Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 PROTOKOL BİLGİLERİ VE NEZAKET KURALLARI Hazırlayan KIZILCAHAMAM MÜFTÜLÜĞÜ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 PROTOKOL BİLGİLERİ VE NEZAKET KURALLARI Hazırlayan KIZILCAHAMAM MÜFTÜLÜĞÜ."— Sunum transkripti:

1 1 PROTOKOL BİLGİLERİ VE NEZAKET KURALLARI Hazırlayan KIZILCAHAMAM MÜFTÜLÜĞÜ

2 2222 Protokolün Tanımı Yönetimde protokol, bir anlamda “Resmi görgü kuralları” demektir. Protokol; – Devlet törenlerinde, diplomatik - resmi ilişkilerde, sosyal hayatta usul ve şekil yönünden uygulanması gereken kurallar bütünüdür. – Resmi törenlerde mevki sıralaması, selamlaşma, öncelik hakkı gibi konularda uyulması gereken kuralların tümüdür. – Uluslar arası görgü kuralıdır. – Kendinden büyüğünün önüne geçmeme, Kendi seviyende olanla yan yana yürüme, Kendinden küçüğünün ardına düşmemektir. – Haddini bilmektir. – Herkese layık olduğunu vermektir.

3 3333 Protokolün amacı Protokol ve sosyal davranış kurallarının amacı; bireysel, kurumsal ve ulusal, onuru ve saygınlığı korumaktır. Protokolün önemli amaçlarından biri de öndegelme sırasını saptamak ve bunu titizlikle uygulamaktır. Protokolün Tarihi Tarihe bakıldığında protokolün ilk uygulandığı yerlerin saraylar ve mabetler olduğu görülmektedir. Osmanlılarda protokol konuları, Enderun Mektebi’nde yüzyıllarca “Teşrifat Dersi” adıyla okutulmuştur. Hatta, 16. yy. dan itibaren protokol işlerine bakmak üzere “Teşrifat Nazırlığı” kurulmuş ve bu bakanlık çok uzun yıllar görevini sürdürmüştür.

4 4444 Protokolün önemi Protokol kurallarına uyulmaması resmi ilişkilerimizde ve sosyal hayatımızda olumsuz etkiler meydana getirebilir. Protokol ve sosyal davranış kurallarına uymayan kişi, kamusal ve sosyal yaşamda; önce kendisinin, sonra taşıdığı unvanın ve çalıştığı kurumun, temsil ettiği makamın, yurt dışında ve yabancılara karşı milletin ve devletin, onurunu ve itibarını düşürür.

5 5555 Bazı protokol ilkeleri Protokolde makama ve resmi unvana saygı ve nezaket esastır. Saygı ve nezaket kurallarının temeli de üstleri, büyükleri, din adamlarını, hanımları ve konukları korumak, kollamak ve saymaktır. Bir kişiye ya da kuruma gereken önemi ve değeri vermemek ya da gereğinden fazla önem ve değer vermek o kişi ya da kurumun kendi değerini ve itibarini düşürür. Bu sebeple; protokolde bir kişiye ya da kuruma hak ettiği ve lâyık olduğu önemi ve değeri vermek esastır. Protokolde temsil esastır. Protokolde kişi kendini temsil etmez, unvanını ve kurumunu temsil eder. Davet ve kabullerde, toplantılarda, görüşmelerde, ziyaretlerde, karşılama ve ağırlamada, kurumlar arası imzalarda düzey eşitliği, denklik ve karşılıklılık esastır. Protokolde makam ve resmi unvan esastır. Protokolde kişisel unvan, yaş ve cinsiyet ayrımı yoktur.

6 6 Protokolde astlık üstlük söz konusu değildir. Protokol, bir itibar sıralamasıdır; hiyerarşik bir sıralama değildir. Kamusal yaşamda, ulusal bayrak ve üst; kamusal ve sosyal yaşamda, konuk; sosyal yaşamda ise hanımlar daima önce gelir (sağda yer alır). Karşılamada üstler başta, uğurlamada sondadır. Toplantılarda düzey eşitliği ve sayısal eşitlik önemlidir. Törenlerde konuşma sırası asttan üst’edir. Açılış konuşmasını ev sahibi, son konuşmayı onur konuğu yapar. Resmi törenlerde yürüyüş ve oturma düzeninde 1 numara (üst) daima orta merkezdedir. (5 – 3 – 1 – 2 – 4)

7 777 Protokol kurallarının uygulandığı yerler Yöneticilerin makam odalarında, Toplantılarda, Törenlerde, Resmi davet ve ziyafetlerde, Resmi otomobillerde.

8 8888 Yönetimde temsil hak ve yetkisine sahip olanlar Kurum amiri. Yönetici vekili. Kurum temsilcisi. Taşrada; bölge, il ve ilçe müdürü, Yurtdışında; müşavir ve ataşe. Yönetici temsilcisi. Yöneticinin yardımcısı veya astını bir etkinlikte geçici olarak görevlendirmesidir. Temsilci, protokolde temsil ettiği kurumun ve yöneticinin yerinde değil, kendi unvanına uygun yerde bulunur. Yöneticinin eşi. Eş kamusal alanda temsil hakkına eşiyle birlikte olduğu ve eşinin unvanını kullandığı zaman sahip olur, tek başına olduğunda kendi adını ve unvanını kullandığında ise eşini temsil etmez, kendi unvan ve statüsüne uygun biçimde davranır.

9 9999 Toplantılarda alınması gereken tedbirler Toplantı, konferans vb. etkinliklerin organizasyon anlamında başarılı geçmesi için kimin nerede, hangi görevi yapacağı önceden belirlenmeli ve ilgililerin görevi başında olması sağlanmalıdır. Bu çerçevede alınması gereken bazı tedbirler şunlardır. Salon düzeni; Konukların oturma düzeni için gerekli tedbir alınmalı, gerektiğinde karton vb. ne isim yazılarak masa veya koltuklara konulması sağlanmalıdır. Not kâğıdı, kalem vb. temin edilmeli, konuşmacıların masalarına su konulmalıdır. Basın mensuplarının görevlerini uygun mekânda yapmaları için tedbir alınmalıdır. Ses cihazlarının, İstiklal Marşı’na ilişkin kasetin, ışık, aydınlatma ve havalandırmanın kontrolü yapılmalıdır. Konuklara soru vb. için söz verilecekse seyyar mikrofon temini ve kontrolü yapılmalıdır. Toplantının huzur ve güvenliğinin sağlanması için gerekli tedbirler alınmalıdır. Karşılama; Bina girişinde konuklara rehberlik yapılmalıdır. Konuklara salonda oturacağı yer konusunda yardımcı olunmalıdır.

10 10 Sunucu; Sunucu protokol kurallarına göre hareket etmeli; laubali hareketlerden ve gereksiz yere sözü uzatmaktan kaçınmalıdır. Kılık-kıyafetine dikkat etmelidir. Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Başbakan ve bağlı bulunulan Bakanın telgrafları dışında diğer telgraf metinleri okunmamalı, telgraf gönderen diğer kişilerin isimleri de uzun liste halinde okunmamalı, sadece telgraf gönderenlere toplu olarak teşekkürle yetinilmelidir. Fotoğraf çekimi ile ses ve görüntü kaydı; Fotoğraf ve video çekimi ile, Toplantı tutanaklarının hazırlanması için tedbir alınmalıdır. Koordine; Toplantı ile ilgili olarak önceden bilgi verilmesi gereken kişi ve makamlara gerekli bilginin zamanında verilmesi sağlanmalıdır. Toplantıya ilgili birim temsilcilerinin katılımı temin edilmelidir.

11 11 Toplantılarda oturma düzenleri Toplantılarda katılımcılar daima unvanlarına ve temsil ettikleri kurumların protokoldeki yerlerine uygun olarak otururlar. Toplantılarda kullanılan; – U, – yuvarlak, – kare, – dikdörtgen, – köşegen, – hilal, masa tiplerinin farklı anlamları, önemleri ve etkileri vardır. Görüş alışverişi ve katılım sağlamak için yuvarlak masa, Kısa ve öz toplantı ve görüşme yapmak için kare masa, Otorite altında bir toplantı yapmak için dikdörtgen veya u masa, Demokratik katılım sağlamak için köşegen veya hilal masa, tercih edilir.

12 12 Resmi törenlerde - konferans salonlarında oturma düzenleri Resmi törenlerde oturma düzeninde 1 numara (üst) daima orta merkezdedir. Kurumsal törenlerde evsahibi, 1 numara olan onur konuğunun sağındadır. Konferans vb. çeşitli etkinliklerin icra edildiği yerlerde, sabit koltukların konumuna göre tercih edilebilecek birkaç oturma düzeni, öndegelme sırasına göre verilen rakamlar şöyledir Şekil – Şekil – Şekil – 7 EŞSİZ EVS Şekil – 8 EŞLİ Evsahibi Eşi 1 EVS 1’in EŞİ Şekil – 9

13 13

14 14

15 15 Konferanslarda konuşmacılar arasında öndegelme sırası Konferanslarda konuşmacılar, protokol öndegelme sıralarına göre, tercihen etkinliği düzenleyen tarafından dinleyicilere takdim edilir. Bilahare protokol öndegelme sırasının tersine en kıdemsizden başlamak suretiyle kürsüye davet edilir. Protokole göre en öndegelen konuşmacıdan sonra, ondan izin talep etme koşuluyla dahi olsa, diğer bir konuşmacının söz alması uygun değildir.

16 16 Törenlerde / etkinliklerde sunucunun yapacağı takdim Sunucu konuşmacıları takdim sırasında, önce konuşmacının kurumunu ve unvanını, varsa akademik unvanını ya da rütbesini, sonra “sayın” sözcüğünü ekleyerek adını ve soyadını söyler. - Başbakan Yardımcısı Prof. Dr. Sayın Emrullah İŞLER, - Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Sayın Ekrem KELEŞ, gibi. Takdimde, ast konuşmacıları kürsüye davet ederken “… davet ediyorum”; üst konuşmacıları ve onur konuklarını davet ederken “… teşriflerini arz ediyorum” demek uygundur. - Konuşmalarını yapmak üzere Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Sayın Mehmet GÖRMEZ’in teşriflerini arz ediyorum, gibi.

17 17 Hitapta, törene katılan tüm konuklar en üst’ten astlara doğru önde gelme sırasına göre zikredilir; Sayın Bakan, Sayın Müsteşar, Değerli Genel Müdürler, Kıymetli Konuklar, gibi. Törende en uygun hitap yöntemi, yalnızca törene katılan onur konuğu ile tüm konukları ve varsa basın mensuplarını zikretmektir; Sayın Bakan, Kıymetli Konuklar, Basınımızın Değerli Mensupları, gibi. Onur konuğu (1 numara), konuşmasında yalnızca “Sayın Konuklar” diye hitap eder. Protokol ve konukların bulunduğu kapalı ve açık mekanlarda sunucu gerekli açıklamayı yaparak saygı duruşu ve istiklal marşı için davetini yapar. İstiklal marşı bittiğinde “teşekkür” edilir, kesinlikle “rahat-hazırol” komutu verilmez.

18 18 Törenlerde telgraf okunması Telgraflardan yalnızca, törendeki onur konuğunun üstünde olanların mesajları, açılış konuşmasından sonra, program sunucusu tarafından okunur. Onur konuğu ile eş düzeyde olanlardan telgraf çekenlerin sadece adı, soyadı ve unvanları zikredilir, onur konuğunun altında olup telgraf çekenlerin hepsine sadece teşekkür edilir. B a y r a k Bayrağın şekil ve yapım standartları; bayrak direğine çekilmesi ve indirilmesi; konabileceği, örtülebileceği ve yasak yerler Türk Bayrağı Kanunu ile Türk Bayrağı Tüzüğüne göre belirlenir. Buna göre Türk Bayrağı, resmi yemin törenleri dışında her ne maksatla olursa olsun, masalara, kürsülere örtü olarak serilemez. Elbise veya üniforma şeklinde giyilemez. Türk Bayrağı, makam odasında yöneticinin, sahnede-kürsüde konuşmacının sağında; kurumsal bayraklar da solunda yer alır.

19 19

20 20

21 21

22 22 Resmi yazılarda; “Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik” gereğince; – Üst makam, kuruluş ve kişilere “arz ederim.”, – Alt makam, kuruluş, birim ve kişilere “rica ederim.”, – Eşit düzeydeki makam, kuruluş, birim ve kişilere “arz ederim.”, – Ast ve üst makamlara, kuruluşlara/birimlere ve kişilere gönderilen dağıtımlı yazılarda “arz ve rica ederim.”, – Başbakan veya bakan ile makam olan müsteşar, başkan, genel müdür, vali veya rektör adına imzalanan yazılarda, adına imza atılan makamın altındaki kuruluşlara ya da kişilere “rica ederim.” ifadesi kullanılır.

23 23 Diğer bazı protokol bilgileri Resmi ilişkilerimizde sosyal davranışlar; üst’e, ast’a ve eşit’e karşı farklıdır. Davranışlarda;  üst’e karşı saygı,  ast’a karşı üstünlük; eğitici olmak ve şefkat,  eşit’e karşı karşılıklılık esastır. Kaymakam, Müftü, Müdür veya Şefe memur veya K.K.Öğr. İ-H. Ve M.K. ların rica ederim, teşekkür ederim, izin yazdırmaya geldim, bunu imzala…. gibi ifadeler kullanması uygun değildir. Sağolun … Sağolun efendim……..Müsadeniz olursa yarın 1 gün izin kullanmak istiyorum…..Bu evrağı uygunsa imzalar mısınız vb..ifadeler daha uygun olacaktır.

24 24 Göreve başlamada, görevden ayrılmada Göreve başlama amiri ziyaretle başlar, amir göreve başlatır. Göreve başlayan kişiyi üst’e ve ast’lara amiri takdim eder. Bir yöneticinin ilk gelişi ve son gidişi resmidir, törensel olarak karşılanır ve uğurlanır. İlk bir ay içinde tebrik için gelen akranlar ve üst’ler not edilmeli ve bir ay sonra onlara teşekkür için ve iyi ilişkilerin temini amacıyla iade-i ziyarette bulunulmalıdır. Yeni tayin olan yöneticilere ve üstlere tebrik için gidilmelidir. Görevden ayrılırken astlarla veda toplantısı yapılmalı, hepsi ile vedalaşıp, yardımları, katkıları, çalışmaları, bağlılıkları ve saygıları için kendilerine teşekkür edilmelidir. Görevden ayrılırken eş düzeydeki yöneticilere ve üstlere de veda ziyaretinde bulunularak kendilerine her şey için teşekkür edilmelidir.

25 25 Diyanet İşleri Başkanının görev devir teslim töreni. (11 Kasım 2010)

26 26 Yöneticilerle/halkla ilişkilerde Yöneticiye her zaman saygı ile hitap edilir. Ona taşıdığı unvana göre “Sayın Müdürüm”, “Sayın Başkanım”, “Sayın Valim”, “Sayın Müşavirim”... veya sadece “Efendim” gibi saygı ifade eden sözlerle hitap edilir. Zorunlu olmadıkça üstler ve eş düzey yöneticiler randevu alınmadan veya en azından izin alınmadan ziyaret edilmez. Ziyaretine gidilen üstün makamında başkalarının olduğu sırada içeri girilmez. Girme mecburiyeti olursa, kendisinden özür dilenir ve ziyaret süresi kısa tutulur. Yöneticinin makamına birden çok kişiyle girildiğinde de seviyeye ve kıdeme göre sıralanarak oturulur. En üst olan, masaya en yakın oturan ve yöneticiye en yakın olandır. Makama girerken kâğıt ve kalem bulundurulmalı ve ceketin düğmeli olmasına dikkat edilmelidir. Yönetici “Buyurun, oturun” demedikçe oturmamalı, amir veya üstler karşısında bacak bacak üstüne atarak oturulmamalıdır. Otururken, üst ayağa kalkarsa ayağa kalkılmalı, üst ya da amir görüşme sonunda “Memnun oldum, teşekkür ederim” derse veya toka etmek için elini uzatırsa, kalkıp gitmek gerektiği anlaşılmalıdır. Üstlerle herhangi bir konu üzerinde konuşmak istenildiğinde “Sayın… bir arzım var” veya “Sayın… bir şey arz edebilir miyim?” şeklinde söze başlanmalıdır. Dileklerin ifadesi, konuşmada da, yazışmada da önem taşır. Küçük büyüğe başarı dileğinde bulunmaz. Başarı dileği büyükten küçüğe yönelir. Üste teşekkür edilmez, “Sağolun” denilir.

27 27 Üst herhangi bir konuyu görüşmek için astının odasına geldiğinde astı ona karşı saygılı davranmalıdır. Üstün astını odasına çağırarak görüşeceği işle ilgili konuyu ona dikte edebileceği unutulmamalıdır. Üst veya eş düzey birisi odanıza geldiğinde makam koltuğunda oturulmamalı, misafir koltuğunda oturulmalıdır. Konuşmalarda küfür veya argo kelimeler kesinlikle kullanılmamalıdır, üstlerin yanında ve topluluk içinde sakız çiğnenmemelidir. Ziyarete veya iş görüşmelerine gelen kişilere hoş geldiniz denmeli ve tokalaşmak gerekirse mutlaka ayakta tokalaşmak gerektiği unutulmamalıdır. Tokalaşırken önce el uzatma hakkı üste aittir. Üst elini uzatmadığı takdirde küçüğün elini uzatması uygun değildir. Hanımların ellerini sıkmak için erkeklerin el uzatmaları da aynı şekilde yanlıştır. Tokalaşırken güç gösterisi yapılmaya çalışılmamalı, karşıdaki kişinin eli iğreti ya da itici bir biçimde tutmamalı, toka edilen kişinin gözüne bakılmalıdır. Protokolde ve resmi ilişkilerde el öpme ve yanaktan öpüşme yoktur. Bu durum sadece gayri resmi ve samimi ilişkilerde söz konusudur.

28 28 Misafir varken saate bakılmamalı, başka işle meşgul olunmamalı ve acil olmayan telefon görüşmeleri yapılmamalıdır. Yöneticinin, makamında üstleri olduğu sırada mecbur kalmadıkça astlarını odasına kabul etmemesi; ettiği takdirde görüşmenin alçak sesle ve kısa sürede bitirilmesi uygun olur. Protokolde üst daima sağdadır. Astın otururken, ayakta dururken veya yürürken daima üstünün soluna geçmesi gerekir. Resmi işlerde veya sosyal yaşantıda dakik olmaya özen gösterilmelidir. Amirler tarafından herhangi bir görev sonunda kendisine teşekkür edilen şahıslar da, amirlere "rica ederim" veya "bir şey değil" gibi ifadeler yerine “sağ olun efendim" gibi ifadeler kullanmalıdırlar. Yönetici, konuşmalarında “Ben” kelimesini kullanmamalı, “Biz” kelimesini veya mensup olduğu kurumu kastederek “Teşkilatımız” gibi hitapları kullanmalıdır. Bu tarz konuşmalar, birlikte çalıştığı insanları onurlandırır ve kuruma bağlar. Kişi kendi makam odasında daima ev sahibidir. Kabul ettiği herkes de misafiridir. Misafire ilgi ve saygı genel bir nezaket kaidesidir. Bu nedenle kim olursa olsun önce misafire buyur etmek, ikram etmek ve saygı göstermek gerekir. Hizmetli çay veya benzerini ikram ederken önce misafire (Misafirin en büyüğünden başlamak suretiyle) ve en sonra da makam sahibine sunmak durumundadır.

29 29 Tanışmada Tanışma daima ayakta ve ilk karşılaşmada olur. Tanıştırmalarda;  küçük büyüğe,  erkek kadına,  talebe hocaya,  memur amire,  tek kişi topluluğa,  yeni gelenler önceden gelenlere unvanıyla, ad ve soyadıyla takdim edilir. (Kütüphane Şubesi Müdürü Sayın Ali ÜNAL, gibi.) Ayakta bir kişi, oturan bir kişi ile tanıştırılıyor ise, oturan yerinden kalkıp tanıştığı kimseyi ayakta karşılamalıdır. Tek kişi topluluğa tanıştırılıyor ise, topluluğun ayağa kalkması gerekmez.

30 30 Hitapta, konuşmada ve dinlemede İyi tanımadığımız kimselere ilk adlarıyla veya sen diye hitap edilmemeli, laubali hareketlerle sırtlarına vurulmamalıdır. Başkalarına daima “Siz”, “Beyefendi”, “Ahmet bey” diye hitap edilmeli, “Hoca”, “Hacım” gibi laubali hitaplardan kaçınılmalıdır. Takdim ve hitaplarda üst düzey yöneticilere resmi unvan veya rütbeleriyle hitap edilir. Hitapta; Sayın Başbakan, Değerli katılımcılar, gibi. Yalnızca onur konuğunun unvanı söylenir. Uluslar arası ve kurumlar arası toplantı ve törenlerde onur konuklarına hitap ederken unvanları genelleştirilir. Sayın Bakan, Sayın Vali, Değerli Katılımcılar, gibi. Ancak, kurumsal törenlerde onur konuklarına unvanları özelleştirilir. Sayın Bakanım, Sayın Valim, Değerli Katılımcılar, gibi.

31 31 Büyüklerimiz ve yeni tanıştığımız eşitlerimiz ile adını ve unvanını bilmediğimiz kişilere “Beyefendi”, ”Hanımefendi” diye hitap edilir. “Vekil” veya “Yardımcı” unvanını taşıyan kişilere üst unvanlarıyla hitap edilir. Diyanet İşleri Başkan Yardımcısına “Sayın Başkanım”, vali yardımcısına “Sayın Valim” gibi. Ancak, üst yöneticinin yanında veya toplantı, konferans vb. ortamda kişilere unvanlarıyla hitap edilir, “Vali Yardımcısı Sayın Selim TAN” gibi. Emekli ve eski yöneticilere en üst görev unvanları ile hitap edilir. “Sayın Başkanım”; “Sayın Bakanım” gibi. Ancak, resmi ortamda hitapta “Diyanet İşleri Eski Başkanı Prof. Dr. Sayın Ali BARDAKOĞLU”, “Devlet Eski Bakanı Prof. Dr. Sayın Mustafa Sait YAZICIOĞLU” gibi. Erkek yöneticinin eşine “Hanımefendi”, bayan yöneticinin eşine “Beyefendi” şeklinde hitap edilir. Alt konumdaki kişilere ‘sen” değil "siz" veya ön adlarıyla birlikte “…bey” diye seslenilmeli, bu kişilerden bir şey yapılması istenirken kullanılan emir cümleleri "lütfen" sözcüğü ile başlamalı, istenilen bir şey yerine getirildiği zaman da teşekkür edilmelidir. Ölen Müslüman erkek için “merhum”, bayanlar için “merhume”, gayrimüslimler için ise “müteveffa” denir. “Merhum Menderes”, “Müteveffa Üzeyir Garih” gibi.

32 32 Selamlaşmada Protokolde daima;  kıdemsiz kıdemliye,  ast üste selam verir. Selam verirken sesimiz ne çok yükseltilmeli, ne de duyulmasını zorlaştıracak şekilde kısılmalıdır. Kendimizden yaşça ve mevkice büyük birine selam verirken veya selamını alırken sesimiz hürmet ifade etmeli; ancak aşırıya varan bir ses tonu da olmamalıdır. Kendimizden yaşça ve mevkice küçük birine selam verirken veya selamını alırken de sesimize kibirli bir ton vermemeli, sesimiz tevazu ifade etmelidir.

33 33 Üstler, “baş eğilerek”, “saygılar sunularak” ya da “iyi günler” dilenerek selamlanır. Üst’e “merhaba” demek saygısızlıktır. Ancak, üst astına ve eş düzeyde olanlar birbirlerine “merhaba“ diyebilirler. Üst yöneticiler, hanımlar ve topluluk daima “saygılar” sözcüğü ile selamlanırlar; “Saygılar Sayın Bakanım”, “Saygılar Sayın Valim”, “Saygılar Hanımefendi”, “Saygılar sunarım efendim” gibi. Selam daima veriliş biçimiyle alınır. “Günaydın”a “Günaydın”, “İyi akşamlar”a “İyi akşamlar” ile karşılık verilir. ‘Selamünaleyküm’ diyene günaydın denmez “Aleykümselam“ denir. Çünkü selam almak selam vermekten daha önemlidir. Resmi ortamda makam sahibi bir üst geldiğinde astlar -hanım da olsa- ayağa kalkarak kendisine baş eğerek selam verirler. Sosyal ortamda ise bir üst içeriye girince astların ayağa kalkması gerekmez; yalınızca başlarını hafif eğerek ve üst ile göz teması kurarak kendisini selamlamaları yeterlidir. Sosyal ortamda üst’ü görmezlikten gelmek, üst baktığı halde onu selamlamamak saygısızlık kabul edilir.

34 34 Telefon görüşmelerinde Telefon açar açmaz, “Alo! Kiminle görüşüyorum?” diye söze başlamak şık bir ifade tarzı değildir. Telefon açtığımızda, sesimizi hemen tanıyabilecek çok yakınımız dışında önce kendimizi tanıtmakla söze başlamalıyız. “İyi günler efendim. Ben Ahmet GÜLER, Mehmet ÖZTÜRK’le görüşebilir miyim?” gibi. Aradığımız kişiyle görüşemediğimiz takdirde, telefona çıkan kişiye adımızı, soyadımızı ve unvanımızı bildirmemiz gerekir. Not bırakmamız gerekiyorsa, o takdirde, karşımızdaki kişiye bir not bırakıp bırakamayacağımız sorulmalı ve nazik bir üslupla -asla dikte ettirir gibi yapmadan- kısa bir not bırakılmalıdır. Notu alan kişiye de zahmeti için teşekkür etmeyi ihmal etmemek gerekir. Telefonla konuşurken bir büyük/üst geldiğinde ayağa kalkıp başla selam verilmelidir. Büyük/üst görgü kurallarını bilen biri ise, bize oturmamızı ve devam etmemizi söyleyecektir. Biz de konuşmamızı kısa tutmaya özen göstermeliyiz. Bu mümkün olmazsa, karşı tarafa “Özür dilerim, ben sizi biraz sonra arayacağım.” diyerek telefon görüşmesi bitirilmelidir. Sizden yaşça ve makamca büyük bir misafiriniz varken telefon çalarsa, ondan izin isteyerek cevap vermelisiniz. Telefon görüşmesini uzatmadan bitirmeniz de iyi bir davranış olacaktır. Bulunduğunuz yerde birden fazla telefon varsa, biri ile konuşurken diğeri çalarsa onu açıp hiçbir şey söylemeden bekletmek hoş bir davranış değildir. Bunun iki sebebi vardır: Birincisi, arayan kişiyi gereksiz yere bekletmek ve diğer telefonda konuştuklarınızı ona dinletmektir. İkincisi, arayan kişi amiriniz, hocanız, bir aile büyüğünüz olabilir. Bu takdirde, ona karşı kabalık yaptığınızı düşünerek hakkınızda menfi kanaat edinecektir.

35 35 Protokolde üstte olanın sekreteri, protokolde altta olanı karşısına alıp telefon irtibatını sağlar. Bu sebeple astın sekreteri üstü direk arayıp asta bağlaması katiyken uygun değildir. Aynı düzeyde olanları ise biri diğerinin makam sahibini karşısına almadan her iki sekreter de aynı zamanda telefon irtibatını sağlar. Özel telefon görüşmeleri de sekreter vasıtasıyla yapılmamalıdır. Resmi görüşmeler dışında sekreter aracılığıyla telefon görüşmesi yapmak görgüsüzlüktür. Üstleri cep telefonundan arama mecburiyetinde kalındığında da sekreter aracılığı ile aranma yapılmaz. Aynı binada ve hele aynı katta bulunan amirleri bir iş konusunda telefonla aramak görgü kurallarına aykırıdır. Amirlerin bunun aksine bir prensibi veya emri olmadıkça, bizzat makamına gidilerek konuyu arz etmek uygun olacaktır. Telefonla konuşurken “Ben sana dönerim” denmemeli. “Sizi sonra arayacağım” denmeli, ”hı, -ha, -şey, -ya” gibi anlamı olmayan kelimeler kullanılmamalıdır. Bir şey yiyip içerken telefon görüşmesi yapılması uygun değildir. Başkaları telefonla konuşurken onlara soru sormak, vedalaşmak doğru değildir.

36 36 Yaşça ve mevkice kendimizden büyükleri telefonla tebrik etmek doğru değildir. Bu tür tebrikler için yazılı bildirimler veya mümkünse bizzat ziyaretler daha uygundur. Telefon etmenin zamanı da çok önemlidir. Genel olarak sabah 09.00’dan önce ve gece 22.00’den sonra ev veya cep telefonundan aramak doğru değildir. Cep telefonları da uygun yer ve zamanda görgü kuralları çerçevesinde kullanılmalı; makam, toplantı, resmi görüşme, konferans, cami vb. de kapalı yada sessizde bulundurulmalıdır. Üstlerin yanında iken cep telefonu sessizde olduğunda sadece üst makamlardan gelen telefon izin istenerek açılmalıdır. Cep telefonlarının zil tonu / melodi seçimi de çok önemlidir, bu sebeple zil tonu ve melodi seçimine de dikkat edilmelidir. Telefonu kim açtıysa önce o kapatır. Ancak, üstümüzle telefonla görüşürken üstümüz ahizeyi kapatmadan önce bizim telefonu kapatmamız uygun olmaz. Telefon konuşması bittikten sonra karşılıklı iyi dilekler söylenmeden telefon kapatılmamalı, ahize yumuşak bir hareketle yerine bırakılmalıdır. Aksi takdirde karşımızdaki insanı istemeden rahatsız etmiş ve belki de kırmış oluruz. Çünkü ahizeyi çarparak yerine koymak hakarettir.

37 37 Davet ve yemekte Kokteyl davetleri, davet kartı gönderilerek yapılır ve genellikle bunlara cevap beklenmez. Cevap isteniyorsa, kartın sağ alt köşesine telefon numarasının üstüne L.C.V. (Lütfen cevap veriniz) yazılır. L.C.V’li davetlere katılıp katılamayacağına ilişkin cevap verilmelidir. Kıyafet genelde koyu renk elbisedir. Resepsiyona ya da yemeğe davetli olanların davetiyede yazılı olan yerde, tam saatinde ve belirtilen kıyafetle bulunmaları gerekir. Resmi yemeklerde, yemek mahalline amirlerden önce gelmek ve onlardan sonra kalkmak bir nezaket kuralıdır. Herkesin yemeği önüne konmadan ve üst/büyük yemeğe başlamadan veya buyurun demeden yemeğe başlanmaz. Büyük sofradan ayrılmadan ya da müsaade etmeden masadan kalkılmaz. Peçete diz üzerine katlı olarak serilir. Tabak altına serilmez. İkiye katlanan peçetenin açık uçları bedenimize bakar. Peçete küçük ise tek dize serilir. Peçetenin amacı, ıslanan ve yağlanan dudaklarımızı silmektir. Üst düzey peçetesini açmadan diğerleri açmamalı, o toplamadan toplamamalıdır. Masadan kısa süreli ayrılmalarda peçete sandalyeye bırakılır. Peçeteyi kullandıktan sonra peçeteye bakılmamalı, işi biten peçete servis tabağının sağına öylece bırakılmalıdır. Kullanılan kağıt peçete de buruşturulmadan servis tabağının sağına bırakılmalı, tabağın içine atılmamalıdır.

38 38 Masada Sofra Düzeni 38

39 39

40 40 Servis, oturan konuğun sol tarafından yapılır. Sağdaki içecekler, soldaki yiyecekler bize aittir. Garsonla yüz yüze iletişim kurulur; mimikler ile anlaşılır, el ile çağırmamak gerekir. El kol hareketi yapılmaz; hop, hişt denmez. Limon çatalla sıkılmaz, sağ elle sıkılırken sol el siper yapılır. Sıkılan limon çorba alt tabağının yanına konur. Sofrada otururken çatal, bıçak, kaşık, bardak, tuzluk gibi şeylerle oynanmaz. Ekmek ısırılarak koparılmaz, elle parçalanır; ekmekle ağız, çatal, bıçak silinmez. Çatal veya bıçak kürdan yerine kullanılmaz. Kürdan da sofrada değil sofradan kalkınca uygun mekânda kullanılır. Yemek bitince çatal ve bıçak tabağın içine yan yana, sapları sağa doğru konulur. Dudaklar hiçbir zaman yağlı kalmamalı; onlar hemen silinmeli, bardak ağza götürülmeden ağız silinmeli, bardak bir kerede tümüyle bitirilmemelidir. Sofrada bacak bacak üstüne atılmamalıdır. Sofrada yemeğe herkesle beraber başlanmalı ve herkesle beraber bitirilmelidir. Erkeklerin sağ ve sollarındaki komşularıyla eşit derecede sohbet etmeleri doğru olur.

41 41 Sofra nezaketi kuralları arasında, yemek yenilirken diğer konukların huzur veya iştahını kaçıracak hareketlerden kaçınılması çok önemlidir. Örneğin;  Rahatsız edecek şekilde burun silinmemesi,  mendile tükürülmemesi,  çorba ve kahvenin höpürdetilerek içilmemesi,  ağız şapırdatılmaması, çay içerken ses çıkarılmaması, yemeğin üstüne eğilmemeli,  kürdanla diş karıştırılmaması,  masaya abanılmaması,  çeneye yaslanılmaması,  kol dirseklerinin masaya konulmaması,  dik oturulması, gerektiği çoğunlukla bilinen şeyler olduğu halde, maalesef aksi davranışlara sık rastlanılmaktadır.

42 42 Toplantılarda, toplu kullanım mekânlarında/araçlarında Toplantı salonuna zamanında gelip, unvan durumumuza uygun koltuğa oturulmalıdır. Toplantıya çok geçerli bir mazeretten dolayı geç kalınırsa, giriş fark ettirilmeyecek şekilde kapı açılıp, başkana özür selamı verilerek sessizce yerine geçilmelidir. Toplantıda, toplantı başkanından izin almadan konuşulmamalıdır. Toplantıda, daima toplantı başkanına hitaben konuşulmalıdır. Toplantıda söz almak için uygun zaman seçilmeli, konuşulacak konular önceden toparlanmalı ve iyi ifade edilmelidir. Gündem maddesinin dışına çıkılmamalı, toplantının ciddiyetini bozacak davranışlardan kaçınılmalıdır. Toplu kullanım mekânlarında/araçlarında (koridor, merdiven boşluğu, toplu taşım aracı, yemekhane vb.) yüksek sesle/bağırarak ve yerli yersiz konular konuşulmamalıdır. Yemekhanedeki lavaboda sümkürülmemeli, diğer lavabolarda da sümkürürken başkalarını rahatsız etmemeye gayret gösterilmeli ve lavabolar temiz bırakılmalıdır.

43 43 Otomobilde yerleşim Resmî taşıtlarda protokole uygun oturma düzeni daima unvan veya kıdem sırasına göredir. Resmî taşıtlardaki oturma düzeninde protokol yerleri: 1 inci yer arka sağ, 2 nci yer arka sol, 3 üncü yer ön sağdır. Şayet otomobilde koruma polisi varsa yine onur yeri arka sağ köşedir. İkinci yer, arka sol; üçüncü yer arka ortadır. Makam taşıtlarında makam sahibi, yanında eşi de olsa arka sağ’a oturur. Otomobil özel ise bu takdirde şoför yanındaki yer birincidir. Bu yerin boş bırakılmaması gerekir. Resmi araçlara amirler önce biner, üst araçtan inerken ast da araçtan iner. Şekil – 10 Şekil – 11 Şekil - 12 KSMT: Koruma, sekreter, memur, mihmandar, tercüman Şoför KSMT 2 1 Makam Şoför Makam Şoför Makam

44 44

45 45 Kılık – kıyafette Törenlerde, resepsiyonlarda ve resmî akşam yemeklerinde, davetiyede belirtilen kıyafet giyilir. Giyim, kişinin imajıdır. Bu sebeple; her gün temiz ve bakımlı olmak ihmal edilmemeli, günlük tıraş olunmalıdır. Elbisenin ütülü, ayakkabıların boyalı ve giysinin renk olarak uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Ceket cepleri dolu ve sarkık olmamalıdır. Ter kokusu ya da ağır parfümle dolaşmak uygun değildir. Protokolde elbisenin rengi koyu renklerdir; lacivert ve siyahın tonları. 3 düğmeli cekette, alttaki düğmenin açık bırakılması daha uygundur. Mazeret yokken ayakkabının arkasına basılmaz. Terlikle dolaşmak uygun değildir. Eller cepte ya da bir el cepte, bir elde tespihle dolaşmak hiç uygun değildir. Abdest için bürodan lavaboya giderken kolların ve paçaların sıvalı, havlunun omuzda olması hiç şık olmaz. İhtiyaçlarınızı karşılayıp kıyafetinizi düzelttikten sonra lavaboyu terk etmeniz uygun olacaktır.

46 46 Konuğu/heyeti karşılama, uğurlama ve heyete refakatte Konuk, özellikle onur konuğu, protokolde en önemli kişidir. Konuk, evsahibi yöneticinin davet ettiği ya da ziyaretini kabul ettiği unvan, mevki ve statü olarak dengi olan ve karşılanan, ağırlanan, uğurlanan kişidir. Protokolde herkes denginin konuğudur. Ast, üst için ziyaretçi; üst, ast için onur konuğudur. Konukları karşılama, ağırlama ve uğurlamada karşılıklılık esastır. Onur konuğu, davet sahibi yöneticinin üst’ü ya da davet edilen üst konuklar içinde protokol bakımından 1 numara olan devlet veya hükümet adamı ya da eşdüzey yabancı (ecnebi) konuktur. Onur konuğu uçakla geldiğinde havaalanında; otomobille geldiğinde kurum binasının ya da konutun önünde bizzat evsahibi tarafından karşılanır ve uğurlanır.

47 47 Ziyaretçi ise, yöneticiyi görmeye ve yönetici ile görüşmeye gelen kişidir. Konuğa verilen önem karşılama, oturtulan yer, sunulan ikram, gösterilen ilgi ve uğurlama ile değerlendirilir. Üst yönetici, odanın kapısında değil, binanın kapısında karşılanıp uğurlanır. Eş düzey yöneticiler odanın kapısında karşılanıp uğurlanır. Ast misafirler ise odada ayağa kalkarak ve tokalaşarak karşılanıp uğurlanır. Unutulmamalıdır ki tokalaşmada önce el uzatma hakkı üst olana aittir. Üst düzey yöneticiler makam odasına sekreterlikten girilen kapıdan değil, dışarıya/koridora açılan kapıdan alınır ve aynı kapıdan çıkışları sağlanır.

48 48 Heyeti karşılama, uğurlama ve heyete refakatte (Teşrifatçı açısından) Heyet ile ilgili gerekli bilgiler önceden temin edilmelidir. Heyet üyelerinin isim ve unvanları önceden doğru öğrenilmeli ve kendilerine saygı ile hitap edilmelidir. Heyet, havaalanında durumuna göre VİP veya içhatlar/dışhatlar bölümünde veya uçağın kapısında karşılanmalıdır. Pasaport ve bagaj işlemlerine yardımcı olunmalıdır. Araçta makam koltuğu sağ arka koltuktur. Araca binişte konuğun kapısının açılması bir nezaket kuralıdır. Konuğu karşılayanlardan konukla eş düzey olmayan; aralarında unvan itibariyle epeyce fark bulunan kişilerin araçta yan yana oturması doğru olmaz, bu durumda olan karşılayanın ön koltuğa oturması daha uygundur. Heyet üyelerinin kalacakları otele yerleşmeleri konusunda yardımcı olunmalıdır. İntikallerde, refakatçi biraz önden giderek konuklara yol göstermelidir. Heyet üyelerine gerekli ilgi ve alaka gösterilmeli, laubalilikten kaçınılmalıdır. Ziyaret edilecek makamlara heyetin uygun mekânda karşılanması için önceden haber verilmelidir. Heyetin Bakan, Başkan vb.ni ziyaretlerinde refakatçi mutlaka görüşmeleri not tutmalı, gerekirse kaset ve fotoğraf makinesi bulundurmalı, makamda durumuna uygun yere oturmalı ve konumuna uygun hareket etmelidir. Uğurlamada da karşılamada olduğu gibi bagaj, pasaport vb. işlemlerine yardımcı olunmalıdır.

49 49 Konuğu ağırlamada Yabancı konuklara verilen ziyafetlerde ulusal nitelikte yemekler; özel davetlerde ise, yöresel içerikli yemekler sunulmalıdır. Ziyafette önemli olan çok çeşitli yemek değil, güler yüzle iyi bir karşılama, güzel bir sofra düzeni ve damak zevki veren güzel bir mönüdür. Yemekler göze ve damağa hitap etmeli; sofranın ve sunulan yemeklerin süslemesine önem verilmelidir. Hafif yemekler (zeytinyağlı sebzeler, beyaz etler ve deniz ürünleri) önce; ağızda tat bırakan ağır yemekler (kırmızı sıcak etler) daha sonra verilmelidir. Meyve, tatlıdan sonra servis edilmelidir. Resmî yemeklerde tavuk ikram edilmemeli; balık, hindi, kuzu veya dana eti ikram edilmelidir. Ziyafetlerde soğan, sarımsak, acı biber ve hardal sofraya getirilmemeli; masaya kül tablası ve kürdan konulmamalıdır.

50 50 Resmi yemek davetinde Davetin yazılı olarak (davetiye ile) yapılması, Resmi unvan ve makam sahibi kişilerin davet edilmesi, Davetlilerin karşılanması ve uğurlanması, Davetin akşam yemeği olarak düzenlenmesi, Davette koyu renk kıyafet (takim elbise) giyilmesi, Masa ve oturma düzeninin protokole göre düzenlenmesi, Masa üstünün en güzel biçimde düzenlenmesi ve süslenmesi, esastır.

51 51 Resmi yemek davetinde protokole göre masa ve oturma düzenleri: Evsahibi Şekil Onur Konuğu OK ES Şekil

52 ES 6 Şekil

53 53 S o n s ö z İnsan sosyal bir varlık olması hasebiyle tek başına yaşayamaz. Bu sebeple yaşamını başkalarıyla birlikte sürdürmek zorundadır. Birey; başkalarını incitmeden, huzurlu bir yaşam için belirli kurallara uymak zorundadır. Resmi ilişkilerimizde bu kurallar daha fazla bir önem taşır Bu kuralların ilki doğallıktır. Ancak, doğallık, kabalık ve eğitilmemişlik demek değildir. Doğallık, aynı zamanda zarafet, temizlik ve güzellik demektir. Sosyal yaşam için gerekli olan kurallar, zoraki ve yapmacıklıktan uzak bir şekilde özümsenir, içten ve doğal davranışlar olarak yaşanırsa, hayatımız daha bir güzel olur. Son Protokol Kuralları: Amirlerinize daima saygılı; Sayın Valim,Sayın Kaymakamım, Sayın Müftüm,Sayın Müdürüm diye hitap ediniz. İlke olarak ceketin en üst düğmesini ilikleyiniz. Amiriniz buyurun oturun demedikçe oturmayınız.Herhangi bir makamda veya toplantıda otururken ayak ayak üstüne atmayınız. Amiriniz ‘’memnun oldum, teşekkür ederim’’ dediğinde kalkıp gitmeniz gerektiğini anlayınız.

54 … Amirinizin makamında oturacağınız koltuk masaya en yakın ve uygun olandır. Siz içerde iken üst olan birisi gelirse oturduğunuz koltuktan kalkıp bir geriye gitmeniz gerektiğini biliniz. Protokolde üst daima sağdadır.otururken yürürken ayakta dururken amir daima sağdadır.Amirin önünde değil sol arkasında yürünür. Amir sizi ziyaret veya denetiminize geldiğinde (Size değer veren sizin yanınıza gelir. İstese yanına da çağırabilirdi) makamınızda değil misafir koltuğunda oturunuz. Amirlerinizin yanında telefonla konuşmayınız.Mecbursanız müsaade alınız. Amirinizi misafirinizi daima güleryüzle karşılayınız. Odanızda Caminizde siz ev sahibisiniz.İkram önce misafire olmalı amir başlamadan siz başlamamalısınız. Telefonu kim açtıysa önce o kapatır.Üstünüzle konuşurken o kapatmadan siz kapatmayınız. 54

55 . Resmi konuşmalarda ben değil Biz, Müdürlüğümüz, Müftülüğümüz, teşkilatımız şeklinde konuşunuz.Amire ve genelde nezaketen herkese Sen değil Siz şeklinde ve amire teşekkür değil sağolun vb. şekilde hitap ediniz. Tokalaşmada üst el uzatmadan ast el uzatmamalıdır. Güç denemesi yapılmamalıdır. Bayan el uzatmadan asla erkek el uzatmamalıdır. İlke olarak kravat ile çorap kemer ile ayakkabı uyumlu olmalıdır. Unutmayın insanlar daima görünüşlerine/kıyafetlerine göre karşılanır, Şahsiyetlerine/konuşmalarına göre uğurlanır. Ancak uğurlanmak için önce karşılanmak gerekir. Son:………………………………………………………………………………………………………… İmam namazda ve hayatta örnek olmada daima en öndedir. Çoğu zaman bildiğimiz ancak, çeşitli sebeplerden ihmal ettiğimiz protokol kurallarından bazılarını farkındalık sağlamak amacıyla sizlerle paylaştık. Resmi ilişkilerimizde ve sosyal hayatımızda daha uyumlu ve huzurlu bir yaşam dileğiyle… 55

56 56 Teşekkür eder, iyi dileklerimizi sunarız. KIZILCAHAMAM MÜFTÜLÜĞÜ


"1 PROTOKOL BİLGİLERİ VE NEZAKET KURALLARI Hazırlayan KIZILCAHAMAM MÜFTÜLÜĞÜ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları