Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TEŞH İ S VE TEDAV İ DE KULLANILAN SARF MALZEMELER İ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TEŞH İ S VE TEDAV İ DE KULLANILAN SARF MALZEMELER İ."— Sunum transkripti:

1 TEŞH İ S VE TEDAV İ DE KULLANILAN SARF MALZEMELER İ

2 NAZOGASTR İ K TÜP Nazogastrik sonda (NG tüp) uygulaması, mide ve ba ğ ırsa ğ a, a ğ ız veya burun yoluyla sonda yerleştirilmesi işlemidir. Bu uygulamaya sindirim sistemi entübasyonu veya mide tubajı da denir.

3 Nazogastrik Tüp Uygulama Amaçları Zehirlenmelerde zararlı ve toksik maddeleri boşaltmak, antidot vermek Mide kanamalarında drenajı sa ğ lamak, G İ S fonksiyonlarını takip etmek ve ilaç vermek Paralitik ileus, intestinal obstrüksiyon ( ba ğ ırsak tıkanması) gibi kusmanın tekrarlandı ğ ı tehlikeli durumlarda sindirim sistemindeki basıncı azaltmak,

4 Özofagus varis kanamalarında kanamayı durdurmak, Travmalı hastalarda gastrointestinal yaralanmayı de ğ erlendirmek, Mide içeri ğ inin aspirasyonunu sa ğ lamak, Bilinci kapalı hastada pulmoner aspirasyonu önlemek, Sindirim sistemi ile ilgili radyolojik incelemeler yapmak,

5 A ğ ız yoluyla beslenemeyen hastaları NG tüp yoluyla beslemek (gavaj), Hastayı genel anesteziye hazırlarken sindirim sistemindeki içeri ğ i boşaltmak, Batın ameliyatlarından sonra herhangi bir nedenle biriken sıvı ve gazı çıkararak gerilimi önlemek, Tanı amacıyla mide içeri ğ inden örnek almaktır.

6

7 Sonda Çeşitleri İ şlemin amacına yönelik kullanılan sonda çeşitleri farklılık gösterir. Sondalar, 6–22 sayıları arasında numaralandırılır ve numaralar ikişer ikişer artar. Numara büyüdükçe sondanın kalınlı ğ ı da artar. Sondanın dışarıda kalan ucu (konnektör), boyutuna göre farklı renklerde üretilmiştir.

8 Kullanılacak sondanın ölçüsü yaşa, cinsiyete ve uygulama amacına göre de ğ işebilir. Büyük partiküllerin aspirasyonu amaçlanıyorsa 16 Fr veya daha geniş lümenli tüpler tercih edilmelidir. Genişlik ve çaplarının ölçümünde Fransız (Fr) ölçüsü kullanılmaktadır. 1 Fr=0.333 mm’dir.

9

10

11 Sondalar lümenli oluşlarına göre bir, iki ve üç lümenli olarak üçe ayrılır. Tek lümenli sondalar ço ğ unlukla besin vermede ve drenaj için kullanılır. Çift lümenli sondalar ise bir açıklı ğ ı drenaj, di ğ er açıklı ğ ı balonu şişirmek amacıyla kullanılır. Dekompresyon, mide lavajı ve ba ğ ırsak tıkanıklıklarında kullanılır. Üç açıklı ğ ı olan sondaların bir lümeni balonu şişirmek, di ğ erleri emme ve irrigasyon (sıvı verip tekrar boşaltma işlemi) amacıyla kullanılır.

12 Tek lümenli tüpler

13 Çift lümenli tüpler

14 Üç açıklı ğ ı olan tüpler

15 NG tüpler Ewalt Sonda: Geniş lümenli Harris Sonda: Tek lümenli Candor Sonda: Tek lümenli

16 Salem Sump Sonda: Çift lümenli

17 Levin Sonda Tek lümenli

18 Miller-Abbott Sonda: Çift lümenli

19 Blakemore-Sengstaken Sonda:

20

21 Nazogastrik Tüp Kontrendikasyonları Özafagus darlı ğ ı, kitlesi ve anomalilerinde, Yakın zamanda alkali alan (perforasyona neden olabilir) hastalarda, Dama ğ ı da içine alan yüz travmalarında, Özafagus yanı ğ ı olan hastalarda, Burunda ve a ğ ızda yaralanması olan hastalarda, Kafa tabanı kırı ğ ında nazogastrik sonda uygulanmamalıdır. Özafagus ve gastrik cerrahili hastalar

22 ASP İ RASYONDA KULLANILAN MALZEMELER Aspirasyon sondası : Aspiratörün ba ğ lantı hortumuna takılan, aspiratör ile hasta arasında ba ğ lantı sa ğ layan disposable sondalardır SERT SONDA: ÜSY sert sonda ESNEK SONDA :Nazofarenks ve trakea VAKUM KONTROLLÜ SONDA: Ba ğ lantı hortumuna takılan yerdeki delik vakumu parmakla kontrol edebilmeyi sa ğ lar

23 ASP İ RATÖR SONDA NUMARALARI Hasta Numara Bebek6–8 Çocuk 8–10 Yetişkin12–14–16–18 Aspiratör sondaları 6,8,10,12,14,16,18,20 Fr

24

25 Vakum kontrollü sonda

26

27 Mesane kateterizasyonunda kullanılan Malzemeler İ drarı boşaltmak amacıyla bir kateterin üretra içinden geçirilerek mesane içine yerleştirilmesi işlemine mesane kateterizasyonu denir. Kadın üretrası; yaklaşık 4 cm uzunlu ğ unda, düz, genellikle geniş çaplı ve vajinanın üst kısmında iki labia arasında gizlidir. Üretral meatus, ön – arka hatta vajinanın üzerinde ve klitorisin yaklaşık olarak 2,5 cm aşa ğ ısında yer alır. Erkek üretrası, yaklaşık 20 cm. uzunlu ğ undadır. Üretra simfizis pubis düzeyinde genel olarak sabittir.

28 Uygulama Amaçları İ drar retansiyonu (kendili ğ inden idrar yapamama durumu) olanlarda mesanedeki idrarı boşaltmak, İ drar yapıldıktan sonra mesanenin rezidüel (mesanede kalan, atık idrar) kapasitesini ölçmek, Günlük, saatlik idrar miktarını izlemek, Ameliyat öncesi hazırlık amacıyla mesaneyi boşaltmak,

29 Perine bölgesinin ameliyatlarından sonra idrarın bölgeye temasını önlemek, üriner sistemi dinlendirmek, İ drar inkontinansı olan hasta için temiz ve kuru bir ortam sa ğ lamak, Steril idrar örne ğ i almak, Mesane lavajı yapmak (yıkamak), Üretrada oluşan darlık ve tıkanıklıkların ilerlemesini önlemek, Mesane içine ilaç uygulamaktır.

30 Mesane Kateterizasyonunda Kullanılan Genel Malzemeler Nelaton sonda: Düz, tek lümenli ve takılan ucunda küçük bir açıklı ğ ı olan kateterdir. Kauçuk veya silikondan yapılmıştır. Silikon olanların uç kısmında renkli bir bölümü vardır. Sondanın kalınlı ğ ı ya da inceli ğ ine göre renkler de ğ işiklik gösterir. Mesaneyi kısa sürede boşaltmak amacıyla geçici olarak kullanılır. Tek kullanımlık steril paketlerde bulunur.

31 Nelaton sonda

32 Foley sonda: Uzun süreli (kalıcı) kateterizasyonda kullanılır. Silikon, lateks veya kauçuktan yapılmış iki yollu ve üç yollu tipleri mevcuttur. İ ki yollu sondanın küçük lümeni sondanın ucundaki balonu şişirmek için büyük olan lümen ise mesaneden üriner drenajı (boşaltımı) sa ğ lamak için kullanılır. Üç yollu foley sondalarda ise üçüncü lümen üriner lavaj yapılırken irigasyon sıvısını vermek amacıyla kullanılır.

33 Foley sonda

34 Üçlü Foley sonda

35 Foley sondanın balonu 5–30 ml. sıvı alacak hacimdedir. Balon hacmi sondanın üzerinde yazılıdır; ancak özel bir durum söz konusu de ğ ilse genellikle balonu 8–10 ml. sıvı ile şişirmek yeterlidir. Balon, sıvı ile şişirilerek sondanın mesanede sabitlenmesi sa ğ lanır

36 Sonda seçimi Sondalar Fransız gösterge çizelgesine göre 8–30 Fr arasında numaralandırılır. Numaralar ikişer ikişer artar. Her hastaya uygun ölçüde sonda takılmalıdır. Kullanılacak sondanın ölçüsü yaşa, cinsiyete ve uygulama amacına göre de ğ işebilir.

37 Kateterizasyon yapılacak kişiler Kateter ölçüleri Çocuklarda 8–10 Fr No Kadınlarda 14–20 Fr No Erkeklerde 16–22 Fr No

38 Malzemeler Nonsteril ve steril eldiven: Steril kompres ve delikli kompres: Steril böbrek küvet: Antiseptik solüsyon: Steril gazlı bez tampon: Steril kayganlaştırıcı jel: şekilleri de vardır. Disposable hasta altı bezi: kullanılır. Serum fizyolojik ya da steril su: Flaster: İ drar torbası ve drenaj ba ğ lantısı: Klemp: Steril idrar örne ğ i kabı:

39 Flaster

40 İ drar torbası

41 Örnek kabı

42 İ NFÜZYON SETLER İ İ ntravenöz Sıvı Seti IV solüsyon ile vene yerleştirilen intraket arasında ba ğ lantıyı sa ğ layan, şeffaf plastikten yapılmış, uzun (100–150 cm) bir hortumdur. Tek kullanımlık, steril olup her iki ucunda koruyucu kapak bulunur. Sıvı setinin solüsyona takılan ucunda damla odacı ğ ı (hazne) ve solüsyonun hava ile yer de ğ iştirip kolayca akmasını sa ğ layan, bakteri filtreli havalandırma kapakçı ğ ı yer alır.

43 Solüsyon, vücuda göre yükse ğ e yerleştirilmiş torbasından yerçekimi sayesinde sıvı setinin içinden geçmek suretiyle ven içine istenilen hızda verilir. Set üzerinde bulunan kıskaç ya da makara (roller) yardımıyla sıvının akış hızı ayarlanır.

44 Serum seti

45 NUMUNE KAPLARININ ÖZELL İ KLER İ İ drar kapları

46 Balgam kapları

47 Dışkı örne ğ i kapları

48 Yara örne ğ i

49 Bo ğ az Kültürü

50 Bo ğ az kültürü örnek tüpü

51 Kusmuk Örne ğ i

52 KAN TÜPLER İ N İ N ÖZELL İ KLER İ Kan damarlar içerisinde dolaşan akıcı plazma hücrelerinden oluşan kırmızı hayati sıvıdır Hastalıkların tehisi, benzer hastalıkların birbirinden ayrılması ve tedavi sürecinin izlenmesi amacıyla kanın hematolojik, biyokimyasal, mikrobiyolojik ve histopatolojik incelemesi yapılır. Kanın incelemesi serum, plazma ya da tam kandan yapılır.

53 VENÖZ KAN NUMUNELER İ Kan örne ğ i steril koşullarda damara girilerek vakumlu tüplere alınır. Kan vacutainer ile alınmalıdır Kuru ve temiz bir tüpe alınan kan, kendi hâlinde bekletilirse pıhtı oluşur. Pıhtının üzerinde oluşan sıvıya serum denir. Pıhtı içinde fibrin, eritrosit, trombosit ve lökositler bulunur.

54 Antikoagulanlı tüpe alınan kan, kendi hâlinde bekletilirse şekilli elemanlar dibe çökerek ayrılır ve üstte kalan sıvıya plazma denir. Antikoagulan olarak kullanılan maddeler; heparin, sitrat, oksalat ve EDTA (Etilen Diamin Tetra Asetik Asit) ‟ dır. Serum ve plazması ayrılmamış olan kana, tam kan denir.

55 Açık mor kapaklı antikoagulanlı tüp: Hemogram tüpüdür. Tam kan sayımı için kullanılır Koyu mor kapaklı antikoagulanlı tüp: Kan grubu, cross, direkt coombs testi için kullanılır. Kırmızı kapaklı tüp: Boş kuru tüptür. Serumdan çalışılan analizler için kullanılır.

56 Mavi kapaklı antikoagulanlı tüp: Pıhtılaşma analizleri için koagülasyon cihazlarında kullanılır. Siyah kapaklı tüp: Sedimantasyon tüpüdür. Pediatrik antikoagulanlı tüp: Çocuklarda kan sayımı için kullanılan tüplerdir. Sarı kapaklı düz tüp: BOS, vücut sıvı ve sekresyonlarının (aspirat örnekleri) analizi için kullanılır. Sarı kapaklı jelli tüp: Biyokimya, hormon, nefelometre, EL İ SA testleri, serolojik testler, indirekt coombs testleri için kullanılır.

57 Laboratuvar tüpleri

58

59 TRAKEOSTOM İ TÜPLER İ N İ N KULLANIM AMAÇLARI Solunum sistemi organları üst solunum yolları; burun, farenks, larenks ve trakea, alt solunum yolları; bronşlar, bronşiyoller, alveoller ve akci ğ erlerden oluşur. Trachea gırtlakla bronşlar arasında bulunan, yaklaşık 12 cm uzunlu ğ unda, havanın akci ğ erlere girip çıkmasını sa ğ layan nefes borusudur.

60 Hava yolunun sa ğ lanması amacıyla trakea ön duvarında cerrahi bir açıklık meydana getirmeye trakeotomi adı verilir. Trakeadaki bu ostiumun cilde a ğ ızlaştırılmış olmasına ise trakeostomi denir. Cerrahi olarak oluşturulan trakeal açıklı ğ a yerleştirilen tüpe ise trakeostomi tüpü adı verilir.

61 Stoma kelimesi “açıklık” veya “a ğ ız” anlamına gelir. Stoma açıldı ğ ı yere göre trakeostomi, ileostomi, kolostomi, ürostomi, gastrostomi gibi de ğ işik isimler alır. Stoma geçici veya kalıcı olabilir. Stoma açılmasını gerektiren durum ortadan kalktıktan sonra yeni bir cerrahi girişim ile kapatılan stomalara geçici stoma denir. Kalıcı stomalar ise yaşam boyu kalmaktadır.

62 Trakeostomi, akut üst solunum yolu obstrüksiyonunda acil olarak açılabildi ğ i gibi laringeal cerrahi sonrası uzun dönem için de açılabilir ancak trakeostomi en sık olarak uzamış endotrakeal entübasyon durumunda yapılmaktadır.

63 Trakeostomi endotrakeal tüpten hastanın kurtulmasını sa ğ lar. İ şlem açık olarak yapılabilece ğ i gibi perkütan olarak da yapılabilir. Her iki yöntem de deneyimli doktorlar tarafından anestezist eşli ğ inde yeterli donanımı olan yo ğ un bakım ünitesinde yatak başında veya ameliyathane şartlarında yapılabilir.

64

65

66 TRAKEOSTOM İ END İ KASYONLARI Solunum yolları obstrüksiyonu Konjenital trakea anomalileri Yabancı cisim aspirasyonu Ateşli ve kesici silahlarla boyun yaralanması Travma o Tümörler (dil, farenks, larenks, trakea, troid tümörleri) o Enfeksiyonlar

67 Sekresyonlara ba ğ lı obstrüksiyonlar Yetersiz öksürük ve sekresyonların birikmesi Yüz, boyun ve solunum yolları yanıkları Toraks ve batın cerrahisi sonrası Bronkopnömoni Diabetes Mellitus, septisemi, üremi ve karaci ğ er yetmezli ğ i gibi durumlarda oluşan koma hâli

68 Alveolar hipoventilasyon Gö ğ üs duvarı paralizileri İ laç zehirlenmeleri Kronik obstrüktif akci ğ er hastalı ğ ı Yelken gö ğ üs, kosta kırıkları

69 Sekresyonların atılamaması ve alveolar hipoventilasyonun beraber oldu ğ u durumlar Merkezi sinir sistemi hastalıkları; ensefalit, felç, guillen-barre sendromu, tetanoz, poliomyelit o Nörojirürjik koma hâlleri

70 Kullanılan Malzemenin Hazırlı ğ ı ve Bakımı Trakeostomi bakımında kullanılan malzemelerin hazırlı ğ ı ve bakımı hemşirenin görevidir. Eldiven Ambu Steteskop Bistüri sapı Dişli penset Dişli- dişsiz ince uçlu penset

71 İ nce ve kalın uçlu makas Mikro klemp Dikiş tutucu Ekartör Çiftli cilt ekartörü Trakeostomi kanülü Böbrek küvet Aspiratör Aspirasyon malzemeleri

72 Trakeostomi tüplerinin özellikleri Trakeostomi tüpleri; farklı ebatlarda üretilmiştir. Tek veya çift lümenlidir. Metal (paslanmaz çelik ve gümüş) ve plastik/slikondan yapılmıştır. Tek kullanımlık veya çok kullanımlıktır. Balonlu (kaflı) ve balonsuzdur (kafsız). Delikli veya deliksizdir.

73 Balonlu trakeostomi tüpleri, konuşmanın sa ğ lanması, mekanik ventilasyonun sürdürülmesi, herhangi bir maddenin (a ğ ız içi sekresyon gibi) solunum sistemine aspirasyonunun önlenmesi açısından tercih edilmelidir. Mukozal nekrozu önlemek için balonun havası, en az saatte bir kez indirilip tekrar şişirilmelidir.

74 trakeostomi kanülü ve bölgesi

75 Gümüş trakeostomi kanülü

76 Balonlu, iç kanüllü trakeostomi kanü

77 Obturator ve trakeostomi kanülü

78

79 Pencereli trakeostomi kanülü

80 Balonsuz trakeostomi kanülü

81 Balonlu trakeostomi kanülü

82 Trakeostominin dezavantajları Stomadan alınan havanın içindeki partiküller hiçbir zorlukla karşılaşmadan trakea içerisine girebilir. Stomadan giren hava, ısınmamış ve nemlenmemiştir. Bu şekilde nemlendirilmemiş hava, mukozada kurulu ğ a ve silyalı epitelde destrüksiyona (bozulmaya, yıkılmaya) yol açabilir. Ses çıkarabilmek zordur ve konuşma kabiliyeti azalmıştır. Koku hissi kaybolur.

83 Malzemelerin bakımı: Malzemelerden steril olması gerekenler steril edilmelidir. Di ğ erlerinin temiz olması sa ğ lanmalıdır. Kullanılan malzemelerin temizli ğ i sa ğ lanıp gerekti ğ inde kullanılmak üzere yerlerine kaldırılmalıdır.

84 ENTÜBASYON TÜPLER İ VE KULLANIM AMAÇLARI Hava yolu açıklı ğ ının sa ğ lanması ve sürdürülmesi amacıyla trakeaya tüp yerleştirilmesi işlemine trakeal entübasyon denir. Trakeal entübasyon, orotrakeal ve nazotrakeal entübasyon olarak 2 şekilde yapılır

85 Trakeal tüp, trakeal entübasyonu sa ğ lamak amacıyla kullanılan tüptür. Trakeal tüp sentetik, kauçuk veya polietilen gibi maddeden üretilmiştir. Disposable, steril ve paketlenmiş olarak bulunur. Tüpün proksimal ucunda dış çapı 15 mm olan standart bir adaptör bulunur.

86 Trakeal tüpün balonlu (cuff-kaflı) ve balonsuz (kafsız) olmak üzere farklı iki tipi vardır. Kaflı tüp: Kaf, bir enjektör yardımı ile şişirilir ve tüpün trakea içinde sabitlenmesini sa ğ lar. Ayrıca trakea ile tüp arasından sıvı ve hava kaça ğ ını önleyerek hem mekanik solunumun etkili olmasını sa ğ lar hem de mide içeri ğ inin kan, mukus ve sekresyonların aspirasyonuna engel olur.

87 Kafsız tüp: Pilot balon ve kaf bulunmadı ğ ından iyi sabitlenmelidir. Bebek ve 8 yaşın altındaki çocuklarda kafın oluşturaca ğ ı hasara engel olmak amacıyla genellikle kafsız tüp tercih edilir. Trakeal tüplerde vokal kord işareti bulunur. Tüp,vokal kordlardan geçirildikten sonra bu işarete kadar ilerletilirse trakeaya uygun şekilde yerleştirilmiş olur.

88 Kaflı tüp

89 Kafsız tüp

90 Trakeal entübasyon uygulama amaçları Hava yolunu açmak ve açık tutmak Oksijen vermek Solunumu desteklemek ve kontrol altında tutmak Farenksteki katı ve sıvı maddelerin akci ğ erlere kaçmasını (aspirasyonu) önlemektir.

91 Trakeal entübasyon endikasyonları CPR uygulaması Yetersiz oksijenasyon yani maske veya nazal kanülle oksijen verilmesine ra ğ men arteriyel hipoksemi, (% 100 O2; Arteriyel PaO2 < 70 mm Hg) “Glasgow Koma Skalası” 8 ve altında (travma hastalarında GKS 10 ve altında) olan hastalar

92 Derin koma gibi hava yolu koruyucu refleksleri kaybolmuş hastalar Solunum yollarını etkileyen ciddi yüz ve kafa yaralanmaları Pulmoner sekresyonların temizlenmesi ve kontrolü (ödem, pnömoni, bo ğ ulma) Genel anestezi alacak hastalarda trakeal entübasyon uygulanır

93 Trakeal entübasyon, iki şekilde uygulanır. Orotrakeal Orotrakeal Entübasyon Hava yolu açıklı ğ ının sa ğ lanması ve sürdürülmesi amacıyla oral yoldan trakeaya tüp yerleştirilmesi işlemine orotrakeal entübasyon denir.

94 Nazotrakeal entübasyon Trakeal tüpün burun içinden geçirilerek trakeaya yerleştirilmesine nazotrakeal entübasyon denir. Nazotrakeal entübasyon, körlemesine veya laringoskop ve magill forseps kullanarak do ğ rudan nazal entübasyon şeklinde yapılabilir. Uygulaması uzun ve zaman alıcı oldu ğ undan acil durumlarda tercih edilmez.

95 Orotrakeal Entübasyonda Kullanılan Malzemeler Eldiven Oksijen tüpü ve ekipmanları Aspiratör ve aspirasyon sondası Balon valf maske (BVM, balon) Laringoskop Pulsoksimetre Sargı bezi Trakeal tüp

96

97 Trakeal tüpün boy ve kalınlı ğ ı, iç çapının “mm” olarak ifade edilmesi ile belirtilir. Tüpün çapı büyüdükçe uzunlu ğ u da artar. Pratikte uygun trakeal tüp, hastanın burun deli ğ i çapında ya da serçe parma ğ ı kalınlı ğ ında seçilebilir.

98 İ ki yaşından büyük çocu ğ a takılacak trakeal tüpün iç çapını hesaplamak için aşa ğ ıdaki formüller kullanılır: Kafsız trakeal tüp iç çapı (mm) = [Yaş (yıl) / 4] + 4 Kaflı trakeal tüp iç çapı (mm) = [Yaş (yıl) / 4] + 3

99 YaşTrakeal Tüp Boyutu Kaflı/kafsız Prematüre mm kafsız Yeni do ğ an mmkafsız 1 yaş mm kafsız 2-8 yaş [Yaş (yıl) / 4] + 4 kafsız 9-14 yaş ve üstü mm kaflı Yetişkin kadın mm kaflı Yetişkin erkek mm kaflı

100

101

102 Erkeklerde 23, kadınlarda 21 cm ilerletilir

103 OSTOM İ TORBALARI Ostomiler; gastrostomi (midenin karın duvarı ile a ğ ızlaştırılması), kolostomi (kalın ba ğ ırsa ğ ın, karın duvarına a ğ ızlaştırılması) Ürostomi (üreter ya da üretranın direkt veya indirekt yol ile karın duvarına a ğ ızlaştırılması) gibi açıldı ğ ı yere göre farklı isimler almaktadır.

104 Ürostomi torbaları ve kullanım amaçları Üreterler, direkt karın duvarına a ğ ızlaştırılabilir (üretorostomi –direkt yol). İ nceba ğ ırsak ya da kalın ba ğ ırsaktan bir parça alınarak idrarın vücuttan atılması için bir kanal oluşturulur. Bu parçanın bir ucu kapatılarak üreter ya da üretra, bu ba ğ ırsa ğ ın içine yerleştirilir ve açık olan uç karın duvarındaki kesiden dışarıya do ğ ru a ğ ızlaştırılır.

105 Ürostomi endikasyonlar  Mesanenin malign hastalıkları  Konjenital anomaliler  İ drar inkontinansı  Nörojenik disfonksiyonel mesane  Kronik enfeksiyon (böbrek fonksiyonunun bozulması sonucu)  Tıkanıklıklar  Mesane travması  Mesanenin alınması

106 Kullanılan Malzemenin Hazırlı ğ ı ve Bakımı  Malzeme arabası veya tepsisi içinde;  Steril gazlı bez paketi,  Ilık su küveti (hasta tuvalete gidebiliyorsa lavaboda ılık su),  Tuvalet kâ ğ ıdı veya kâ ğ ıt havlu,  Stoma etrafındaki deriyi korumak için krem,  Ürostomi torbası (tek parçalı veya iki parçalı torba ve adaptör), alttan boşaltmalı vb.,

107  Yapışkan çıkartıcı,  Yuvarlak uçlu makas,  Stoma ölçüm cetveli,  Ölçü kabı,  Tek kullanımlık eldiven,  Koruyucu önlük,  Tek kullanımlık yatak koruyucu veya muşamba ve ara çarşafı,  Stoma kemeri,  Atık torbası bulundurulmalıdır.

108 Ürostomide kullanılan malzemeler

109

110 Ürostomide bakım ilkeleri  Boşaltımı sa ğ lamak  Ürostomi torbasının de ğ iştirilmesi  Stomanın de ğ erlendirilmesi  Diyet  Sosyal aktivite  Etkin iletişim ve empati yapmak  E ğ itim vermek

111 Ürostomide, sfinkter kası yoktur. Bu nedenle birey idrarını kontrol edemez. İ drar çıkışı sürekli oldu ğ u için ürostomi torbası sabahları, kahvaltı etmeden ve bir şeyler içmeden önce de ğ iştirilmelidir. Gün içinde torba de ğ iştirilecek ise uygulamadan birkaç saat önce sıvı alımı kısıtlanmalıdır.

112 Günümüzde çok çeşitli torbalar ve adaptörler mevcuttur. Bazı torbalar, önceden do ğ rudan torba ile birleştirilmiş bir adaptöre sahiptir ve tek parçalı torba sistemi olarak adlandırılır. Bunların bazıları üretici firmalar tarafından önceden kesilmiştir, bazıları ise hastanın stoma ölçüsüne göre kesilebilir tarzdadır..

113 Ürostomi torbasında, iki kısımdan oluşan adaptör, torba sistemi mevcuttur. Bazı adaptörler kilitlidir. Bu sistemde, üzerine bir plastik halka yerleştirilerek oluşturulan bir adaptör ve adaptöre uygun torba vardır. Adaptörün stomaya gelecek kısmı açık olabildi ğ i gibi bazı tiplerinde hastanın stoma ölçüsüne göre kesilmek üzere kapalı tipleride vardır.

114 Torba alttan boşaltmalıdır. Altta musluk veya açıp kapanabilen bir yapı vardır. Alttan boşaltması olmayan da vardır bunlar dolunca atılır. Daha çok tercih edilen, iki parçalı alttan musluklu torbalardır. Hemşire, farklı adaptör, torba sistemlerinin nasıl kullanılaca ğ ını bilmelidir

115 Kolostomi torbasında stomayı içine alacak kısmın kesilmesi

116

117 Ürostomi torbası

118 Ürostomi torbaları

119 Kolostomi ve ileostomi Kolostomi, genel anestezi altında, ameliyatla kolonun hastalıklı kısmının alınıp geriye kalan kısmının karın ön duvarına dikilerek a ğ ızlaştırılmasıdır. Kolostomide anüsteki gibi sfinkter kası bulunmadı ğ ı için dışkı boşaltımı kontrol edilemez. Kolostominin amacı; ba ğ ırsak içeri ğ inin stoma aracılı ğ ı ile dışarı atılmasını sa ğ lamaktır.

120 Kolostomili birey, dışkıyı toplamak amacıyla kullanılıp atılabilen kolostomi torbası kullanır. Kolostomi geçici ve kalıcı olmak üzere iki şekilde açılır. Geçici kolostomi; yapılan işlemin türüne göre bir süre kullanılıp daha sonra a ğ ızlaştırılan kısmın kapatılması işlemidir. Kalıcı kolostomi; anüs çevresindeki dokuların ve rektumun tamamen çıkarılması ile yapılan kolostomidir.

121 Kolostominin yerinin, stoma yerinin seçiminde, hastalık tipi kadar hastanın vücut yapısı da etkilidir. Yer seçiminde, ayakta dururken, otururken, yatarken ve gezerken, bireyin en rahat şekilde kolostomi torbasını taşıyabilmesi ve temizli ğ inin kolayca yapılabilmesi dikkate alınmalıdır. Genellikle seçilen stoma yeri, pantolon ve etek belinin altında olacak şekilde, göbek hattının birkaç santimetre altında, sa ğ da veya solda olmalıdır.

122 Genellikle, kalın ba ğ ırsa ğ ın anatomik pozisyonuna ve kalın ba ğ ırsak üzerindeki yerlerine göre;  Çıkan (asendan) kolostomi,  Yatay (transvers) kolostomi,  İ nen (desendan) kolostomi,  Sigmoid kolostomi olarak isimlendirilir.

123 Kolostomi yerleri

124 Kolostomi ameliyatından sonra iki veya üçüncü günde önce gaz gelir, sonra dışkı gelmeye başlar. Bu normal bir durumdur. Kolostomide dışkı kıvamı, stomanın açıldı ğ ı yere göre de ğ işir. Stoma, ileumdan çıkan kolonda ve yatay kolonda ise dışkı daha sıvı, inen kolonda ve sigmoid kolonda yani sol tarafta ise dışkı katı hâldedir.

125 Normal stoma görünümü

126 Geçici kolostomi endikasyonları  Kalın ba ğ ırsak tıkanmaları,  Ba ğ ırsak delinmesi,  Ba ğ ırsak yaralanmaları,  Do ğ umsal ba ğ ırsak anomalileri,  Ba ğ ırsakta yapılan bir işlemin iyileşmesini sa ğ lamak amacıyla,  Ciddi anüs hastalıkları,  Rektum travmalarıdır.

127 Kalıcı kolostomi endikasyonları  Kalın ba ğ ırsa ğ ın son kısmı ve anüsün çıkartılması gereken hastalıklar (kolon ve rektumun malign hastalıkları vb.),  Kalın ba ğ ırsak tıkanmaları,  Anüs kas yapısının görevini yapamadı ğ ı hastalıklar (fekal inkontinans),  Do ğ umsal anüs ve rektum defektleri,  Kalın ba ğ ırsa ğ ın son kısmındaki kalıcı hastalıklardır.

128 İ leostomi; ince ba ğ ırsa ğ ın son kısmını oluşturan ileum bölümünün karın duvarına a ğ ızlaştırılmasıdır. Farklı nedenlerle, kalın ba ğ ırsak ve rektumun ameliyatla tamamen alındı ğ ı durumlarda, dışkılamanın, ince ba ğ ırsa ğ ın bu son kısmından yapılması gerekebilir. İ leostomide, sfinkter kası olmadı ğ ı için dışkı çıkışı devamlıdır, kontrol edilemez.

129 Dışkı sıvı hâlde, yakıcı nitelikte ve fazla miktardadır. Stoma çevresinin bakımı çok önemlidir çünkü tekni ğ ine uygun stoma bakımı yapılmaz ise yakıcı olan dışkının stoma çevresindeki deriyi tahriş etme riski yüksektir.

130 İ leostomiler, geçici ve kalıcı olabilir. Kalıcı ileostomide, birey ömür boyu ileostomi torbası kullanır. Geçici ileostomi, belirli bir süre sonra kapatılır ve dışkılama anüsten gerçekleşir. İ leostominin yeri; Genellikle karnın sa ğ alt tarafına açılır.

131 Geçici ileostomi endikasyonları  Kalın ba ğ ırsak tıkanmaları,  Ba ğ ırsak yaralanmaları,  Ba ğ ırsak delinmeleri,  Do ğ umsal ba ğ ırsak anomalileri,  Ba ğ ırsakta yapılan bir işlemin iyileşmesini kolaylaştırmaktır.

132 Kalıcı ileostomi endikasyonları  Kalın ba ğ ırsa ğ ın ve anüsün çıkartılması gereken hastalıklar,  Kalın ba ğ ırsa ğ ın alındı ğ ı ve anüs kas yapısının işlevini yapamadı ğ ı hastalıklar,  Kalın ba ğ ırsa ğ ın tümünün tıkayıcı bir hastalı ğ a maruz kalmasıdır.

133 kullanılan malzemeler  Steril spanç, tuvalet kâ ğ ıdı, kâ ğ ıt mendil  Sürgü  Eldiven  Ilık su  Gerekirse stoma ölçüm aracı  Çöp poşeti, gazete  Yeni stoma torbası  Kıvrık uçlu makas  Boşaltılabilir torba için klips Pasta ve ostomi kemeri

134 Kolostomi ve ileostomide kullanılan torba adaptör sistemleri  Tek parçalı alttan boşaltılabilir sistem (ba ğ ırsak içeri ğ ini alttan boşaltmaya izin verecek şekilde açık),  Tek parçalı altı kapalı sistem (Torba dolduktan sonra çıkarılıp atılır.),  İ ki parçalı (torba ve adaptör) alttan boşaltılabilir sistem,  İ ki parçalı (torba ve adaptör) altı kapalı sistemdir.

135 Konveks adaptör

136 Kolostomi torbasında stomayı içine alacak kısmın kesilmesi

137

138 Kemer

139 Tek parça boşaltmalı

140 Tek parça boşaltmasız

141 İ ki parça boşaltmasız

142 İ K İ PARÇA BOŞALTMALI VE BOŞALTMASIZ


"TEŞH İ S VE TEDAV İ DE KULLANILAN SARF MALZEMELER İ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları