimleme sıcaklığına kadar homojen ısıtılmalıdır. 4- Lehimleme aralığını ilave lehim telinin doldurması sağlanarak, birleştirme işlemi gerçekleştirilmelidir. 5- Lehimleme sonrası mekanik veya kimyasal maddelerle dekapan artıkları temizlenmelidir.

44 HACI ASLAN 44 OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI TELSİZ KENETLİ BİRLEŞTİRMELER

45 HACI ASLAN 45 OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI TELSİZ KENETLİ BİRLEŞTİRMELER

46 HACI ASLAN 46 TELLİ KÜT ALIN BİRLEŞTİRMELER OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI

47 HACI ASLAN 47 TELLİ KÜT ALIN BİRLEŞTİRMELER OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI

48 HACI ASLAN 48 TELLİ BİNDİRME BİRLEŞTİRMELER OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI

49 HACI ASLAN 49 TELLİ DIŞ KÖŞE BİRLEŞTİRMELER OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI

50 HACI ASLAN 50 TELLİ BİRLEŞTİRMELER OKSİ-GAZ KAYNAK UYGULAMALARI


"KAYNAK TEKNİKLERİ KAYNAK TEKNİKLERİ HACI ASLAN KAYNAK TEKNİKLERİ VE UYGULAMALARI HACI ASLAN 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları