Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr.Reşit Ekinci Danışman: Doç.Dr.Elvan Özalp. TARİHÇE 1800 İsveç’te keşfedildi İlk kullanım alanları: Mesane ürik asit taşları tedavisinde, Antikonvulsan.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr.Reşit Ekinci Danışman: Doç.Dr.Elvan Özalp. TARİHÇE 1800 İsveç’te keşfedildi İlk kullanım alanları: Mesane ürik asit taşları tedavisinde, Antikonvulsan."— Sunum transkripti:

1 Dr.Reşit Ekinci Danışman: Doç.Dr.Elvan Özalp

2

3 TARİHÇE 1800 İsveç’te keşfedildi İlk kullanım alanları: Mesane ürik asit taşları tedavisinde, Antikonvulsan olarak Gut, artrit hastalığında Mesane iltihabında… 1900 lityumlu mineralli sular piyasaya çıktı Lityum içeren içeceklere yoğun ilgi duyulmaktaydı

4 TARİHÇE 1907 Lityum tabletleri 1940’a kadar lityum bromür sofra tuzu olarak kullanıldı kontrolsüz kullanıma bağlı yoğun toksikasyon görüldü ve lityum ürünleri piyasadan kaldırıldı. Lityumun Amerika Psikiyatrisi tarafından kabul edilmesini yıllarca geciktirdi.

5 TARİHÇE Avusturalyalı bir psikiyatr john F.L.Cade; akıl hastalarının idrarında toksik azotlu maddeleri çözünürlüğünü araştırmak için kobaylara lityum tuzları uyguladı. Lityum karbonat hayvanları letarjik hale getirdi ve Cade birkaç ajite ya da manik psikiyatri hastasına lityum karbonat vererek manide bu tedavinin özgül bir etkililiğe sahip gibi göründüğünü bildirdi FDA lityumun Mani tedavisinde kullanımına izin verdi.

6 Kimyası Periyodik cetvelde hidrojen ve helyumu takip eden üçüncü basit element ilk solid element (atom numarası 3) ABD’de Kuzey Carolina yakınlarındaki maden ocaklarından çıkartılan spodumen cevherinden elde ediliyordu. Son zamanlarda Şili ve Arjantin’deki kuru göl yataklarında elde edilmektedir.

7 Kimyası Pillerde,akülerde,nükleer reaktörlerde,klimalarda…. Tüm yaşayan dokularda eser miktarda lityum bulunmaktadır. İnsanlarda lityumun esas bir madde olup olmadığı bilinmemektedir Keçi ve farelerde deneysel olarak oluşturulan lityum eksikliği, azalmış üreme yeteneğine, gelişim geriliğine ve yaşam kısalığına neden olmuştur.

8 Farmakolojik özellikleri Farmakokinetik Lityum gastrointestinal yoldan hızlı ve hemen hemen tamamen emilir. Tam emilimi yaklaşık olarak 8 saatte olur. Standart preparatlarda saatte, yavaş ve kontrollü salınan formlarda saatte serum konsantrasyonu pik yapar. Plazma kararlı durum düzeyine ulaşması 5-6 günlük uygulamadan sonra olur. Bu nedenle kan düzeyi ölçümü bu süreler göz önünde bulundurularak yapılmalıdır

9 Farmakokinetik Proteine bağlanma özelliği klinik olarak önemli değildir. 0 ? Metaboliti yoktur. Hemen hemen tamamı böbrekten atılır çok az bir miktarı ter ve feçesle atılır. Filtre edilen lityumun büyük miktarı primer olarak proksimal tübülden geri emilir ( % 70-80). Sodyumun distalde emilmesine karşın, lityum distal renal tübüllerde hemen hiç emilmez.

10 Farmakokinetik Tubulus hücreleri lityuma Na⁺ imiş gibi davranır. Bu iki iyonun proksimal geri emiliminde sodyum ile yarıştığı ancak distalde sodyum ile yarışma olmadığı için, Sodyum diürezi ile sodyum eksikliği lityum birikimine neden olmakta dolayısıyla lityum toksisitesini artırmaktadır

11 Farmakokinetik

12 Na ⁺nın proksimal tübülden reabsorbsiyonunu artıran dehidratasyon Sodyum alımında azalma ve böbrek dışı yollardan sodyum kaybı gibi durumlar lityumun renal klirensini azaltır ve intoksikasyonu kolaylaştırır. Li ⁺ retansiyonunu, tiazidler başta olmak üzere Na⁺ eksikliğine neden olan herhangi bir diüretik artırabilir.

13 Farmakokinetik Li ⁺ ’nin böbrekle atılımı Osmotik diüretikler Asetazolamid ya da aminofilin uygulaması ile artırılabilir. Başta indometasin olmak üzere İbuprofen, naproksen sodyum COX- 2 inhibitörleri ve daha az olasılıkla sulindac ve aspirin Li ⁺ ’nin böbrek tübüllerinde geri emilimini kolaylaştırabilir ve plazma konsantrasyonlarını toksik düzeylere çıkarabilir.

14 Farmakokinetik Eliminasyon yarı ömrü saattir Yaşlılarda GFR azalmasına bağlı olarak bu oran önemli miktarda uzamıştır 36 saat Gençlerde de bu süre kısalmıştır.

15 Farmakokinetik Tedavi süresi de yarı ömrü etkiler Bir çalışmada tedaviye yeni başlayanlarda 1,3 gün, bir yıldan uzun süre tedavi görenlerde yarı ömür 2,4 gün olarak bulunmuştur. Obez hastalarda lityum klirensi %50 daha yüksektir. Dokulara değişik ölçülerde olmak üzere bütün dokulara dağılır.

16 Farmakokinetik Beyindeki konsantrasyonu plazmadakine aşağı yukarı eşittir. (Bazı kaynaklarda da %40-50). Tiroid ve böbrekte plazmadakinden 2-4 kat daha yüksek konsantrasyonda bulunur. Santral sinir sistemine yavaşça girer ve terk eder

17 Farmakokinetik Akut aşırı doz alımlarda, göreceli olarak yüksek kan düzeylerinin niçin tolere edilebildiği ve kronik intoksikasyonun klinik görünümlerinin kan düzeyi azalmasından sonra da niçin kalıcı olabildiğini açıklar. Akut dozun 1/3 - 2/3’ lük kısmı atılımın ilk 6 – 12 saatlik başlangıç fazında atılır Kalan kısım günde yavaş atılıma uğrar Li ⁺ klirensi, kreatinin için olanın %20’ sidir. (kreatinin=125ml/dk)

18 Farmakodinamik Lityum eksikliğinin iki uçlu bozukluk nedeni değildir. Duygudurum düzenleyicisi olarak insan vücudunda normal olarak bulunan eser miktarın yaklaşık olarak 100 katıdır. Li+ tedavi edici konsantrasyonları, normal bireylerde fark edilebilir psikotrop etkiler göstermez. Sedatif, depresan ya da öfori uyandıran bir ilaç değildir ve bu özelik Lityumu diğer psikotrop ilaçlardan ayırır.

19 Farmakodinamik-1 1)Reseptör- Gproteini kompleksi membranal bir enzim olan fosfolipaz C’yi aktive eder. Bu enzim de fosfoinozitidi( fosfatidilinozitol 4,5-bifosfat, PİP2) hidroliz ederek iki tane ikinci ulak oluşturur (diasilgliserol [DAG] ve inozitol 1,4,5- trifosfat[İP3]. Bu sinyalleme sisteminin işlevini sürdürebilmesi için İP3’ün her basamakta bir fosfat molekülü kaybetmek suretiyle fosfatazlar tarafından İP2 ve İP1 üzerinden inozitole yıkılması gerekir.

20 Çünkü reseptör stimülasyonu sonucu PLC tarafından yıkılan PİP2’nin yeniden sentezi için serbest inozitol oluşmasına gerek vardır. Lityum fosfatazları inhibe ettiği için PİP2 rejenere olamaz ve bu yolak üzerinde nöronları uyaran serotonin, noradrenalin ve dopamin gibi nörotransmiterlerin etkinliği ortadan kalkar

21

22 Farmakodinamik-2 2) Nöronlarda elektrokimyasal gradientin lityum tarafından olumsuz etkilenmesi sonucu eksitabilitenin bozulması Li ⁺ fizikokimyasal davranışı bakımından Na ⁺ ve K ⁺’a benzer. Bu nedenle Na ⁺’nın yerine geçerek ve K ⁺ kanallarını bloke ederek bu kanalların optimal çalışması için gerekli olan hücrenin içi ve dışı arasındaki elektrokimyasal gradienti bozarak nöronların eksitabilitesini değiştirebilir.

23 Farmakodinamik-2 Aşırı ateşleme yapan nöronların deşarj frekansını lityum azaltır. Karbamazepin ve Sodyum Valporat gibi belirli anti- epileptik ilaçların da lityum gibi duygu durum dengeleyici klinik etkinlik göstermesi ve varsayımına uygun düşer.

24 Farmakodinamik-3 3) Dopaminerjik fonksiyonun azaltılması Deney hayvanlarında lityum uygulanmasının beyinde dopaminerjik aşırımda belirgin derecede azalma yaptığı ve dopaminerjik sinapslarda olası bir aşırı etkinliği böylece frenlediği ileri sürülmüştür. Bu etkiyi, dopamin sentez, depolama, salıverilme ve geri-alımını bozarak yaptığı bildirilmiştir.

25 Farmakodinamik-3 GABAerjik sinapslarda impuls aşırımını artırması dopaminerjik fonksiyonu azaltır. Antiepileptiklerinde dopaminerjik fonksiyonu bu şekilde azalttığı sanılmaktadır.

26 Farmakodinamik-4 4) Serotonerjik fonksiyonun artırılması: Lityumun beyindeki serotonerjik presinaptik nöron uçlarında serotonin sentez ve turnoverini artırdığı gösterilmiştir; lityum bu etkiyi özellikle hipokampusta, triptofan geri alımını artırarak yapar. BOS’ta serotonin metabolitlerinin düzeyini artırdığı bulunmuştur.

27 Farmakodinamik-4 Serotonin 5-HT2 reseptörlerinin fonksiyonunu azalttığı gösterilmiştir. (5-HT₂ davranış ile ilişkili) Buna karşılık raphe-limbik serotonerjik yolağın limbik sistem nöronlarında 5-HT₁ A reseptörleri aracılığıyla ile meydana getirdiği elektrofizyolojik ve davranışsal yanıtları artırır. Lityum uygulanması MAO inhibitörleri ve SSRİ’ler dahil antidepresan ilaçların terapötik etkinliğini artırır. Deprsyonun augmentasyon tedavisi

28 Farmakodinamik-5 5) β adrenerjik reseptörler ve α-2 adrenerjik reseptörler ile ilişkili inhibitör etkileri: α-2 reseptörlerde down regülasyon yapar β reseptörler üzerinde belirgin bir etki yapmaz fakat bu reseptörlerin aktivasyonu sonucu G proteini aracılığı ile adenilat siklazın stimülasyonunu inhibe eder.

29 Farmakodinamik-6 6)Glikojen sentaz kinaz-3-β enzimi inhibisyonu: Hücre kültürü ortamında lityum iyonunun güçlü bir GSK3- β enzim inhibitörü olduğu bildirilmiştir. Bu enzimin inhibitörü bir çok organizmada sirkadiyen ritmlerin ayarlanmasında görev almıştır. Deney koşullarında GSK3-β’nın biyolojik sirkadiyen saatin negatif bir bileşeni olan bir nükleer reseptör Rev-erbα’ nın fosforilasyonuna ve sonuçta stabilize olmasına yol açtığı gösterilmiştir.

30 Farmakodinamik-6 Lityum uygulanması hücrede Rev-erb α proteinin hızlı proteozomal parçalanması ile biyolojik saat geni Bmal1’i aktive etmektedir. Periferik biyolojik saat stabilitesinde ve lityum tedavisinde Rev-erb α protein stabilitesini kontrol etmenin kritik bir role sahip olduğu ileri sürülmüştür.

31 Farmakodinamik Li+ ve valproat tedavisi, nöronal dejenerasyona karşı korunma ile ilgili düzenleyici protein olan B-hücre lenfosit protein -2 (bcl-2) ekspresyonunda artışla ilgilidir. Çeşitli nöropsikiyatrik bozukluklarda, beyin dokusunda hücre düzenleyici faktörlerle duygu durumu stabilize eden ilaçlar arasındaki etkileşimin öneminin ve bu ilaçların hücre kaybının önlenmesi ya da çeşitli nöropsikiyatrik hastalıklarda beyin dokusundaki diğer patolojik değişiklerde potansiyel kullanımlarının açıklığa kavuşturulması gereklidir.

32 Farmakodinamik Bcl-2’nin fare beyninin değişik bölgelerinde düzeyinin arttığı, yetişkin farelerin hipokampuslarında nörogenezisi uyardığı, On, iki uçlu bozukluk hastasının sekizinde, tedaviden sadece 4 hafta sonra, beynin gri maddesinin arttığı gösterilmiştir. (hacminin % 3’ü kadar)

33 Diğer teoriler “Bipolarite virüsü” teorisi. Lityum genital herpes simpleks ve iki uçlu bozukluk gibi iki klinik episodik hastalığın tedavisinde etkindir. Herpes simpleks virus replikasyonu üzerine inhibitör etki gösterilmiştir, ama iki uçlu bozukluğa neden olan tanımlanmamış bir virüsü de baskılayıp baskılamayacağı henüz araştırılması gereken bir konu olarak durmaktadır.

34 Serum Düzeyi İzlemi ve Doz Dar terapötik indeksi nedeniyle, Li⁺’nin serum konsantrasyonlarının periyodik olarak belirlenmesi çok önemlidir. Etkin ve güvenliği kabul edilebilir konsantrasyonlar mEq/L arasındadır. Akut manik ya da hipomanik hastaların tedavisinde mEq/L aralığı tercih edilir.

35 Serum Düzeyi İzlemi ve Doz-2 Biraz daha düşük değerler ( mEq/L) tekrarlayan manik - depresif hastalığın önlenmesinde uzun süreli kullanım için yeterli ve daha güvenli kabul edilmektedir.

36 Serum Düzeyi İzlemi ve Doz-3 Önerilen konsantrasyon genellikle ayaktan tedavi gören hastalarda günde mg, Yatan manik hastalarda günde mg lityum karbonat ile elde edilir. Optimal doz daha genç ve daha kilolu bireylerde arttırılmalıdır. (genç ve kilolu kişilerde GFR daha yüksek)

37 Serum Düzeyi İzlemi ve Doz-4 Li serum düzeylerinin bireyselleştirilmesi gerekir. Kandaki Li⁺ konsantrasyonu genellikle tekrarlayıcı uygulamaların sonucu olarak oluşan günlük dalgalanmaların çukur değerlerinde ölçülür (örn. Günün son oral dozundan saat sonra elde edilen örneklerden).

38 Li⁺’ in düşük güvenlik sınırı ve ilk dağılımdaki kısa yarılanma ömrü nedeniyle,yavaş salınımlı formüllerde bile, genellikle bölünmüş günlük dozlar önerilir.

39 Toksik reaksiyonlar ve yan etkiler Toksisitenin ortaya çıkışı Li⁺’nin serum konsantrasyonu ve uygulama sonrası yükselme hızı ile ilişkilidir. Akut entoksikasyon kusma, fazla miktarda diyare, kaba tremor, ataksi, koma ve konvulsiyonlarla karakterizedir.

40 Toksik reaksiyonlar ve yan etkiler-2 Daha hafif toksisite semptomlarının Li’ nin emilme pikinde oluşması en olasıdır bulantı kusma karın ağrısı, diyare sedasyon ve ince tremordur.

41 Toksik reaksiyonlar ve yan etkiler-3 En ciddi etkiler sinir sistemine aittir mental konfüzyon hiperrefleksi kaba tremor dizartri nöbet, kraniyal sinir ve fokal nörolojik belirtiler koma Ve ölüm

42 Bazen hem bilişsel hem de motor nörolojik hasar geri dönüşsüz olabilir. Diğer toksik etkiler kardiyak aritmiler, hipotansiyon ve albuminüridir.

43 Li⁺ ile tedavi başlangıçta 17-hidroksikortikosteroidler, Na ⁺, K ⁺ ve su atılımında geçici bir artış oluşturur. Bu etki genellikle 24 saat sürmez. İzleyen 4-5 gün içinde, K⁺ atılımı normale döner. Na⁺ tutulur ve bazı vakalarda buna bağlı ödem oluşur.

44 Na+ tutulumu artan aldosteron salgısı ile ilgilidir Spironolakton uygulamasına yanıt verir. Bununla birlikte, bu manevra Li⁺ retansiyonunda ve plazma konsantrasyonunda artış riskine neden olur. Ödem ve Na⁺ retansiyonu sıklıkla birkaç gün sonra kendiliğinden düzelir.

45 İlaç etkileşimleri Tiazid diüretikler ve amilorid gibi diüretikler, Na⁺ kaybı sonucu Li rearbsorbsiyonunu artırarak intoksikasyona yol açabilirler. ACE inhibitörleri de diüretik etkileşimlerine benzer bir etkileşmeye neden olabilirler Furasemid lityum itrahı üzerinde belirgin bir etki yapmaz Non-steroidal antiinflamatuvar ilaçlar GFR yi azaltarak Li plazma düzeyini artırabilirler

46 İlaç etkileşimleri: Aminofilin ve teofilin lityumun renal klirensini artırarak plazma düzeyini düşürürler Nöromüsküler bloke edici ilaçların kas gevşetici etkinliğini artırabilirler Nöroleptik ilaçların EPS yan tesirlerini kötüleştirir Nöroleptik malign semptom riskini artırır. Karbamazepin ile birlikte kullanıldığında nörotoksik etkinlikleri bakımında aditif etkileşme olur.

47 Tiroid bezi üzerine olan etkileri Uzun süreli kullanımlarda 1/3 hastada ortaya çıkar Li tiroid hormonun sentezini bloke eder. T3 ve T4 salınımını, bu hormonların periferik yıkımını, TSH etkisini tirozin iyodizasyonunu değişik biçimlerde etkiler. Lityum ile tedavi edilen olgularda hipotiroidi görülme sıklığı %5 kadardır.

48 Lityumun tiroid bezi üzerine olan etkileri kadınlarda daha sık görülür. Hipotiroidi gelişen hastalarda tiroid hormonları verilerek tedaviye devam edilir lityum kesilmez. Ama hızlı döngülü bipolar bozukluğu kontrol etmek için yüksek doz tiroksin(T4) güvenli bulunmamıştır. Lityum ile beraber iyodürün verilmesi antitiroid etkinliği artıracağı için böyle bir kombinasyondan kaçınmak gerekecektir.

49 İlk yıl 6 ayda bir TSH düzeyi bakılmalı Tiroid işlevlerinde subklinik değişiklikler duygudurumu etkiler Guatr gelişmesinde olası düzenek otoimmun tiroiditdir. Lityum ve karbamazepin kombinasyonunda tiroid bezi üzerinde görülen yan etkiler artar. Semptomsuz hipotiroidi, hastaların % sinde görülmektedir.

50 Diabetes mellitus Lityum glukoz toleransını değiştirebilir. Lityum insüline duyarlılığı artırabileceği için insülin kullanan hastalarda doz yeniden ayarlanmalı Karaciğerde glikojen eksikliğinin eşlik ettiği, iskelet kası glikojeninde artışa neden olur.

51 Gastrointestinal yan etkiler Bulantı Kusma Hazımsızlık Anoreksiya Epigastrik yanma Abdominal ağrı Gaytada yumuşama Ağızda metalik tat gibi yan etkiler ortaya çıkabilir.

52 Gastrointestinal yan etkiler Kusma ve ishal lityum entoksikasyonuna neden olabilir. Tedavinin başında çok sık görülen bu belirtiler 2 hafta içinde %30 düşmekte bir yıl sonra tolerans gelişmektedir. Antipsikotik alanlarda bulantı şikayeti olmadığı görülmüştür.

53 Kilo alma Tedavini ilk ayında % ayda % 42 Uzun süreli tedavide % 10-%42 arasında Sıvı tutulması İnsüline benzer etkileri nedeniyle KH metabolizmasının bozulması Antipsikotik veya antidepresanlarla beraber kullanımı Hipotirodizim Diyet kontrolü

54 Renal yan etkiler Poliüri ve polidipsi sıklıkla tedavinin başında ortaya çıkar Böbreklerin idrarı konsantre edebilme yeteneğinin azalmasıyla ortaya çıkan bu durum genellikle lityumun terapötik plazma konsantrasyonlarıyla tedavi edilen hastalarda ortaya çıkar. Erken poliüri geçicidir sonra ortadan kaybolur.

55 Renal yan etkiler Geç gelen poliüri,böbrek fonksiyonları değerlendirilmeli poliüriye karşı koymak için amilorid gibi potasyum tutucu bir ajan eklemek uygun olabilir. Tiazidler K⁺ kaybettirdikleri için Amilorid tercih edilmektedir.

56 Renal yan etkiler Poliüri mekanizması, vazopressinin adenil siklaz üzerindeki etkisinin inhibisyonu ile ilişkili olabilir. Lityum kesildikten sonra poliüri düzelir. Diabetes insipidus

57 Yapısal böbrek hasarı Çok seyrek görülür Genelikle lityum intoksikasyonu öyküsü vardır Tübülo-interstisyel bir bozukluktur. Fokal glomerüler atrofi Tübüler atrofi ve interstisyel fibrozis

58 Hematolojik yan etkiler Lökositoz görülmektedir; koloni uyarıcı faktör üretiminin artmasına ve bunun ardından miyeloid hücre proliferasyonunun olmasına bağlı olduğu düşünülmektedir Lökositoz : Tedavinin bitiminden bir hafta sonra normale döner.

59 Dermatolojik yan etkiler Kadınlarda daha sık görülür. Dermatit ve vaskülit gibi alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Alopesi Akne vulgarisin kötüleşmesi Psöriazis : psöriazis alevlenmesi oldukça sık karşılaşan bir durumdur ve tedavilere dirençlidir

60 Kardiyovasküler yan etkiler Li ⁺’nin uzun süreli kullanımı, Na ⁺ ya da K ⁺ eksikliği ile ilgili olmayan, benign ve geri dönebilen EKG’nin T dalga depresyonuna neden olur. Myastenia gravis Li ⁺ tedavisi sırasında kötüleşebilir. İmpuls oluşumunda ve iletimde bozukluklar(sinüs nodülü bozuklukları sinoatrial ve ya AV blok) Tedaviyi sürdürmenin zorunlu olduğu durumlarda iletim bozuklukları meydana gelirse pacemaker düşünülmelidir. Ventriküler taşikardi, fibrilasyon

61 Gebelikte Düşük Na⁺ diyeti intoksikasyona neden olabilir. Li kolayca plasentayı geçer ve anne kan düzeyleri normal tedavi aralığındayken yenidoğan ya da fetusta lityum zehirlenmesi gelişebilir. Lityum anne sütüne de geçer. Gebelikte lityum kullanımı yenidoğan guatrı, SSS depresyonu, hipotoni( floppy baby sendromu) sarkık bebek. Kardiyak üfürümlere neden olabilir.

62 Gebelikte Gebeliğin erken dönemlerinde Li kullanımı, özellikle Epstein malformasyonu gibi, yenidoğan kardiyovasküler anomalilerinin insidansında artış gösterir. 1: olan oran 1:2500’e çıkar. Gebelikte USG ile tespit edilebilir,doğumdan sonra cerrahi operasyon olanağı bulunmaktadır. Valproik asit ve karbamazepin’in 1:100 aşabilen oranlarda spina bifida riski olmasından dolayı iyi bir alternatif olamayacağı için ECT iyi bir tercih olabilir.

63 Tremor Lityuma bağlı tremor sıklıkla iş yaparken ortaya çıkar Parmaklarda daha sık görülür Uzun süreli tedavide görülme sıklığı % 65’e kadar çıkmaktadır Erkeklerde ve yaşlılarda daha sık görülür Hızlı doz arttırılması sırasında daha sık görülür Periferik kaynaklıdır 0.8 mE/L üzerindeki dozlarda önce doz azaltılmalı Propranolol, metoprolol, nadolol gibi β-blokörlerle kontrol altına alınabilir.

64 Oküler yan etkiler Tedavinin ilk birkaç haftası içinde gözlerde göz yaşarması kaşınma yanma görmede bulanma görülür. Dekonjestan göz damlalarının kullanılması ile belirtiler düzelir.

65 MSS yan etkileri Terapötik dozlarda zihinsel yavaşlama, bellek ve konsantrasyon yetisinde azalma baş ağrısı yorgunluk, letarji kaslarda güçsüzlük ve tremora neden olur.

66 MSS yan etkileri Daha az sıklıkla Dizartri Vertigo Ataksi Tinnitus Nistagmus Görme bulanıklığı Kaslarda irritabilite, fasikülasyonlar Tendon reflekslerinde artma Klonus

67 Serum lityum 1.5 mEq/L üzerinde olduğunda olasılıkla nörotoksisite artar. 3mEq/L üzerinde ağır nörotoksik etkiler görülür konvulsiyonlar inkontinans stupor koma ve ölüm olabilir.

68 Bazı hastalarda geri dönüşümsüz beyin hasarı olabilir. Özellikle yaşlılar Şizofrenikler, Ve nörolojik bozukluğu olanlarda daha sık görülür. EEG’de α frekansında yavaşlama, delta ve teta frekanslarında artma sık görülür.

69 LİTYUMUN PSİKİYATRİK KULLANIMI Tarihi Gut mani Well established (FDA-onaylı) Mani episod Maintenance therapy Reasonably well established Bipolar I bozukluk Depresif episod Bipolar II bozukluk Hızlı döngülü bipolar I bozukluk Siklotimik bozukluk Major depresif bozukluk Akut depresyon (güçlendirici ajan olarak) Sürdürüm tedavisi Şizoafektif bozukluk

70 Faydasının kanıtlandığı spesifik gruplar Şizofreni Agresyon (epizodik), dürtü kontrol bozukluğu ve self-mutilasyon Çocuk ve adolesanlarda davranım bozuklukları Mental retardasyon Kognitif bozukluklar Tutuklular

71 Anekdotal, tartışmalı, çözümsüz, veya şüpheli Alkol ve diğer madde ilişkili bozukluklar Kokain kötüye kullanımı Madde kötüye kullanıma bağlı manik özellikli duygudurum bozukluğu Anksiyete bozuklukları Obsesif-Kompulsif bozukluk Fobiler TSSB Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu Yeme bozuklukları Anoreksiya nervosa Bulimia nervosa Dürtü kontrol bozukluğu Kleine-Levin sendromu

72 Genel tıbbi duruma bağlı mental bozukluklar (e.g., genel tıbbi bir duruma bağlı manik özellikleri olan duygudurum bozukluğu) Periyodik katatoni Periyodik hipersomnia Kişilik bozuklukları (e.g., antisosyal,borderline, emotionally unstable, şizotipal Premenstüral disforik bozukluk Seksüel bozukluk Transvestik fetişizim Exhibitionism Patolojik hiperseksüalite

73 Hematolojik Aplastik anemi Kanser kemoterapisine bağlı ve radyoterapinin neden olduğu nötropeni İlaçların neden olduğu nötropeni (e.g. karbamazepin, antipsikotikler, immunsupresifler, and zidovudin) Felty sendromu Lösemi Endokrin Tiroid kanseri, to radioactive iodine Tirotoksikoz Uygunsuz ADH salınımı Kardiyovaskuler Antiaritmik ajanlar (sadece hayvan deneylerinde)

74 LİTYUMUN PSİKİYATRİ DIŞI KULLANIMI Tarihi Gut ve diğer ürik asit hastalıkları Antikonvülzan olarak lityum bromid Nörolojik Epilepsi Baş ağrısı( kronik küme tipi,migren) Menier hastalığı (kontrollü çalışmalarla desteklenmemiştir) Hareket Bozuklukları Huntington hastalığı L-Dopa- neden olduğu hiperkinezi Parkinson Spazmodik tortikollis Tardif diskinezi(kontrollü çalışmalarla desteklenmemiştir ve psödoparkinsonizm rapor edilmiştir) Tourette bozukluğu Ağrı(fasial ağrı sendromu, ağrılı omuz sendromu, fibromyalji) Periyodik paralizi (hipokalemik ve hipermagnesik fakat hiperkalemik değil)

75 Dermatolojik Genital herpes (oral ve topikal kullanım kontrollü çalışmalarla desteklenmiştir) Egzamatoid dermatit Seboreik dermatit (kontrollü çalışmalarla desteklenmiş) Gastrointestinal Siklik kusma Gastrik ülser Pankreatik kolera Ülseratif kolit Solunum Asthma (kontrollü çalışmalarla desteklenmemiştir) Kistik fibrozis


"Dr.Reşit Ekinci Danışman: Doç.Dr.Elvan Özalp. TARİHÇE 1800 İsveç’te keşfedildi İlk kullanım alanları: Mesane ürik asit taşları tedavisinde, Antikonvulsan." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları