Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yaşlıda Osteoartrit Uzm. Dr. Umut SAFER 21 Mart 2014.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yaşlıda Osteoartrit Uzm. Dr. Umut SAFER 21 Mart 2014."— Sunum transkripti:

1 Yaşlıda Osteoartrit Uzm. Dr. Umut SAFER 21 Mart 2014

2 Tanım Osteoartrit (OA): Eklem kıkırdağının ilerleyici ve geri dönüşümsüz bir şekilde kaybının yol açtığı eklem ağrısı ve disfonksiyonu ile karakterize dejeneratif eklem hastalığı 1

3 Önemi 65 yaş ve üzerinde en sık kısıtlılık nedeni Artritin en sık nedeni Amerika’da 20 milyon → 27 milyon (1995 → 2005) TC Sağlık Bakanlığı-Hastalık yükü çalışmasında 7. sırada ve toplam yük %2,9 Küratif tedavisi yok, tedavi yaşlanma ile daha komplike 1.Rheum Dis Clin N Am 2008; 34: American College of Rheumatology teoarthritis.asp teoarthritis.asp 3. Türkiye Hastalık Yükü Çalışması

4 Risk Faktörleri Yaş: 60’lı yaşlarda – Toplumun neredeyse tamamında histoloji + – %80 en az bir eklemde OA radyolojisi + – % 40 klinik semptom + – %10 aktivite kısıtlılığı yapan OA + Framingham çalışması – 70 yaş diz OA radyoloji + %27 – 80 yaş ve üzeri radyoloji + %44 Rheum Dis Clin North Am 2000; 26:547–67. Arthritis Rheum 1987; 30: 914–8. 3

5 Risk Faktörleri Cinsiyet: – Kadın cinsiyet OA riskini 1,7 kat arttırıyor Obezite: – Özellikle kadınlarda modifiye edilebilir faktör – BMI her 5 birim artış riski 1,6 kat arttırıyor – VA’ da 5 kg artış %40’lık risk artışı – VA’da 5 kg azalma benzer risk azalması Arthritis Rheum 1995; 38: 1500–5. Ann Intern Med 1988; 109: 18–24. Arthritis Rheum 1997; 40: 728–33. Am J Med 1999; 106: 151–7 4

6 Risk Faktörleri Eklem cerrahisi ve travma – 107 olgu 21 yıl takipte Yaş ve cinsiyet benzer olgulara göre 14 kat RR artışı – İleri yaşata maruz kalınan diz travması ve cerrahisi ve travma OA ↑ Osteoarthritis Cartilage 1995; 3: 261–7 Aktuelle Traumatol. 1994;24(1):30. Br J Rheumatol. 1994;33(3):267. 5

7 Risk Faktörleri Rheum Dis Clin N Am 2008; 34:

8 Patolojik değişiklikler Kıkırdakta yapısal yıkım Fibrilasyon ve fissür oluşumu 2Kıkırdak yüzeyinde fokal ya da yaygın erozyonlar Kıkırdakta incelme ve tam çıplaklaşma Subkondral kemikteki değişiklikler Skleroz Kist oluşumu Eburnasyonla birlikte kemikte kalınlaşma Osteofit oluşumu Diğer değişiklikler Sinovit Menisküslerde dejenerasyon Eklem çevresi kaslarda atrofi 7

9 Patolojik değişiklikler 8

10 9

11 10

12 Patolojik değişiklikler 11

13 Sınıflama Etyolojik sınıflama – İdiyopatik OA – Sekonder OA Travma Konjenital ve gelişimsel bozukluklar Kalsiyum pirofossfat dihidrar hastalığı Diğer kemik ve eklem hastalıkları (Osteonekroz, RA, Gut artriti, septik artrirt ve Paget hastalığına bağlı) Diğer hastalıklar ( Diabetes mellitus, akromegali, hipotiroidizm, nöropatik (Charcot) artropati ve donma 12

14 Sınıflama Eklem tutulumuna göre – Monoartiküler – Oligoartiküler – Poliartiküler (generalize) Tüm sınıflama sistemleri kısıtlıdır – Klinik tablo zaman içinde değişebilir – Neden-sonuç ilişkisi kurmak güç 13

15 ACR Kriterleri-Diz Bir önceki ayın çoğu günlerinde diz ağrısı 1.Yaşın 50 veya daha fazla olması 2.Aktif eklem hareketi sırasında krepitasyon saptanması 3.Palpe edilebilir ısı artışı yok 4.30 dakika veya daha az süren sabah katılığı 5.Dizde kemik yapıda genişleme saptamak 6.Dizde kemik yapıda hassasiyet saptamak Arthritis Rheum. 1986;29(8):

16 ACR Kriterleri-Diz 3 kriter varsasensivite % 95 spesifite % 69 Laboratuvar – Sedimentasyon < 40 – RF< 1/40 – Sinovial sıvı BK< 2000/mm 3 – Sensivite % 92 spesivite % 75 15

17 ACR Kriterleri-Diz Radyolojik bulgular eklenmesi – Diz ağrısı – Osteofit – Üç kriterden birinin bulunması Yaşın 50 veya daha fazla olması Aktif eklem hareketi sırasında krepitasyon saptanması 30 dakika veya daha az süren sabah katılığı – Sensivite %91 ve spesifikte %86 16

18 ACR Kriterleri - El Bir önceki ayın çoğu günlerinde el ağrısı veya sızlama ve katılık+ aşağıdakilerden en az üçünün varlığı 1.Seçilmiş 10 eklemin (bil.2. ve 3. PİF ve DİF eklemleri ile 1.KMK eklem) en az 2sinde sert şişlik saptanması 2.En fazla 2 MKF eklemde şişlik 3.En az 2 DİF eklemde sert şişlik 4.Seçilmiş 10 eklemden en az 1 inde deformite Arthritis Rheum. 1986;29(8):

19 ACR Kriterleri - El Sensivite %94 ve spesifikte %87 Radyolojik ve lab. inc. sensivite ve spesifiteyi arttırmaz 18

20 ACR Kriterleri - Kalça Bir önceki ayın çoğu günlerinde kalça ağrısı 1.ESR 20mm/saat veya altında olacak 2.Femur ve/veya asetabulumda (radyografik olarak) osteofitler 3.Radyografik olarak kalça eklem aralığında daralma Sensivite %89 ve spesifikte %91 Arthritis Rheum. 1986;29(8):

21 ACR Kriterleri OA tanımını standardize etmek Semptomatik hastaları sınıflama – Asemptomatik + anormal radyografi ? Sekonder OA sınıflanamamış İstatistik analiz ile oluşturulmuş – Tüm hastaları kapsamaz 20

22 Radyoloji 21

23 Sinovial Sıvı Alizi 22

24 Ayırıcı Tanı RA Seronegatif SpA Kristal depo hastalıkları Enfeksiyöz artrit 23

25 TEDAVİ EULAR AAOS NICE ACR 24

26 Tedavi Medikal olmayan tedavi Medikal Tedavi Cerrahi 25

27 Medikal Olmayan Tedaviler - El GTYA leri değerlendirilmelidir Eklem koruma teknikleri GTYA için yardımcı cihaz Termal modaliteler (Kaplıca, ısı banyoları..) Trapezio metokarpal OA için siplint verilmeli 26

28 Medikal Olmayan Tedaviler - Diz Öncelikli öneriler: – Kardiyovasküler/ direnç tabanlı egzersiz – Su içi egzersiz programları – Kilo verme Durumsal öneriler: – Psikososyal destek alma – Destekli egzersiz ile birleşik bireysel egzersiz programı – Medial patellar elastik bant uygulaması – Lateral OA belirgince içe eğimli tabanlık 27

29 Medikal Olmayan Tedaviler - Diz Durumsal öneriler: – Termal modaliteler (Kaplıca, ısı banyoları..) – Yardımcı cihaz kullanımı (baston, walker,..) – Tai chi – Çin Akupunkturu – Transkutanöz elektrik stimulasyonu (TENS) 28

30 Medikal Olmayan Tedaviler - Diz Öneri yok: – Denge ve güçlendirme egzersizi – Lateral eğimli tabanlık – Lateral pateller bantlama – Dizlik kullanımı 29

31 Medikal Olmayan Tedaviler - Kalça Öncelikle öneriler: – Kardiyovasküler/ direnç tabanlı egzersiz – Su içi egzersiz programları – Kilo verme Durumsal öneriler: – Psikososyal destek alma – Yardımcı cihaz kullanımı (baston, walker,..) – Destekli egzersiz ile birleşik bireysel egzersiz programı Öneri yok: – Denge ve güçlendirme egzersizi – Tai chi – Bireysel egzersiz 30

32 Medikal Tedavi ORAL: Parasetamol NSAİİ – Selektif olmayan – COX-2 spesifik Opioid analjezikler – zayıf – kuvvetli Semptomatik yavaş etkili ilaçlar (SYSADOA) TOPİKAL NASİİ Kapsaisin EKLEM İÇİ: Kortikosteroid /HA TRANSDERMAL Fentanil 31

33 32

34 Medikal Tedavi 33

35 ACR 2012 Oral NSAİ ler KBY evre 4 veya 5 te ( GFR <30 cc /dk ) kullanılmamalıdır. Evre 3 KBY de ( cc/dk) klinisyen risk ve fayda karşılaştırması yaparak kullanabilir. 34

36 ACR – 2012, EL OA Topikal kapsaisin Topikal NSAI(Trolamin salisilat dahil) Oral NSAI (COX-2 dahil) Tramadol 75 yaş üstü hastalara oral kullanımdan ziyade topikal tedaviler önerilmiş, 75 yaşin altında ise oral veya topikal tedavi tercihinde bir öneride bulunulmamıştır. 35

37 ACR – 2012, El OA Duruma göre önerilmeye Opioid analjezikler Intraartiküler tedaviler 36

38 ACR – 2012, Diz OA Asetaminofen (ilk tercih tam doz 4gr/güne) Oral NSAİ Topikal NSAİ Tramadol İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonları 37

39 ACR – 2012, Diz OA Asetaminofen + medikal olmayan yaklaşım yetersiz Üst gis ulseri varsa ancak geçmişinde gis kanama oykusu yoksa NSAI seçilecek ise – Tek basina cox 2 selektif inhibitor veya – Nonselektif nsaid + ppi 38

40 ACR – 2012, Diz OA Asetaminofen + medikal olmayan yaklaşım yetersiz Geçe yılda üst GİS kanama öyküsü varsa ve hala NSAİ kullanılmak isteniyorsa – Cox -2 selektif inhibitor + PPİ 39

41 ACR – 2012, Diz OA Kardiyoprotektif ASA (325 mg/gün) kullanıyor ve NSAİ kullanılacaksa İbuprofen+PPI yerine non selektif NSAİ İbuprofenle aspirinin kardiyoprotektif ve inme koruyucu etkisinin azaltır 40

42 ACR – 2012, Diz OA Diklofenak ve selekoksib ile ASA etkileşimi gösterilmemiştir. ASA ile beraber cox -2 selektif inhibitörlerin de kullanılması önerilmemektedir. Diğer NSAİ ler ile ilgili başka bir öneri yok 41

43 ACR – 2012, Diz OA Farmakolojik ve non farmakolojik tedaviden yeterince fayda görmeyen ve Total diz artroplastisine gitmek istemeyen veya uygun olmayan hastalarda – Öncelikli öneri: Opioid analjezikler – Durumsal öneri: Duloksetin 42

44 ACR – 2012, Diz OA Duruma göre önerilmeyenler Kondroitin sülfat Glukozamin Topikal kapsaisin 43

45 ACR – 2012, Diz OA İntra-artiküler hiyolorinik asit kullanımı konusunda öneri yok 44

46 ACR – 2012, Kalça OA Asetaminofen Oral NSAİ Tramadol İntraartiküler steroid enjeksiyonları 45

47 ACR – 2012, Kalça OA Duruma göre önerilmeyenler : Kondrotin sülfat Glukozamin 46

48 ACR – 2012, Kalça OA Herhangi bir öneri bulunmayanlar: Topikal NSAİ İntraartiküler hyaluronik asit enjeksiyonları Duloksetin Opioid analjezikler 47

49 ACR – 2012, Kalça OA Operasyon gerektiren başlangıç tedavilerine yanıt vermeyen semptomatik hastalarda – Öncelikli öneri: Opioid analjezik kullanımı 48

50 NICE 2014 Akupuntur önerilmemekte Dizlik kullanımını önermektedir Mekanik kitlenme olmadıkca artoskopik lavaj ve debritman yapmayın Kodrominsülfat ve glukozamin önerilmemekte Uzamış fonksiyonel kayıp olmadan cerrahi Cerrahi kararı skorlama sistemi ile değil, hasta+doktor+cerrah görüşü ile 49

51 NICE 2014 Asetaminofen ve topikal NSAİ yanıt vermeyen olgularda, özellikle yaşlılarda, opiod tedavisini değerlendir Eklem içi hyalorinik asit önerilmemekte Hayat kalitesini etkileyen semptomu olan ve cerrahi dışı tedavilere yanıt vermeyen olguları cerraha yönlendir Hasta yaşı, cinsiyeti, sigara kullanımı, eşlik eden durumları cerraha yönlendirmeyi etkilememeli 50

52 NICE 2014 OA için düzenli tedavi alan olguları yıllık olarak kontrole çağır 51

53 OARSI 2014 Osteoartritis Research Society International Mart 2014 te yayımlandı Aile Hekimliği, Romatolog, Ortopedist, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Kanıta Dayalı Tıp Üç kıtada ve 10 ülke (ABD, İngiltere, Fransa, Hollanda, Belçika, İsveç, Danimarka, Avustralya, Japonya ve Kanada) 52

54 OARSI 2014 Sınıflama – Diz osteoartriti – Çoklu eklem osteoartrirti Eşlik eden durumlar – DM, HT, KVH, böbrek yetmezliği, GIS kanaması, depresyon, aktiviteyi engelleyen fiziksel kısıtlılık, obezite – Çok Yüksek riskli durumlar: GIS kanaması, MI, KBH 53

55 OARSI

56 55

57 OARSI

58 Lancet.Lancet Aug 31;382(9894):

59 OARSI

60 OARSI

61 OARSI

62 OARSI

63 OARSI

64 OARSI

65 OARSI

66 OARSI

67 OARSI

68 OARSI

69 OARSI

70 OARSI

71 OARSI

72 OARSI

73 OARSI

74 Egzersiz tedavisi p=0.034 Ann Rheum Dis doi: /annrheumdis

75 Tedavi önerisi çoksa, hastalığın tedavisin olmadığından emin olabilirsiniz. Anton Pavlovich Chekhov ( ) Doktor, kısa hikaye ve oyun yazarı


"Yaşlıda Osteoartrit Uzm. Dr. Umut SAFER 21 Mart 2014." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları