Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ar-Ge Değerlendirme ve Etki Analizinde Kullanılan Tanım ve Temel Kavramlar IX Doç. Dr. Serhat Çakır ODTÜ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ar-Ge Değerlendirme ve Etki Analizinde Kullanılan Tanım ve Temel Kavramlar IX Doç. Dr. Serhat Çakır ODTÜ."— Sunum transkripti:

1 Ar-Ge Değerlendirme ve Etki Analizinde Kullanılan Tanım ve Temel Kavramlar IX Doç. Dr. Serhat Çakır ODTÜ

2 2

3 Teknolojinin Difüzyonu ve Kısa, Orta ve Uzun Vadede Beklenen Etkileri 3

4 Tanımlar ve temel kavramlar Input / Girdi: The financial, human, and material resources used for the development intervention / Kalkınma müdahalesi için kullanılan mali, insani ve maddi kaynaklardır [4] 4

5 Tanımlar ve temel kavramlar Output / Çıktı: The products, capital goods and services which result from a development intervention; may also include changes resulting from the intervention which are relevant to the achievement of outcomes / Bir kalkınma müdahalesinden kaynaklanan ürünler, yatırım malları ve hizmetler; çıktıların sağlanmasına ilişkin olarak müdahaleden doğan değişiklikleri de içerebilir [4] 5

6 Tanımlar ve temel kavramlar Outcome / Netice: The likely or achieved short-term and medium-term effects of an intervention’s outputs / Bir kalkınma müdahalesi çıktılarının muhtemel veya başarılmış kısa ve orta vadeli etkileri [4] 6

7 Tanımlar ve temel kavramlar Results / Sonuçlar : The output, outcome or impact (intended or unintended, positive and/or negative) of a development intervention / Bir kalkınma müdahalesinin çıktıları, neticeleri veya etkileridir (amaçlanmış veya amaç dışı, olumlu veya olumsuz) [4] 7

8 Tanımlar ve temel kavramlar Impacts / Etkiler: Positive and negative, primary and secondary long-term effects produced by a development intervention, directly or indirectly, intended or unintended / Bir kalkınma müdahalesinden doğrudan veya dolaylı, amaçlanmış veya amaç dışı olarak üretilen olumlu ve olumsuz, birincil veya ikincil uzun-süreli etkileridir [4] 8

9 Tanımlar ve temel kavramlar Effect / Etki: Intended or unintended change due directly or indirectly to an intervention / Bir müdahaleden doğrudan veya dolaylı olarak kaynaklanabilecek amaçlanmış veya amaç dışı değişim [4] 9

10 10

11 Example from [6] 11

12 Output example [6] 12

13 Outcome example [6] 13

14 Impact example [6] 14

15 Ar-Ge Programı Etki Faktörleri Çıktı Etki (Outcome and Impact) Ekonomik Etkiler Girdi Bilimsel ve Teknolojik Etkiler Sosyal Etkiler Politik Açıdan Etkiler Ar-Ge Yatırımı Teknolojik Performans Patent, Prototip, Yayın,Yeni Hizmet, Yeni Süreç, Ürün, Standart, Bilgi ve Yetenek (İnsan Kaynağı, vs) Programın verimliliğinin değerlendirilmesi Olası Etki Modeli Firmanın Ar-Ge yönetimi Faktörleri Liderlik, Stratejik plan vs. 15

16 Etki (Outcome and Impact) Ekonomik Etkiler Bilimsel ve Teknolojik Etkiler Sosyal Etkiler Düzenlemeler ve Politikalar Açısından Etkiler Olası Etki Modeli Yeni Ar-Ge Kararları Ulusal/Uluslararası Ar-Ge İşbirlikleri (Unv- Sanayi işbirlikleri dahil) Teknoloji Transferi Araştırmacı Sayısındaki Değişim Bilginin Kullanımı İçin Kapasite Geliştirilmesi (Absorbtion Capacity) Diğer Ulusal/Uluslararası Projeleri Tetiklemesi (örn: 7.ÇP, vs) Not: Davranışsal Artımsallıklar “Bilimsel ve Teknolojik Etkiler” kapsamında değerlendirilecektir. Ekonomik Performans Endüstriyel Rekabetçilik (Örn: Çıktıların İhracata etkisi, İthal ikamesi, Yeni firmaların oluşumu, Yabancı sermaye yatırımının tetiklenmesi, Ürünün pazara girme süreci, Yeni Ürün/Süreç kaynaklı rekabet üstünlüğü vs.) İstihdama Etkisi Yaşam kalitesini artırıcı katkısı (Sağlık, güvenlik, kültürel mirasın korunması gibi konular) “Sürdürülebilir Çevre ve Enerji” ye katkısı Ulusal Mevzuat ve Politikalar Uluslararası Mevzuat ve Politikalar KOBİ Sektörünün Gelisimi Ulusal Ar-Ge Programlarının AB ile Koordinasyonu 16

17 Tanımlar ve temel kavramlar Evaluation / Değerlendirme*: Evaluation has several distinguishing characteristics relating to focus, methodology, and function. Evaluation (1) assesses the effectiveness of an ongoing program in achieving its objectives, (2) relies on the standards of project design to distinguish a program's effects from those of other forces, and (3) aims at program improvement through a modification of current operations [1] 17 * In this context, no differentiation is made between ‘assesment’ and ‘evaluation’.

18 Tanımlar ve temel kavramlar Evaluation / Değerlendirme: Değerlendirmenin, odak, metodoloji ve işleviyle ilgili olarak bir kaç ayırt edici özelliği vardır. Değerlendirme (1) devam eden bir programın amaçlarını gerçekleştirmesi bakımından etkililiğini ölçer, (2) bir programın etkilerini diğer etkenlerden ayırmak için proje tasarımının standartlarına dayanır, ve (3) mevcut sürecin modifikasyonu aracılığıyla programın geliştirilmesini amaçlar ([1]’in çevirisi). 18

19 Tanımlar ve temel kavramlar Ex-ante evaluation / Ön değerlendirme: An evaluation that is performed before the implementation of a development intervention / Bir kalkınma müdahalesinin uygulamaya geçilmeden yapılan değerlendirmesidir [4] 19

20 Tanımlar ve temel kavramlar Ex-post evaluation / Nihai değerlendirme: Evaluation of a development intervention after it has been completed / Kalkınma müdahalesinin tamamlanmasından sonra yapılan değerlendirmedir [4] 20

21 Tanımlar ve temel kavramlar Outcome Evaluation / Sonuç Değerlendirmesi: This form of evaluation assesses the extent to which a program achieves its outcome-oriented objectives. It focuses on outputs and outcomes (including unintended effects) to judge program effectiveness but may also assess program process to understand how outcomes are produced [1] 21

22 Tanımlar ve temel kavramlar Outcome Evaluation / Sonuç Değerlendirmesi: Bu tür değerlendirme, bir programın netice-odaklı amaçlarını ne kadar gerçekleştirebildiğini ölçer. Program etkililiğini değerlendirmek amacıyla, çıktı ve (amaçlanmamış etkiler de dahil olmak üzere) neticelere odaklanır, ama ayrıca, neticelerin nasıl üretildiğini anlamak amacıyla programın sürecini de değerlendirebilir ([1]’in çevirisi) 22

23 Tanımlar ve temel kavramlar Impact Evaluation / Etki Değerlendirmesi *: The application of scientific research methods to estimate how much of the observed results, intended or not, are caused by program activities and how much might have been observed in the absence of the program [5] / Gözlenen sonuçların, amaçlanan veya amaçlanmayan, ne kadarının program aktivitelerinden kaynaklandığının ve programın yokluğu durumunda ne kadar gözlenilirliğinin tahmin edilmesi için bilimsel araştırma yöntemlerinin uygulanması ([5]’in çevirisi) 23 * Bu terim kullanılan yönteme bağlı olarak değişebileceği için birden fazla tanım verilmiştir.

24 Tanımlar ve temel kavramlar Impact Evaluation / Etki Değerlendirmesi: A form of outcome evaluation that assesses the net effect of a program by comparing program outcomes with an estimate of what would have happened in the absence of a program. This form of evaluation is employed when external factors are known to influence the program's outcomes, in order to isolate the program's contribution to achievements or its objectives [1] 24

25 Tanımlar ve temel kavramlar Impact Evaluation / Etki Değerlendirmesi: Programın net etkisini ölçebilmek amacıyla, program neticeleri ile programın yokluğu durumunda ne olurdunun tahmini değerinin karşılaştrılmasını içeren bir çeşit netice değerlendirmesidir. Bu tür değerlendirme, dış faktörlerin program neticelerini etkilediği bilindiği durumda, programın başarı veya amaçlarına katkısının bu tür etkilerden izole edilmesi amacıyla uygulanır ([1]’in çevirisi). 25

26 Tanımlar ve temel kavramlar Impact Evaluation / Etki Değerlendirmesi: An evaluative study of a program’s impact on outcome indicators of interest [2] / Bir programın ilgilenilen netice göstergeleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi çalışması ([2]’nin çevirisi) 26

27 Tanımlar ve temel kavramlar Cluster evaluation / Küme değerlendirme: An evaluation of a set of related activities, projects and/or programs / Bir dizi irtibatlı faaliyetin, projenin ve/veya programın değerlendirilmesidir [4] 27

28 Tanımlar ve temel kavramlar Program evaluation / Program değerlendirmesi : Evaluation of a set of interventions, marshaled to attain specific global, regional, country, or sector development objectives / Belirli bir küresel, bölgesel, ülkesel veya sektörel kalkınma hedefine yönelik bir dizi kalkınma müdahalesinin değerlendirilmesidir [4] 28

29 What is not program evaluation? [3] Projects aimed only at identifying and documenting ‘success stories’ and ‘good practices’ are not program evaluations Studies undertaken solely to determine whether there has been fiscal waste, fraud, or abuse are not program evaluations 29

30 Tanımlar ve temel kavramlar Project evaluation / Proje değerlendirilmesi: Evaluation of an individual development intervention designed to achieve specific objectives within specified resources and implementation schedules, often within the framework of a broader program / Genellikle kapsamlı bir program çerçevesinde belirli amaçları belirli kaynaklarla bir takvime uygun olarak başarmak için tasarlanmış tek bir kalkınma müdahalesinin değerlendirmesidir [4] 30

31 Tanımlar ve temel kavramlar Sector program evaluation / Sektör program değerlendirilmesi : Evaluation of a cluster of development interventions in a sector within one country or across countries, all of which contribute to the achievement of a specific development goal / Bir ülke veya birçok ülkede, bir sektörde, belirli bir kalkınma hedefine katkı sağlamaya yönelik bir grup kalkınma müdahalesinin değerlendirilmesidir [4] 31

32 Tanımlar ve temel kavramlar Self-evaluation / Öz değerlendirme : An evaluation by those who are entrusted with the design and delivery of a development intervention / Bir kalkınma müdahelesinin tasarımı ve dağıtımı ile görevlendirilmiş olanlar tarafından yapılan değerlendirmedir [4] 32

33 Tanımlar ve temel kavramlar Meta-evaluation / Meta değerlendirme : The term is used for evaluations designed to aggregate findings from a series of evaluations. It can also be used to denote the evaluation of an evaluation to judge its quality and/or assess the performance of the evaluators / Bir dizi değerlendirmeden elde edilen bulguları toparlamak için tasarlanmış değerlendirmeler için kullanılan bir terimdir. Meta değerlendirmesi bir değerlendirmenin kalitesini ve/veya değerlendirmecilerin performansını belirlemek üzere gerçekleştirilen değerlendirmeyi vurgulamak için de kullanılabilir [4] 33

34 Difference between impact and evaluation Project impact evaluation studies the effect of an intervention on final welfare outcomes, rather than the project outputs or the project implementation process. More generally, project impact evaluation establishes whether the intervention had a welfare effect on individuals, households, and communities, and whether this effect can be attributed to the concerned intervention. In other words, impact evaluation looks at project results at a higher level [2] 34

35 Difference between impact and evaluation [2] Impact evaluation differs from traditional project implementation and monitoring evaluation in several ways. First, it focuses on impact and outcome variables while traditional evaluations look mostly at the inputs and outputs without a meaningful evaluation of the consequences. Second, it provides a quantitative estimated measure of project impacts and causal inferences about project and outcomes on the basis of an explicit counterfactual analysis. 35

36 Difference between impact and evaluation Third, impact evaluation is built into the project design from early stages, requiring the active participation of the project team including the government, operational staff, and management. This allows the evaluation to focus on variables that are of use to implementers, and allows for midcourse adjustments. 36

37 Tanımlar ve temel kavramlar Counterfactual / Karşı gerçekler: The situation or condition, which hypothetically may prevail for individuals, organizations, or groups were there no development intervention / Kalkınma yardımının olmaması halinde, varsayımsal olarak bireyler, örgütler veya gruplar için etkili olabilecek durum ve koşullar [4]. 37

38 Tanımlar ve temel kavramlar Performance measurement / Performans ölçümü : A system for assessing performance of development interventions against stated goals / Kalkınma müdahalesi performansını saptanmış hedeflere karşı ölçen bir sistemdir [4] 38

39 Difference between program evaluation and performance measurement Performance measurement generally describes what a program achieved (e.g., outputs or outcomes) during a given time period, often in comparison to pre- established goals. In contrast, program evaluation can help explain why these results occurred. [3] 39

40 Tanımlar ve temel kavramlar Logical framework (Logframe) / Mantıki çerçeve: Management tool used to improve the design of interventions, most often at the project level. It involves identifying strategic elements (inputs, outputs, outcomes, impact) and their causal relationships, indicators, and the assumptions or risks that may influence success and failure. It thus facilitates planning, execution and evaluation of a development intervention [4] 40

41 Tanımlar ve temel kavramlar Logical framework (Logframe) / Mantıki çerçeve: Daha ziyade proje aşamasında, kalkınma müdahalelerinin tasarımını geliştirmek üzere kullanılan yönetsel araçtır. Mantıki çerçeve, başarı ve başarısızlığı etkilemesi muhtemel stratejik unsurların (girdiler, çıktılar, sonuçlar, etkiler), nedensel ilişkilerin, göstergelerin, varsayımların ve risklerin tanımlanmasını gerektirir. Mantıki çerçeve, böylece, bir kalkınma müdahalesinin planlanmasını, yürütülmesini ve değerlendirmesini kolaylaştırmaktadır [4] 41

42 Tanımlar ve temel kavramlar Target group / Hedef grup: The specific individuals or organizations for whose benefit the development intervention is undertaken / Gerçekleştirilen kalkınma müdahelesinden faydalanan belirli bireyler ve örgütler/kurumlar [4] 42

43 Tanımlar ve temel kavramlar Comparison group / Karşılaştırma grubu: A group of individuals or organizations that have not had the opportunity to receive program benefits which has been selected because its characteristics match those of another group of individuals or organizations that have had the opportunity to receive program benefits [5] / Program faydalarından yararlanma fırsatı olmamış, ama özellikleri, faydalardan yararlanmış birey veya organizasyonların özellikleriyle eşleştiği için seçilmiş bir grup birey veya organizayon ([5]’in çevirisi) 43

44 Tanımlar ve temel kavramlar Control group / Kontrol grubu: A randomly selected group of individuals or organizations that have not had the opportunity to receive program benefits [5] / Program faydalarından yararlanma fırsatı olmamış birey veya organizasyonlar arasından rastgele seçilmiş bir grup ([5]’in çevirisi) 44

45 Tanımlar ve temel kavramlar Efficiency / Verimlilik: A measure of how economically resources/inputs (funds, expertise, time, etc.) are converted to results / Kaynakların ve girdilerin (mali kaynaklar, uzmanlık, zaman v.s.) ekonomik olarak nasıl sonuçlara dönüştürüldüğünün ölçüsüdür [4] Efficacy / Etkinlik: power or capacity to produce a desired effect [7] / istenilen etkiyi üretebilme güç veya kapasitesi ([7]’nin çevirisi) 45

46 Tanımlar ve temel kavramlar Spillover effects / Taşma etkileri: Externalities of economic activity or processes upon those who are not directly involved in it [7] / Direk olarak işin içinde olmadıkları halde bir ekonomik aktitivite veya sürecin dışsal etkileri ([7]’nin çevirisi) 46

47 Tanımlar ve temel kavramlar Spillover effects / Taşma etkileri: An activity of an economic subject transferred and conveyed to other economic subjects through unintended channels [8] / Ekonomik bir aktivitenin, amaçlanmamış kanallar aracılığıyla diğer ekonomik bireylere nakledilmesi ve yayılması ([8]’in çevirisi) Possible spillovers: –Price spillover –Knowledge spillover –Production spillover [8] 47

48 Tanımlar ve temel kavramlar Crowding-out effect / Dışlama etkisi: Any reductions in private consumption or investment that occurs because of an increase in government spending [7] / Kamu harcamalarındaki artış nedeniyle özel sektördeki harcama veya yatırımların azalması ([7]’nin çevirisi) 48

49 Tanımlar ve temel kavramlar Endogeneity / Endojenite : The situation when the project placement is determined by some criteria that correlate with the outcome of interest. For example, subsidies are provided to people with income below a certain level [2] / Proje yatırımı yapılırken, ilgilenilen neticelerle ilişkili olan bazı kriterlerin kullanılması durumu. Örneğin, yardımın düşük gelir düzeyindeki bireylere yapılması ([2]’nin çevirisi). 49

50 Tanımlar ve temel kavramlar Exogeneity / Ekzojen: Project placement that is independent of the beneficiaries’ characteristics [2] / Proje desteğinin, faydalanacakların özelliklerinden bağımsız olarak dağıtılması ([2]’nin çevirisi) 50

51 Kaynaklar 1.Program Evaluation Glossary, U.S. Environmental Protection Agency, 2.Impact evaluation: Methodological and operational issues (2006), Asian Development Bank (ADB) Report 3.What is program evaluation? 4."Değerlendirme" ve "Sonuç Odaklı Yönetim"de Anahtar Terimler Sözlüğü, Development Assistance Committee (DAC), OECD Raporu 51

52 Kaynaklar 5.EERE Guide for Managing General Program Evaluation Studies (2006) 6.Sohn, S.Y., Joo, Y.G., Han, H.K. (2007), “Structural equation model for the evaluation of national funding on R&D project of SMEs in consideration with MBNQA criteria”, Evaluation and Program Planning, 30, 10–20. 7.Wikipedia 8.Chung, D-J., Lee, E-K, Cho, S. (2008), “Does R&D intensity without R&D spillover effects matters?: a case study on ICT of S Korea”, Colloque. 52

53 53 Değerlendirme Kriterleri

54 Değerlendirme Kriteleri (1) Özgünlük 1.Uluslararası indekslere kayıtlı dergilerde veya kitaplarda araştırma sonuçları yayımlanmıştır. 2.Ulusal ve/veya uluslararası yeni bir teknoloji (ve/veya yöntem/sistem/ürün/süreç/teknik) geliştirilmiştir. 3.Korunmaya esas fikri ve sınai mülkiyet hakları (Patent, Faydalı Model, Royalti) ile sonuçlanmış bir çalışmadır. 4.Uygulama alanı açısından yenidir. 5.Mevcut bir teknoloji (yöntem-ürün-süreç-teknik-sistem) üzerinde iyileştirme yapılmıştır.

55 Değerlendirme Kriteleri (2a) Sosyal ve Ekonomik Katmadeğer 1.Araştırma, uygulayıcı kurum/kuruluşlarla işbirliği halinde hazırlanmıştır. 2.Ülkenin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlamıştır. 3.Araştırma sonuçları, güncel toplumsal sorunların çözümüne katkıda bulunmuştur. 4.Araştırma sonuçları, bu konuda kullanılan teknolojiyi uluslararası standartlara uyumlu hale getirmiştir. 5.Bilim insanı / Ar-Ge personel sayısının artışına katkıda bulunmuştur. 6.Ulusal kaynakların ortaya çıkarılması / işlenmesi / değerlendirilmesi sağlanmıştır. 7.Yenilikçi firmalar yaratmıştır. 8.Araştırma sonucunda elde edilen ürün, ithal edilen bir ürünün yerini almıştır ve/veya ihraç edilmektedir/edilmiştir 9.Araştırma sonuçları, istihdama/yeni iş alanları yaratmaya etkisi olmuştur. 10.Araştırma sonuçları, yeni bir pazar veya kullanım alanı oluşturmuştur.

56 Değerlendirme Kriteleri (2b) Sosyal ve Ekonomik Katmadeğer 1.Araştırma çıktıları uygulanmış ve/veya ürüne çevrilmiştir. 2.Genel bir araştırma projesinde oluşan darboğazı veya engeli kaldırmıştır. 3.Araştırma sonuçları mevcut hizmetlerin çok daha hızlı, kaliteli ve güvenli yapılmasını sağlamıştır. 4.Araştırma sonucunda ulusal güvenlik için gereken ve/veya tedariğinde güçlük çekilen ürün veya teknoloji üretilmiştir. 5.Doğal/sınırlı kaynakların değerlendirilmesi ve etkin kullanımı sağlanmıştır. 6.Araştırma, Türkiye’nin küresel rekabet gücünü artırmış ve Ar- Ge yetenekleri kazandırmıştır.

57 Değerlendirme Kriteleri (3) Yaygın Etki 1.Araştırma için oluşturulmuş olan altyapı birden fazla alanda kullanılmaktadır. 2.Hedef kitlesi geniştir ve araştırma sonuçlarından hedef kitlenin büyük oranı yararlanmıştır. 3.Araştırmadaki işbirliklerin, yan sanayii geliştirme ve yan sanayiye bilgi aktarma etkisi olmuştur. 4.Araştırma konusu ilgili ve diğer sektörlerdeki araştırma çalışmalarına katkıda bulunmuştur. 5.Araştırma sonuçları, şartname, standart veya teknik regülasyon geliştirilmesine yol açmıştır.

58 1Ulusal ve/veya uluslararası yeni bir teknoloji (ve/veya yöntem/sistem/ürün/süreç/teknik) geliştirilmiştir. 2Geliştirilen ürün/yöntem/teknoloji Türkiye için yenidir. 3Belli bir sorunu çözmeye yönelik yeni bir teknoloji (ve/veya yöntem/sistem/ürün/süreç/teknik) geliştirilmiştir. 4Korunmaya esas fikri ve sınai mülkiyet hakları ile sonuçlanmış bir çalışmadır. 5Disiplinlerarası bir çalışmadır. 6Araştırma, risk oluşturan “teknik problemler” birçok bilimsel disiplini kapsayan ve karmaşıklık boyutu yüksek problemleri çözmüştür. 7Araştırma, Kamu-Özel Sektör-Üniversite-Araştırma Kuruluşu işbirliği ile yapılmıştır. 8Araştırma çıktıları uygulanmış ve/veya ürüne çevrilmiştir. 9Araştırma, pilot uygulama içermiştir. 10Stratejik bir ürün veya teknoloji üretilmiştir. Kriterler Geniş Liste

59 11Araştırma, özgün bir teknoloji/yöntem/sistem/ürün/süreç/teknik içermiştir. 12Uygulama alanı açısından yenidir. 13Teknolojik dışa bağımlılığı azaltmış veya kaldırmıştır. 14Günümüz teknoloji düzeyini ileri götürmüş bir çalışmadır. 15Araştırma, uluslararası bazda yenilik içermektedir. 16Araştırma sonuçları, şartname, standart veya teknik regülasyon geliştirilmesine yol açmıştır. 17Farklı teknoloji alanlarında yeni uygulamalara veya araştırma çalışmalarına yol açmıştır. 18Yeni modellerin türetilebildiği temel bir ürün geliştirilmiştir. 19Mevcut bir teknoloji ülkeye uygulanmış ve yaygınlaştırılmıştır. 20Dünyada olan ama Türkiye’de bulunmayan bir teknoloji geliştirilmiştir. 21Uygulanan yöntemlerde iyileştirme yapılmıştır. 22Ürünlerde iyileştirme yapılmıştır. 23Mevuct bir teknoloji (yöntem-ürün-süreç-teknik-sistem) üzerinde iyileştirme yapılmıştır.

60 24Ürün, araç ya da yöntemde mevcut durum iyileştirilmiştir. 25Genel bir araştırma projesinde oluşan darboğazı veya engeli kaldırmıştır. 26Araştırma sonuçları mevcut hizmetlerin çok daha hızlı, kaliteli ve güvenli yapılmasını sağlamıştır. 27Kaynakça ve pazar araştırması yapılmıştır. 28Araştırma, ulusal bazda yenilik içermektedir. 29Araştırma, ulusal teknolojik bilgi birikimine katkı sağlamıştır. 30Araştırma, mevcut bir ürünün yeni modellerinin geliştirilmesini sağlamıştır. 31Yeni bir üretim süreci/teknolojisi geliştirilmiştir. 32Araştırma sonuçları farklı alanlarda kullanılmıştır. 33Araştırma sonuçları yeni projelerin başlamasına neden olmuştur. 34Araştırma, uygulama alanı açısından yenidir 35Araştırma, bilinen bir yöntem veya tekniğin veya teknolojinin yeni bir alana/sektöre/ürüne/ sürece uygulanmasını sağlamıştır. 36Araştırmada kullanılan teknikler, yöntemler, araçlar günümüz teknikleri ile uyumludur.

61 37Araştırma sonuçları küresel pazarda yer almıştır. 38Araştırma sonuçları, yeni bir pazar veya kullanım alanı oluşturmuştur. 39Araştırma sonucunda ulusal güvenlik için gereken ve/veya tedariğinde güçlük çekilen ürün veya teknoloji üretilmiştir. 40Doğal/sınırlı kaynakların değerlendirilmesi ve etkin kullanımı sağlanmıştır. 41Teknoloji tabanlı firmalar ortaya çıkarmıştır. 42Araştırma sonuçları, eğitim, sağlık, bölgeler arası gelişmişlik, istihdam gibi konularda iyileştirme sağlamıştır. 43Araştırma, Türkiye’nin küresel rekabet gücünü artırmış ve Ar-Ge yetenekleri kazandırmıştır. 44Rekabet öncesi Ar-Ge işbirliğine katkı sağlamıştır. 45Araştırma etkinlikleri ve sonuçları çevreye ve canlılara olumlu etkiler oluşturmuştur. 46Araştırma etkinlikleri veya sonuçları üretim maliyetlerini azaltmıştır. 47Araştırma sonuçları verimlilik artışı sağlamıştır. 48Araştırma sonuçları, ulusal rekabet gücünü artırmıştır.

62 49Araştırma sonucunda elde edilen ürün, ithal edilen bir ürünün yerini almıştır. 50Araştırma sonucunda elde edilen ürün ihraç edilmektedir/edilmiştir. 51Araştırma sonuçları, istihdama/yeni iş alanları yaratmaya etkisi olmuştur. 52Araştırma sonucu patente dönüştürülmüştür. 53Teknolojik bağımlılığı azaltıcı etkisi olmuştur. 54Araştırma sonuçlarının sosyo-kültürel hayata olumlu etkileri olmuştur. 55Araştırmadaki işbirliklerin, yan sanayii geliştirme ve yan sanayiye bilgi aktarma etkisi olmuştur. 56Araştırma konusu ilgili ve diğer sektörlerdeki araştırma çalışmalarına katkıda bulunmuştur. 57Uluslararası alanda Türkiye’nin öncü rol oynamasına yardımcı olmuştur. 58Hedef kitlesi geniştir ve araştırma sonuçlarından hedef kitlenin büyük oranı yararlanmıştır. 59Ulusal kaynakların ortaya çıkarılması / işlenmesi / değerlendirilmesi sağlanmıştır. 60Yenilikçi firmalar yaratmıştır.

63 61Bilim insanı / Ar-Ge personel sayısının artışına katkıda bulunmuştur. 62Markalaşma sürecine katkı sağlamıştır. 63Araştırma için oluşturulmuş olan altyapı birden fazla alanda kullanılmaktadır. 64Ülkenin önemli bir (sosyal) sorununu çözmüştür. 65Türkiye’de herhangi bir kuruluşun işleyiş veya işlevini olumlu yönde etkilemiştir. 66Proje sonuçları katılımcılar ve kuruluşlar arasında sinerji yaratmıştır. 67Kurumun ar-ge altyapısının gelişmesine neden olmuştur. 68Araştırma sonuçları, bu konuda kullanılan teknolojiyi uluslararası standartlara uyumlu hale getirmiştir. 69Üniversite ve özel sektör kuruluşları da projede ortak olarak yer almıştır. 70Ülke düzeyinde veya bölgesel bir soruna çözüm getirmiştir. 71Yakın/benzer ülkelerde yaygın olarak bulunmayan bir alanda ülkemize özel katmadeğer sağlamıştır. 72Gelecek nesilleri etkilemektedir.

64 73Araştırma sonuçları yenilik (inovasyon) çalışmalarına yol açmıştır. 74Yeni bir fikir, teknoloji, bilimsel yöntem veya kavramsal/kuramsal çerçeve geliştirilmiştir. 75Uluslararası indekslere kayıtlı dergilerde veya kitaplarda araştırma sonuçları yayımlanmıştır. 76Araştırma sonucundan patent alınmıştır. 77Araştırma, mevcut bilim ve teknolojideki ve/veya halen kullanılmakta olan deneysel yöntemlerdeki eksiklik ve hataları doğru olarak ortaya koymuştur. 78Araştırma, bilgi ve teknoloji transferi ile yerel, ulusal veya uluslararası bir soruna çözüm getirmiştir. 79Araştrıma, evrensel düzeydedir. 80Araştırma sonuçları, farklı bilimsel ve teknolojik alanlarda kullanılmaktadır. 81Araştırma sonuçları, yeni projelerin üretilmesine temel oluşturmuştur. 82Araştırma sonuçları, güncel toplumsal sorunların çözümüne katkıda bulunmuştur.

65 83Araştırma, alanındaki BTYK, DPT veya TÜBİTAK tarafından belirlenen ülke öncelikleri arasındadır. 84Toplumun kullanılmayan kaynaklarının kullanılmasını sağlamıştır. 85Uluslararası alanda Türkiye’nin öncü konuma gelmesine katkı sağlamıştır. 86Uluslararası, ulusal kaynaklardan veya endüstriden destek almıştır. 87Ülkenin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlamıştır. 88Ülkenin bilimsel ve teknolojik araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesi ve yeni yetenekler kazanılmasında katkı sağlamıştır. 89Ülkenin risklerinin ve avantajlarının belirlenmesine yöneliktir. 90Araştırma, disiplinler arası ve grup çalışmalarını içermektedir. 91Araştırma, uygulayıcı kurum/kuruluşlarla işbirliği halinde hazırlanmıştır. 92Bölgesel ekonomiye kısmi katkı sağlamıştır.

66 Yurt dışındaki korelasyon çalışmaları Şirketlerin Ar-Ge harcamalarında sektör bazında özelleşme endeksi ile diğer değişkenler (patent, katma değer, ihracat, istihdam) arasındaki korelasyon (Erawatch, ülke raporları) 66

67 Yurt dışındaki korelasyon çalışmaları -2 Özel şirketlerde kamu kaynaklı Ar-Ge çalışmaları ile özel kaynaklı Ar-Ge çalışmaları arasındaki korelasyon ve sektörler bazında özelleşmesi (correlation between GBERD and PBERD specialisations) (Dinges et al., 2007, Science and Public Policy) AIDS görülme sıklığı ile bu hastalığı önlemeye ayrılan kaynak arasındaki korelasyon (Holtgrave et al., 2007, American Journal of Preventive Medicine) NIH’ın sağladığı kaynak ile Amerika’daki sağlık dinamikleri arasındaki korelasyon, (Manton et al., 2009, PNAS) 67

68 68 Ar-Ge Harcaması ile Doğrudan Kamu Fonlaması (DKF) Arasındaki İlişki Korelasyon: 0,89 Kaynak:

69 69 Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki Kaynak: Korelasyon: 0,94

70 70 Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki Korelasyon: 0,98 Kaynak:

71 71 Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki Korelasyon: 0,97 Kaynak:

72 Özel Sektör Tarafından Gerçekleştirilen Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki 72 Kaynak: Korelasyon Katsayısı: 0.86

73 Özel Sektör Tarafından Gerçekleştirilen Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki 73 Kaynak: Korelasyon Katsayısı: 0,87

74 74 Özel Sektör Tarafından Gerçekleştirilen Ar-Ge Harcaması ile DKF Arasındaki İlişki Korelasyon Katsayısı: 0,96

75 75 Korelasyon Katsayısı: 0,99

76 76 Kaynak: Korelasyon Katsayısı: 0.89 Kamu Ar-Ge Harcaması - DKF

77 77 Kaynak: Korelasyon Katsayısı: 0,94

78 78 Yükseköğretim Ar-Ge Harcaması - DKF Korelasyon Katsayısı: 0,93

79 79 Yükseköğretim Ar-Ge Harcaması - DKF Korelasyon Katsayısı: 0,996

80 Yükseköğretim Ar-Ge Harcaması - DKF 80 Kaynak: Korelasyon Katsayısı: 0,98

81 81 Yükseköğretim Ar-Ge Harcaması - DKF Korelasyon Katsayısı: 0,97

82 82 Yükseköğretim Ar-Ge Harcaması - DKF Korelasyon Katsayısı: 0,89

83 TZE Ar-Ge Personeli 83 Kaynak:

84 yılı sonrası veriler için korelasyon katsayısı=0.9 TZE Ar-Ge Personeli ile Doğrudan Kamu Fonlaması (DKF) Arasındaki İlişki Kaynak:

85 yılı sonrası veriler için korelasyon katsayısı=0.88 Özel Sektör TZE Ar-Ge Personeli ile Doğrudan Kamu Fonlaması (DKF) Arasındaki İlişki Kaynak:

86 Özel Sektör TZE Araştırmacı ile Doğrudan Kamu Fonlaması (DKF) Arasındaki İlişki yılı sonrası veriler için korelasyon katsayısı=0.87 Kaynak:

87 87 Kaynak:

88 88 Kaynak:

89 89 Kaynak:

90 90 Kaynak:

91 91 Korelasyon katsayısı=0.97

92 92 Kaynak:

93 AGY-350 verilerinden elde edilen sonuçlar 93

94 Kapsam Mart 2008 veya sonrasında tamamlanmış olan 394 TEYDEB 1501 proje yürütücülerinin doldurduğu AGY350 anketlerinin sonuçlarıdır. 94

95 Ar-Ge Yardımı olmasaydı projenizi yürütecek miydiniz? 95 CevapSayıYüzde Hayır Evet Bütçe daha küçük olurdu Bütçe aynı olurdu Bütçe daha büyük olurdu 82

96 AmaçlarGerçekleştiren şirket sayısı Üç yıl içinde gerçekleştireceğini belirten şirket sayısı Yeni ürün geliştirilmesi16231 Yeni patent başvurusu2878 Yeni proseslerin geliştirilmesi Yeni lisans başvurusu1653 Prototip veya pilot işletme kurulması 9033 Bilimsel yayınlar1350 Avrupa'da yeni piyasalara açılma

97 Proje sonucu kuruluşunuzda aşağıdaki etkilerden hangileri gerçekleşti? 97 EtkiSayı Çıktıları yeni bir Ar-Ge çalışmasına neden oldu 174 Patent, lisans ve know how satışı ile kazanç sağlandı 41 Ar-Ge altyapısı kurulmaya başlandı162 Üretim maliyetlerinde düşüş sağlandı129...

98 Projeyi genel olarak değerlendirdiğinizde erişilen noktaları aşağıda belirtilen ölçütlere göre işaretleyiniz. 98 Büyük Ölçüde KısmenÇok AzHiçToplam Teknik başarı Ticari başarı İstihdam etkileri Yapılanma Diğer (Verimlilik, kalite, çalışanların niteliğinde değişim, diğer sektörlere etkileri) Bu tablo yerine yüzdeleri verebiliriz

99 Çok ArttıArttıDeğişmediAzaldı Verimlilik Maliyet VarOlabilirYok Lisans/Know- How Satışı Proje sonucunda ortaya çıkan diğer ekonomik kazanımları işaretleyiniz. Bu tablo yerine yüzdeleri verebiliriz

100 Projenin Kuruluş içi işlendirmeye (istihdama) etkilerini belirtiniz. 100 ArttıDeğişmediAzaldı Üretimde çalışan sayısı AR-GE çalışanı sayısı İdari işlerde çalışan sayısı Lisanüstü ve doktoralı çalışan sayısı Toplam çalışan sayısı138?? şirket Ar-Ge çalışanım arttı diyorsa, toplam artış nasıl 138 olur? Bu tablo yerine yüzdeleri verebiliriz

101 Projenin gerçekleşmesi için ilk kez işbirliği kurduğunuz kuruluşlar oldu mu? Proje kapsamında üniversite ya da araştırma kurumları ile işbirliği kurdunuz mu? 101 HayırEvet > HayırEvet 12-5>

102 Bu işbirliklerinden ne ölçüde yarar gördünüz? 102 Sayı Çok134 Kısmen115 Az18 Hiç127 Yarar Üniversite ya da araştırma kurumları ile iş birliği sayısı 012-5> 5 Çok11??58623 Kısmen Az21231 Hiç127000

103 Projenin yürütülmesinde karşılaşılan zorluklar nelerdir? (Uygun olan tüm seçenekleri işaretleyiniz.) 103 ZorluklarŞirket sayısı Teknik zorluklar212 Öz finansman kaynaklarının yetersizliği 206 Dış finansman kaynaklarının yetersizliği 87 Gerekli alt yapının kurulamamış olması 34 İmalat yeteneğinin zayıf olması 30 Kuruluş içi bürokratik işleyiş17...

104 Küresel Kriz ve Ar-Ge/Yenilik SB-6304 Ar-Ge ve İnovasyon (Yenilik) SAVUNMA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

105 Küresel Kriz ve Ar-Ge/Yenilik 105

106 Küresel Kriz 106 Amerika Birleşik Devletleri’nde konut kredilerinin geri ödenmesinde ortaya çıkan güçlüklerle baş gösteren kriz 2008 yılı Eylül ayından itibaren küresel bir nitelik kazanmış ve dünya ekonomileri üzerinde hızlı ve yıkıcı bir etki göstermiştir. Ekonomik kriz ortamının sürdürülebilir gelişim için değerlendirilebilmesi doğrudan bir ülkenin bilim, teknoloji ve yenilik (BTY) politikalarına dayanmaktadır. Finlandiya ve Güney Kore’nin 90’lı yıllardaki deneyimleri bunu destekler nitelikte.

107 107 Sadece ekonomik krizden çıkışı hedeflemek yerine, ekonomik kriz ortamını gelecekte sürdürülebilir gelişimin sağlanabilmesi için bir “sıçrama tahtası” olarak değerlendirmeye çalışmaktadır.

108 Kriz ve Fırsatlar 108

109 Geçmiş Kriz Deneyimleri-1: 1990 Asya Krizi ve Güney Kore ’ların sonunda Asya’da yaşanan ekonomik kriz döneminde Kore’deki büyük firmalar küçülme sürecine girmiş ve toplu işten çıkarmalar yaşanmış, Ar-Ge bütçelerinde de önemli düşüşler meydana gelmiştir yılında özel sektörün Ar-Ge fonları %12, üniversite ile ortak araştırma projelerinin de bütçesi de %20 azalmıştır. Bu gelişmeler karşısında Kore hükümeti eğitim ve Ar-Ge fonlarında artışa gitmiştir yılında yürürlüğe giren Girişim Sermayesi Şirketlerinin Desteklenmesi yasası ile bilgi tabanlı KOBİ’lerin kurulması desteklenmiş ve KOBİ sektörünün geliştirilebilmesi için kriz fırsat olarak değerlendirilmiştir. Hem yeni şirketlerin kurulabilmesi için girişim sermayesi mekanizmaları geliştirilmiş ve finansman sağlanmış hem de bu firmaların Ar-Ge faaliyetlerini sürdürebilmeleri için Ar-Ge fonlaması, vergi indirimi, Ar-Ge ekipmanları için gümrük vergisi indirimleri gibi destekler sağlanmıştır. Alınan bu önlemler sayesinde özel sektörün Ar- Ge faaliyetleri önemli ölçüde artmıştır.

110 Geçmiş Kriz Deneyimleri-1: 1990 Asya Krizi ve Güney Kore 110. Kriz zamanında olan Ar-Ge laboratuarı sayısı 2001 yılında olmuş ve bu artışın %95’i KOBİ’lerde yaşanmıştır yılında KOBİ’lerin özel sektör Ar-Ge harcamasındaki payı 12% iken, 2001 yılında 24%’e yükselmiştir. Daha çok büyük firmalara dayalı olan Güney Kore ekonomisi kriz döneminde alınan önlemler sayesinde kısmen yeniden yapılandırılmıştır. Güney Kore bugün ise ekonomik krize zaman kaybetmeden Ar-Ge ve yenilik ile cevap vermektedir, özelikle temiz teknolojilerle.

111 Geçmiş Kriz Deneyimleri-2: 1990 Krizi ve Finlandiya 111 Finlandiya’nın dış şoklar (Sovyetler Birliği’nin dağılması sonucu dış talebin azalması), iç banka krizleri nedeniyle 1990’larda karşı karşıya kaldığı krizde işsizlik %17’lere, bütçe açığı GSYİH’nin %70’ine tırmanmıştır. Finlandiya’nın karşı karşıya kaldığı kriz, hükümetin rekabetçiliği iyileştirmek ve kamu mali kaynaklarını birleştirmek amacıyla sert tedbirler almasını gerektirmiştir. Çoğu kamu harcamalarından kısıntıya gidilip ve bazı vergiler artırılmıştır. Ancak bu kısıntılardaki en temel istisna Ar-Ge harcamalarında yaşanmış olup Ar-Ge harcamaları azaltılmak yerine artırılmıştır (Figür, yılları arası). Özellikle, TEKES’in (Finlandiya’nın en büyük kamu Ar-Ge kurumu) Ar-Ge desteklerindeki süreklilik ve artış, özel sektör Ar-Ge faaliyetlerindeki düşüş sürecinde can simidi olarak önemli rol oynamıştır.

112 Geçmiş Kriz Deneyimleri-2: 1990 Krizi ve Finlandiya 112 Devletin geliştirdiği çözüm yenilik, eğitim ve Ar- Ge’ye hızla kaynak ayırarak “bilgi yoğun” bir gelişim için uzun vadeli yapısal dönüşümü başlatmak olmuştur. Ayrıca üniversiteler ve şirketler arasında kurulan bağ ise ülkeyi beklemediği kadar büyük bir güce kavuşturmuştur döneminde %10 azalan üretim, döneminde yılda %4.5 artmış, 1994 yılında %18 olan işsizlik oranı 2002 yılında 9.1e düşmüştür. On yıl sonra Finlandiya karşımıza dünyanın en yenilikçi ve rekabetçi ülkelerinden birisi olarak çıkmış olup, 2007 yılında GSYİH’den Ar-Ge’ye ayrılan pay %3.41 olarak gerçekleşmiştir.

113 Finlandiya ve 90 krizi 113

114 OECD’nin üye ülkelere krizle ilgili önerileri Altyapının geliştirilmesi (örnek: yollar, toplu taşıma sistemi, ICT) Ar-Ge ve yeniliğe destek –Yenilikçiliği ve girişimciliği desteklemek (KOBİ’lerde yenilik çalışmalarını özendirmek ve yatırım desteği yapmak, risk sermayesi destekleri vb.) İnsan kaynağına, eğitime yatırım ( okulları ve eğiticileri de içererek) Etkin enerji kullanımını ve sürdürülebilir ekonomik gelişmeyi desteklemek için yeşil teknolojileri ön plana çıkarmak ve bunlara yatırım yapmak. 114

115 Küresel krize önlem için ek destekler AltyapıAr-GeEğitimYeşil Teknoloji AvustralyaAUD 11.5 miyarAUD 580 milyonAUD 17 miyarAUD 5.2 miyar 2008 yılı GSYIH %0.98%0.05%1.44%0.44% KanadaCAD 20 miyarCAD 800 milyonn.a.CAD 2.4 miyar 2008 yılı GSYIH %1.25%0.05% -0.15% FinlandiyaEUR 910 milyonEUR 25 milyonEUR 30 milyonEUR 38 million 2008 yılı GSYIH %0.48%0.01%0.02% FransaEUR 4.7 miyarEUR 46 milyon EUR 731 milyonEUR 30 million 2008 yılı GSYIH 0.24%0.00%0.04%0.00% AlmanyaEUR 20 miyarEUR 1.4 miyarEUR 19 miyarEUR 5 miyar 2008 yılı GSYIH 0.80%0.06%0.76%0.20% NorveçNOK 3.8 miyarNOK 170 mill NOK 270 milyonNOK 1.6 bill 2008 yılı GSYIH %0.16%0.01% 0.06% ABDUSD 100 miyarUSD 16 miyarUSD 83 billUSD 59 miyar 2008 yılı GSYIH %0.70%0.11%0.58%0.41% 115

116 Kriz Paketlerinde Yer Alan Ek Kamu Ar-Ge Fonları 116 Ek Kamu Ar-Ge Fonu (Milyon TL) Ayrılan Ek Kamu Ar-Ge Fonunun GSYİH’ye Oranı Avustralya3.4220,25 Kanada1.0720,05 Finlandiya530,01 Fransa980,00 Almanya2.9820,06 Norveç410,01 ABD ,11 Ülkelerin Ortalaması4.6840,102 Türkiye Senaryo-1950,01 Senaryo ,25 Senaryo-39690,102

117 117

118 Küresel krize Türkiye’deki önlemler yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlüklerinedeniyle finans piyasalarında başlayan dalgalanmalar, 2008 yılı Eylül ayından itibaren derinleşerek küresel bir finansal krize dönüşmüştür. ABD ve Avrupa’da bir çok banka iflas etmiş, finansal konsolidasyona gidilmiş ve kamu müdahaleleri gerçekleşmiştir. Mali sistemdeki sorunlar ve oluşan belirsizlik ortamı yatırımcı ve tüketici güvenini olumsuz yönde etkilemiştir. İç ve dış talebin azalması ve kredi imkanlarının zorlaşması nedeniyle bir çok ülkede üretimde önemli düşüşler gözlenmiştir.

119 Küresel krize Türkiye’deki önlemler 119 Küresel kriz, tüm dünya ile ticari ve finansal bağları bulunan Türkiye ekonomisini de olumsuz yönde etkilemiştir. Gerek dış talep gerekse iç talepteki gerilemeye bağlı olarak Türkiye ekonomisinde üretim, ihracat ve işsizlik göstergeleri olumsuz yönde etkilenmiştir. Küresel krizin etkilerini hafifletmek amacıyla gerek Hükümet gerekse Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından alınan önlemler aşağıda özetlenmektedir: Likitide destekleri Vergi ve prim destekleri Üretim ve İhracata Yönelik Kredi ve Garanti Destekleri Finansman destekleri

120 Sonuç 120 OECD ülkelerinde açıklanan ekonomik kriz paketleri incelediğinde “Yenilik ve uzun süreli kalkınma tedbirleri” başlığı dikkati çekmektedir. Birçok ülke bu başlık altında aldığı tedbirler sayesinde altyapı, araştırma da dahil olmak üzere rekabetçiliği güvence altına alacak alanlara sürdürülebilir bir yatırım öngörerek kriz ortamından daha güçlü bir şekilde çıkış için zemin hazırladıklarını vurgulamaktadır.

121 Değerlendirme 121 Küresel mali krize alınan önlemler arasında Ar-Ge ve yeniliğin de ana eylem alanları olarak yer almasının, krizi fırsata dönüştürmek ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi gerçekleştirebilmek açısından kritik önem taşıdığı görülmektedir. Bu bakımdan ülkemizde de bu konunun dikkate alınarak, krize karşı tedbirler paketinde Ar-Ge ve yenilik alana özel bir yer ayrılmasının acil bir ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir.


"Ar-Ge Değerlendirme ve Etki Analizinde Kullanılan Tanım ve Temel Kavramlar IX Doç. Dr. Serhat Çakır ODTÜ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları