Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ELEKTRİK İLE YAPILAN ÇALIŞMALARDA İŞ GÜVENLİĞİ. Akımlar " Doğru Akım " (DC) " Alternatif Akım " (AC) olarak ikiye ayrılır.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ELEKTRİK İLE YAPILAN ÇALIŞMALARDA İŞ GÜVENLİĞİ. Akımlar " Doğru Akım " (DC) " Alternatif Akım " (AC) olarak ikiye ayrılır."— Sunum transkripti:

1 ELEKTRİK İLE YAPILAN ÇALIŞMALARDA İŞ GÜVENLİĞİ

2 Akımlar " Doğru Akım " (DC) " Alternatif Akım " (AC) olarak ikiye ayrılır.

3 Doğru akım: Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişmeyen akıma doğru akım denir. Doğru akım genelde elektronik devrelerde kullanılır. En ideal doğru akım en sabit olanıdır. En sabit doğru akım kaynakları da pillerdir. Alternatif akımı doğru akıma dönüştüren doğrultmaçlar vardır.

4 Alternatif (değişken) Akım: Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişen akıma alternatif akım denir. Alternatif akım büyük elektrik devrelerinde ve yüksek güçlü elektrik motorlarında kullanılır. Evlerimizdeki elektrik alternatif akım sınıfına girer. Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, aspiratör ve vantilatörler direk alternatif akımla çalışırlar. Televizyon, müzik seti ve video gibi cihazlar ise bu alternatif akımı doğru akıma çevirerek kullanırlar.

5 Koruma topraklaması: Gerilim altında olmayan iletken tesis bölümlerinin topraklayıcılara veya topraklanmış bölümlere doğrudan doğruya bağlanmasıdır. Topraklama direnci: Topraklayıcının yayılma direnci ile topraklama iletkeninin direncinin toplamıdır. Küçük gerilim: Anma gerilimi 50 Volt’a kadar olan gerilim değeridir. Alçak gerilim : Etkin değeri 1000 Volt ve altında olan fazlar arası gerilimdir. Yüksek gerilim: Etkin değeri 1000 Volt’ un üzerindeki fazlar arası gerilimdir.

6 ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ VE SORUMLULUKLULARI Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik ile ilgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukluları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulması gerekir. 1. inci Grup: En az 3 veya 4 yıl yüksek teknik öğrenim görenler. 2. inci Grup: En az 2 yıllık yüksek teknik öğrenim görenler ile ortaokuldan sonra en az 4 veya 5 yıl mesleki ve teknik öğrenim görenler. 3. üncü Grup: En az lise dengi mesleki ve teknik öğrenim görenler, lise mezunu olup bir öğrenim yılı süreyle Bakanlıkların açmış olduğu kursları başarı ile tamamlamış olanlar ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitimi Kanunu’nun öngördüğü eğitim sonucu ustalık belgesi alanlar. (Elektrik İle İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev Ve Sorumlulukları Hak. Yönetmelik Madde:3)

7 ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİLERİ Elk. İç tesisi plan, proje hazırlanması ve imzalanması işleri Elk. iç tesisi yapım işleri İşletme ve bakım işleri Muayene ve kabul işleri 1.Grup:50 KW 150 KW 400 V 1500 KW 35KV Kendileri tarafından yapılan tesislerin bakım, muayene, bağlantı ve kabulü için gerekli işlerin tamamlanması, 2.Grup:30 KW 125 KW 400 V 1000 KW 35 KV 3.Grup16 KW 75 KW 400 V 500 KW 400 V Yeterli elektrik bilgisi olmayan kimseler yardımcı olarak çalıştırıldığında, bunlara önceden gerekli bilgiler ve talimatlar verilmeli, açıklamalar yapılmalıdır.

8 İletkenlerin üzerinden geçtiği yer Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi (kV) 0-1 (1 dahil) 1-17, , En küçük düşey uzaklıklar (m) Üzerinde trafik olmayan sular (suların en kabarık yüzeyine göre) 4,5*55568,5 Araç geçmesine elverişli çayır, tarla, otlak vb.5*66679,5 Araç geçmesine elverişli köy |ve şehir içi yolları5,5* * * G Ü VENLİK MESAFELERİ: Hava hattı iletkenlerinin en b ü y ü k salgı durumunda ü zerinden ge ç tikleri yerlere olan en k üçü k d ü şey uzaklıkları * * Yalıtılmış hava hattı kabloları kullanıldığında bu yükseklik değerleri 0,5 m. azaltılmalıdır. Şehirlerarası karayolları Ağaçlar1,52,5 335 Üzerine herkes tarafından çıkılabilen düz damlı yapılar 2,53,5 458,7 Üzerine herkes tarafından çıkılmayan eğik damlı yapılar 2333,558,7 Elektrik hatları22222,54,5 Petrol ve doğal gaz boru hatları Üzerinde trafik olan sular ve kanallar (bu uzaklıklar suların en kabarık düzeyinden geçebilmeli taşıtların en yüksek noktasından ölçülmelidir.) 4, İletişim (haberleşme) hatları12,5 3,54,5 Elektriksiz demiryolları (ray demirinden ölçülmelidir) ,5 Otoyollar14

9 VoltVolt Santimetre (cm.) Gerilim altındaki iletkenlere azami emniyetli yaklaşma mesafesi;

10 İnsan vücudundan geçen 50 Hz’ lik alternatif akımın farklı şiddetlerinin fizyolojik etkileri: Akım şiddeti Fizyolojik belirtisi 0.01 mA Akımın hissedilme sınırı, elde gıdıklanma 1-5 mA Elde uyuşma, el ve kol hareketinin zorlaşması 5-15 mA Elde, kolda kramp başlaması, tansiyon yükselmesi mA Kasılmalar artar, ancak kalp etkilenmez mA Tahammül edilebilir akım şiddetidir mA mA Kalpte fibrilasyon meydana gelir, şuur kaybolur Elektrik akımının insan vücudundaki etkileri !

11 Alçak gerilim değerlerinde iletim yolu dolaşım sistemi yani kalp üzerinden meydana gelir. alçak gerilimlerin öldürücü etkisi kalp fibrilasyonundan (şok) Bu nedenle alçak gerilimlerin öldürücü etkisi kalp fibrilasyonundan (şok) kaynaklanmaktadır.

12 Yüksek gerilimlerde vücuda uygulanan elektriksel alan şiddetinin daha fazla olması nedeniyle dolaşım sistemi dışındaki bir çok organ da iletken hale gelir. Özellikle iletim yolunda bulunan deri dokusunun direnç etkisi nedeniyle oluşan aşırı ısı doku yanmasına neden olur.

13 ÖNLEMLER Alçak gerilimli tesislerde yapılacak işlere girişilmeden önce elektrik kesilmelidir, Yalıtkan bir eşya üzerinde durulmalıdır, İyi durumda bulunan yalıtkan eldivenler ve sapı yalıtkan aletler kullanılmalıdır, Çıplak iletkenler civarında çalışırken baret, yalıtkan altlıklı iş ayakkabısı ve iş elbisesi giyilmelidir,

14 Tablo veya pano üzerindeki sigorta, şalter ve anahtarların üzerine, kumanda ettiği yeri gösteren etiketler konulmalıdır.

15 KKD: Yüksek gerilim hücrelerinde; yalıtılmış tabure, kauçuk eldivenler, neon lambalı ıstankalar, manevra çubuğu, yangın söndürme cihazları, topraklama- kısa devre teçhizatı ve manevra talimatı vb. bulundurulmalı.

16 İŞYERLERİNDE SÜREKLİ OLARAK TAŞINABİLİR VEYA UZATMA İLETKENLER KULLANMAMAYA DİKKAT EDİLMELİ.

17 yalıtılmış saplarının akım geçirmeyen malzemeden yapılmış Elektrik işlerinde kullanılan penseler, kargaburunlar, tornavidalar ve benzeri el aletleri uygun şekilde yalıtılmış olduğundan ve yağdanlıkların, süpürgelerin, fırçaların ve diğer temizlik araçlarının saplarının akım geçirmeyen malzemeden yapılmış olduğundan emin olunmalı.

18 Besleme ve kaynak kabloları, üzerinden taşıt geçmesi halinde zedelenmeyecek ve bozulmayacak şekilde korunmalıdır.

19 ELEKTRİK İÇ TESİSLERİNDE GÜVENLİK Aydınlatma tesisleri: İşyerlerindeki aydınlatma tesisatı Türk Standartlarına ve Elektrik İç Tesisler Yönetmeliğinde belirtilen hükümlere, teknik usul ve koşullara uygun şekilde yapılmalı ve işletilmelidir.

20 Sigortalar: Alternatif veya doğru akım devrelerinde kullanılan sigortalar kapalı bir tablo içine monte edilmeli,

21 Gerilim altındaki bölümler: Elektrik kabloları gerilim değerine uygun olarak yalıtılmalı ve bu kablolarla bunların bağlantı ve kontrol tertibatı dış etkilere karşı uygun şekilde korunmalıdır. İletkenler mekanik ve kimyasal etkilerden korunmuş olarak yerleştirilmelidir.

22 Tevzi tabloları: İşyerinde ç alışanların erişebileceği yerlerde bulunan tevzi tabloları, panoları ve kontrol tertibatı ile benzeri tesisat, kilitli dolap veya h ü cre i ç inde olmalıdır.

23 Transformat ö rler ve kondansat ö rler: Transformatör, kondansatör ve benzerlerinin konulduğu işyerlerinin yeteri kadar havalandırılması sağlanmalı ve duvarları ile kapıları yangına dayanıklı olmalıdır.

24 Akümülatör tesisleri: Kurşun-asitli sabit akümülatör tesisleri, tabanı aside dayanıklı malzemeden yapılmış, iyi havalandırılmış ve özel yapılmış odalarda veya hücrelerde bulundurulmalıdır.

25 Seyyar İletkenler: İşyerlerinde sürekli olarak taşınabilir veya çekme iletkenler kullanılmamalıdır.

26 Yıldırımdan korunma: Yüksek binalar, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü sistemlerle donatılmalıdır.

27 TOPRAKLAMA Alternatif ve doğru akımlı ç alışan ç ıplak metal kısımlı elektrik cihazları uygun şekilde topraklanmalıdır. Topraklama tesisatı, y ü r ü rl ü kteki Topraklamalar Y ö netmeliği ve Elektrik İ ç Tesisleri Y ö netmeliği h ü k ü mlerine uygun olarak yapılmalı ve işletilmelidir.

28 Kaçak akım rölesi: Elektrikli el aletleri üzerinde meydana gelebilecek kaçakların tehlikeli gerilim seviyesine gelmeden önce alete gelen elektrik devresini kesen kaçak akım röleleri de uygun bir iş güvenliği tedbiridir.

29 ELEKTRİK TESİSATINDA ALINACAK G Ü VENLİK TEDBİRLERİ (İSİGT) BEŞİNCİ B Ö L Ü M Elektrik Tesisatında Alınacak G ü venlik Tedbirleri :

30 İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Madde Toprakla portansiyel farkı 230 volt veya daha yukarı olan alternatif gerilim ile çalışan elektrik motorları, özel motor dairelerinde veya tabandan en az 3 metre yüksek bir yerde bulunacak veya muhafaza sistemi içinde olacaktır. Bu durum ve özellikte olmayan motorlar, uygun şekilde korunacaktır.

31 Madde Şerare veya kıvılcım çıkaran elektrik motorları; patlayıcı parlayıcı veya yanıcı gazların bulunduğu yerlerde kullanılmayacaktır.

32 Madde Toprak ile potansiyel farkı 42 volttan fazla olan alternatif gerilimli elektrik tabloları, özel yerlerde bulundurulacak ve bu yerlerin tabanı, akım geçirmeyen malzemeden yapılmış veya bu cins malzeme ile kaplanmış olacaktır.

33 Madde Atelye içinde veya işçilerin erişebileceği yerlerde bulunan tevzi tabloları, panoları ile kontrol tertibatı ve benzeri tesisat, kilitli dolap veya hücre içine konulacak veya bunların tabanı, elektrik akımı geçirmeyen malzeme ile kaplanmış olacaktır.

34 Madde Transformatörler, kondansatör ve benzerlerinin konulduğu işyerlerinin yeteri kadar havalandırılması sağlanacak ve duvarları ile kapıları, yangına dayanıklı olacaktır.

35 Madde Transformatör ve kondansatör merkezlerindeki diğer yüksek gerilim cihazları, parmaklıklı veya kafes telli kapılar ile kapalı özel hücrelere yerleştirilmiş olacaktır. Yüksek gerilim hücrelerinde yalıtılmış tabure kauçuk eldivenler, ıstakalar, yangın söndürme cihazları kısa devre ve topraklama techizatı ve talimatı haiz tabela vb. bulundurulacaktır.

36 Madde Toprak ile potansiyel farkı 250 volttan yukarı olan alternatif akım tesisatında, sürekli olarak taşınabilir veya çekme iletkenler kullanılmayacaktır.

37 Madde Alternatif veya doğru akım ile çalışan çıplak metal kısımlı elektrik cihazları, uygun bir şekilde topraklanacaktır.

38 Madde Topraklamada, bağlantı hatları açık çekildiği takdirde, mekanik ve kimyasal etkilerden korunmuş olacaktır. Madde Toprak hatları, kolay muayene edilecek şekilde çekilmiş olacaktır.

39 Madde Kazan içinde veya buna benzer dar ve iletken kısımları bulunan yerlerle ıslak yerlerde, alternatif akımla çalışan lambalar kullanıldığı takdirde, çalışma yerinin dışında bulunan ve sargıları birbirinden ayrı olan transformatör yardımı ile elde edilen küçük gerilim (en çok 42 v) kullanılacaktır.

40 Madde Taşınabilir elektrikli el aletlerinin topraklanması, topraklama elemanı bulunan özel fiş ve prizlerle yapılacak, yüksek amperajlı prizler üzerinde ayrıca bir şalter bulundurulacak,

41 Madde Kazanlar, tanklar ve benzeri dar yerlerle nemli ve ıslak yerlerde; Doğru akım kullanılıyorsa, kullanma gerilimi 100 voltu geçmeyecek ve artı kutup topraklanmış olacaktır. Alternatif akımda ise ancak en küçük gerilim (en çok 42 V) kullanılacaktır.

42 Madde Taşınabilir elektrikli aletler ile çalışan işçiler, bol ve etekleri geniş elbiseler giymeyecekler, kauçuktan gayri eldiven takmayacaklardır. Madde Elektrikli el aletleri kullanılmadan önce, yetkili kimseler tarafından kontrol edilecek, topraklanması arızalı, motoru fazla kıvılcımlı, priz, fiş, anahtar ve bağlantı kablosu bozuk olanlar kullandırılmayacaktır.

43 Madde Kazanlar gibi dar ve kapalı hacimlerle aynı zamanda nemli yerlerdeki kaynak çalışmalarında, yalnız doğru akım kullanılacaktır.

44 Madde Parlayıcı ve patlayıcı maddelerin bulunduğu yerlerle bu maddelerin yakınındaki yerlerde, statik elektrik yüklerinin meydana gelmesine karşı nemlendirme, topraklama, iyonizasyon, silindirlerin ayarı v.b. gibi uygun tedbirler alınacaktır.

45 Madde Parlayıcı sıvılar, depolama tanklarından kara veya deniz tankerlerine aktarıldıklarında, statik elektriğe karşı depolama tankının topraklı metal kısmı ile aracın metal kısımları arasında bir elektriksel bağlantı yapılacak, havalı veya dolu lastik tekerlekli ve benzeri araçlar ayrıca toprakla nacaktır.

46 Madde Statik elektrik birikmelerine karşı, gerekli yerlere statik elektrik yük gidericileri veya nötralizörler konulacak veya uygun diğer tedbirler alınacaktır.

47 Madde Tabanca boyası yapılan tesislerde boyanacak veya verniklenecek metal parçalar, boyama hücrelerinin bütün metal kısımları ile davlumbazlar, kaplar, emme tertibatı ve boya tabancaları, uygun bir şekilde topraklanmış olacaktır.

48 Madde Litreden büyük sentetik akaryakıt kapları, iletken maddelerle kaplanacaktır. Sentetik kaplara iletken yüzeyler kazandırılması halinde, bu yüzeyler doldurma ve boşaltmadan önce topraklanacaktır.

49 Madde Maden çatılı veya karkaslı bina,atelye,depo ve benzerleri ile iletken olmayan tabanlar üzerinde kurulmuş makinalar,havagazı,su ve kalorifer tesisatı ve bütün madeni kısımlar,usul ve tekniğe uygun olarak etkili bir şekilde topraklanacaktır.

50 PARLAYICI, PATLAYICI, TEHLİKELİ VE ZARARLI MADDELERLE ÇALIŞILAN İŞYERLERİNDE VE İŞLERDE ALINACAK TEDBİRLER HAKKINDA TÜZÜK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : , No: 7/7551 Dayandığı Kanunun Tarihi : , No: 1475 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : , No: İKİNCİ KISIM İKİNCİ BÖLÜM Elektrik Tesisatında Alınacak Güvenlik Tedbirleri

51 - ALEV GEÇİRMEZ ELEKTRİK TESİSATI: Parlayıcı gaz veya buharların havaya karışması ile patlama tehlikesi bulunan yerlerdeki elektrik alet ve teçhizatı, tehlikeli alanın dışına kurulacak veya etanş yapılmış olacak ve bu teçhizat, alev geçirmez tipte yapılacak Madde:23

52 - ALEV GEÇİRMEZLİK BELGELERİ: Alev geçirmez cihazların kullanılmasından önce imalatçı ve satıcı müesseselerden bu cihazların gerektiği gibi olduklarına dair belgeler alınacaktır. Alev geçirmez cihazların üzerinde yapılacak herhangi bir onarım veya değişiklik, bu cihazların ilk güvenlik durumlarını bozmayacak veya azaltmayacak şekilde yapılacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:25)

53 - ZIRHLI KABLO: Mekanik bir etkiye maruz kalması muhtemel olan yerlerde, zırhlı kablolar kullanılacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:28)

54 - PARAFUDR: Çıplak hava hatları tehlike alanına girmeden son bulacak ve bu uçlarda, gerilim yükselmelerine karşı uygun koruyucu cihazlar bulundurulacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:34)

55 - YERALTI KABLOLARI: Telekomünikasyon kabloları da dahil, bütün yeraltı kabloları en az 50 santimetre derinliğe konacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:36)

56 - AKIM KESME TERTİBATI: Sık sık bakıma ihtiyaç gösteren elektrik teçhizatını devreden tamamen ayırma olanağı sağlanacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:37)

57 - AKIM KESİCİLERDE ETİKET: Akım kesicilerde, kontrol ettikleri cihazları belirten uygun etiketler bulundurulacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:38)

58 - SİGORTALARDA GÜVENLİK: Sigortalar daima tehlike bölgesi dışına konacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:39)

59 - ELEKTRİK TESİSATININ PERİYODİK KONTROLÜ: Aydınlatma devresi de dahil olmak üzere bütün elektrik tesisatı bir yılı geçmeyen süreler içinde muntazaman ehliyetli elemanlar tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:40)

60 - ETANŞ ARMATÜR: Suni aydınlatma tesisleri ancak etanş armatörlerle yapılacak, aksi halde ortam dışına yerleştirilmiş lambalardan yararlanılacaktır (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:41)

61 - ÇATIYA TOPRAKLAMA: Bütün madeni bölme ve çatı kısımları ile makina ve teçhizat uygun şekilde topraklanacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:42)

62 - KAÇAK AKIM RÖLESİ: Aşırı akımlara ve kısa devrelere karşı korunmak üzere faz iletkeni ile toprak arasında bir kaçak olması halinde, devreye otomatik olarak akım kesen bir cihaz konulacak ve bu cihaz akımın % 10 artması halinde harekete geçecektir. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:46)

63 - TEHLİKELİ ORTAMDA SEYYAR ELEKTRİK CİHAZI: Seyyar elektrik cihazları tehlikeli bir ortam içinde hiç bir nedenle kullanılmayacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:47)

64 - ANTİ STATİK AYAKKABI: Alüminyum veya magnezyum tozu bulunan yerlerde işçiler anti statik ayakkabılar giyeceklerdir. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:48)

65 Resmi Gazete Tarihi : Resmi Gazete Sayısı:22280 ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ

66 Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

67 ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, ELEKTRİK İLE İLGİLİ FEN ADAMLARININ YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK GÖREV VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

68


"ELEKTRİK İLE YAPILAN ÇALIŞMALARDA İŞ GÜVENLİĞİ. Akımlar " Doğru Akım " (DC) " Alternatif Akım " (AC) olarak ikiye ayrılır." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları