Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TANZ İ MAT DÖNEM İ NDE E Ğİ T İ M Hazırlayan :Seçil SAYGILI Ders Ö ğ retmeni: Selçuk UYGUN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TANZ İ MAT DÖNEM İ NDE E Ğİ T İ M Hazırlayan :Seçil SAYGILI Ders Ö ğ retmeni: Selçuk UYGUN."— Sunum transkripti:

1 TANZ İ MAT DÖNEM İ NDE E Ğİ T İ M Hazırlayan :Seçil SAYGILI Ders Ö ğ retmeni: Selçuk UYGUN

2 TEMEL ÖZELL İ KLER İ Yenileşmeye gitme sebepleri ◦ Halkın e ğ itilmesi devlet ve hükümet görevi olması ve e ğ itim reformu=batılılaşma anlayışı ◦ Düşmanca davranan Avrupa kamuoyunu kazanma ◦ Avrupa devletlerinin baskısı E ğ itimin geliştirilmesi devleti felaketten kurtaracak yoldur görüşü vardır. E ğ itim, çocu ğ a ve topluma karşı bir sorumluluk şeklinde görülüyor Bir bilim olarak görülüyor-e ğ itim bilimi kitapları yazılıyor Okul-sınıf ortamı düzenleniyor, yeni ders araç-gereçleri kullanıyor ve genel-özel yeni ö ğ retim yöntemleri denenmeye başlanıyor

3 TEMEL ÖZELL İ KLER İ Örgün e ğ itime birçok okul kazandırılmış ve okullarda ilk- orta-yüksek derecelenmesine gidilmiş Ancak geliştirme çabaları mantık sırasıyla olmamış ilkö ğ retim düzeltilmeden orta-yüksek düzenlemeleri Medreselerin baskısından için bu şekilde davranılmış ancak yine yenileşmelerde medreseler köstek olmuş 1847 Talimatı ile zorunlu ilkö ğ retim 6 yıla çıkarıldı Medreseler düzeltilmemiş meslek medreseleri açılmış Ö ğ retim kurumlarında birlik yok bu da toplumda zıtlıklar oluşturmuş(Azınlık-askeri-tanzimat vb mektepler) Yenileşmeler aydınlar-ö ğ retmenler ve az yönetici ile Avrupa’daki gelişmeleri oradaki elçiler ve aydınlar topluma tanıtmış

4 TEMEL ÖZELL İ KLER İ Bu yenileşmeler eski malzemelerle yeni bir şey yapma şeklinde oldu ğ unda medreselerin etkisi büyük:ö ğ retmen- program-ö ğ renci-yöntemler vb Osmanlılık fikri e ğ itimle kazandırılmaya çalışılmış Yeni okullara hayata dönük dersler konmuş Programlardaki yenileşmeye ra ğ men okulların programları oldukça benzer Sivil okullara ve memur yetiştirmeye önem verilmiş Medrese dışında Osmanlıca denen Türkçe ö ğ retim dili Dilin sadeleşmesinin gereklili ğ i anlaşılmış Mesleki-teknik e ğ itimin temelleri atılmış Ö ğ retmen yetiştiren meslek okulları açılmış

5 TEMEL ÖZELL İ KLER İ İ lk kez kızlar için orta dereceli okular açılmış İ lk kez kız ö ğ retmen okulu açıldı Ö ğ renci-ö ğ retmen kılık-kıyafetleri düzenlenmeye başlandı Falaka yasal olarak kalktı Genellikle sivil okullar için uygun binalar yapılması yerine e ğ reti binalar yapılmış(zaman kazanmak için) Halk e ğ itim alanında gelişmeler görülmüş

6 YEN İ LEŞME TEMELLER İ Tanzimat Fermanında e ğ itim ile ilgili kelime yoktur Abdülmecit’in 1845te Bab-ı Ali’de okudu ğ u fermandaki hükümlerden bazıları ◦ Halkın e ğ itimi sa ğ lanmalı cehaleti giderilmeli ◦ Her düzeyde e ğ itim ve mesleki e ğ itim ele alınmalı ◦ Din ve dünya için geçerli bir e ğ itim ◦ Okullar uygun olan her yerde açılmalı

7 İ LKÖ Ğ RET İ MDE YEN İ L İ KLER (SIBYAN MEKTEPLER İ )

8 1847 de çıkarılan bir Talimat ile okumanın yanında yazmanın ö ğ retilmesi söylenmiş Çocu ğ un do ğ asında karalama-çizgi çekme oldu ğ u ve bununla hocaların çocukları yazmaya alıştırması söylenmiş bu şekilde ö ğ renmeleri kolaylaşır denmiştir Ö ğ retim programlarında Türkçe Lügat, Ahlak(Türkçe ahlak risaleleri okunarak), Türkçe Tecvid(Harflerin ve Kuranın okunma biçimi) gibi dersler yer almış Her okula padişah tarafından siyah taş levhalar gönderilecek, yazı için çocuklar divit-kamış kalemler ve mürekkep hokkası getirecek Ö ğ retimde tek tek ilgilenilecek, sınıf geçme yok sadece 4. sınıf bitirme sınavı var 7 yaşında okula başlanıyor veli isterse 4-5 yaşında da okula gelirler Ö ğ renim süresi 4 yıl başarılı olunmazsa 7 yıla çıkarılabilir

9

10 4 yıldan sonra 2 yıl Rüşdiye de zorunludur der gerekçe olarak sıbyan mekteplerinin ö ğ rencilerin dünyayı tanımasına yeterli olmadı ğ ı Falaka bu talimatla kaldırıldı-şeriatta olmadı ğ ı için Okulları teftiş etmek ve ö ğ retmenlere rehberlik için muin-i mekatip müfettişlikleri kurulmuş Hocalara ayda 1 kuruştan 12 kuruşa kadar ücret verilecek ve onlar da bahşiş-kömür parası kabul etmeyip yoksul çocuklardan da para istemeyecek

11 1869 MAAR İ F- İ UMUM İ YE N İ ZAMNAMES İ Her mahalle ve köyde en az bir mektep açılacak, her toplum için ayrı bir mektep Sıbyan mekteplerinin inşa-tamir-ve ö ğ retmen masrafları o toplumca Derslere hesap, Osmanlı tarihi, co ğ rafya gibi dersler konmuş Kızların 6-10 erkeklerin 7-11 yaşlarında okula devamı Zorunlu e ğ itime uymayanlara para cezası Maarif nezaretine ba ğ lı olanlar umumi ve iptidai mektep ya da taş mektep olarak adlandırılmış, Evkaf-ı Hümayun Nezaretine ba ğ lı olanlara hususi denmiş

12 ORTA ÖĞRETİMDE (RÜŞDİYE- İDADİYE- SULTANİYE) YENİLİKLER

13 RÜŞD İ YELER Genel orta ö ğ retimin en alt düzeyi Askeri olanların dışındakileri Mülkiye Rüşdiyeleri de denir 1875 ten itibaren Askeri Rüşdiyeler açılmış-aydın iyi yetişmiş subay ihtiyacından Kızlar için İ stanbul’da Cevri Kalfa İ nas Rüşdiyesi açıldı Kız okulları taşrada yaygınlaşmış ancak bayan ö ğ retmen yetersizli ğ inden gelişmeleri yavaş olmuş 500 evi geçen kasabalarda kurulmuş ve sıbyan mektebini bitirenler girebilir Erkek Rüşdiyelerinde ticaret merkezlerindeki zeki ö ğ rencilerden isteklilere 4.yılda Fransızca dersi Kız Rüşdiyelerinde uygulamalı ev işleri dersi ve seçmeli musiki dersi İ lk kız Rüşdiyesi 1859 da açıldı

14 CEVR İ KALFA İ NAS RÜŞD İ YES İ

15 Kaptan Paşa Mekteb-i_Rüşdiyesi

16 İ DAD İ YELER İ stanbul’da ilk açılan idadi Mekteb-i Fünun İ dadiye(1845) Harbiye ö ğ rencileri sınavla bu okula alınmış 1872’de Kuleli Askeri İ dadisi adını almış 1845’te Bursa’da Askeri idadi açılmış ve sonradan Işıklar Askeri İ dadisi adını almış İ dadi teriminin ortaokul olarak kesinleşmesi 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile Ortaö ğ retimin süresi Rüştiye 4 ve idadi 3 olmak üzere 7 yıl olmuş Programlarında din dersi Arapça-farsça gözükmemekte

17 SULTAN İ YELER İ lk kurulan lise Galatasaray Sultaniyesi Yüksek ö ğ retime hazırlayan okulların olmaması sebebiyle açılmıştır Fransa’nın 1867’deki notası açılmalarında etkili olmuş(Hiristiyan ö ğ rencilerin devam edebilece ğ i bir kurum olmasını istemişler) 1868 de ö ğ retim dili Fransızca olan lise olarak açıldı Sultaniyeler Rüşdiye üzerine 6 yıl İ lk 3 yıl idadi dersleri son 3 yıl Edebiyat ve müspet bilimler sınıfı olarak ayrılmakta Ö ğ rencilerden ücret alınıyordu, okul inşaat masrafları Saray tarafından ödeniyor Bir başka Sultaniye okulu 1873’te açılan Darüşşafaka-fakir ve yetimlerin alındı ğ ı lise olmuş Ö ğ retim dili Türkçe ve asker ö ğ retmenler parasız çalışmış

18 MEKTEB- İ SULTAN İ Ö Ğ RENC İ LER İ

19 GALATASARAY SULTAN İ S İ

20 YÜKSEK ÖĞRETİMDE YENİLİKLER

21 1846’da Darülfünun kurulması kararlaştırılmış ancak 1863’te açılabilmiş 1863 ‘te Kimyager Derviş Paşa’nın konuşmasıyla açıldı Halka açık bir ders verdi –yaklaşık 500 kişi izledi Elektrik deneylerini ilk kez gören halk meraklı-ilgili 2 yıl süren bu fizik dersini izleyenlere sınav yapılmış başarılı olanlara Şahadetname verilmiş 1865’teki yangında 4000 kitapla birlikte ortadan kalktı 1869 taki Nizamnamede İ stanbul’da Darülfünun-i Osmani kurulaca ğ ı söylenmiş-ö ğ retim süresi 3 yıl- müderris olacaksa 4 yıl(Edebiyat-matematik-hukuk gib bölümleri var), sınavla ö ğ renci alacak 16 yaş ve yukarısı 1870’de tekrar açılmış müdürü Hoca Tahsin Efendi deneyleri yüzünden dinsizlikle suçlanmış-uzaklaştırılmış görevden Kütüphanesine Felsefi akımlardan hümanizm ve pozitivizm ile ilgili kitaplar getirilmiş 1871’de ö ğ retim devam etmiş, 1872’de 100 ve 1873’de 73 ö ğ rencisi olmuş sonra kapatılmış

22 1874’te Galatasaray içinde 3 mektep halinde tekrar açılmış: Hukuk-Mühendislik-Edebiyat Bu kurum da 1881’de kapanmış Bu kapanmaların genel sebepleri: mali sıkıntılar-ö ğ retmen ve ö ğ renci yetersizli ğ i-kitap eksili ğ i ve medrese etkisi 1859’da ilk sivil yüksekö ğ retim kurumu kurulmuş Mekteb-i Mülkiye: Kaymakam ve müdür yetiştirmek için, ö ğ retim yılı ilk başta 2 yıl, sınavla ö ğ renciler alınmış, iki şube ve 100 ö ğ renci, iktisat biliminin yayılmasında etkili olmuş Mülkiye mekteb-i mezunları idadilere yönetici ve ö ğ retmen olarak atanmış-aydın ö ğ retmen ve idareci kayna ğ ı olmuş Mekteb-i Tıbbiye Mülkiye sivil tıp okuludur 1867’de Askeri Tıbbiye içinde açılmış

23 MESLEK İ VE TEKN İ K E Ğİ T İ MDE YEN İ L İ KLER

24 1842’de Fransız uzmana Askeri Baytar Mektebi açtırılmış 1847’de Yeşilköy’de ilk uygulamalı tarım okulu açılmış: Ziraat Talimnamesi-4 yıl açık kalmış 1857’de Orman mektebi açılmış 1874’te Maden mühendisleri için Maaden Mektebi açılmış 1864’te genç memurlara lisan ö ğ retmek için Lisan mektebi açılmış 1848’de Zeytinburnu’nda açılıp kapanan ilk sanayi mektebinden sonra Mithat Paşa Bosna, Edirne, İ zmir, Bursa, Kastamonu, Trabzon, Erzurum, Diyarbakır’da Islahhaneler açtırmış Bunlar yatılı okullar ve 5 yıllık, ö ğ renciler kendi işlerinin pek ço ğ unu kendileri yapıyor sabahları ilkö ğ retim düzeyinde 2 saat dersten sonra zanaat ö ğ reniyorlar: Terzilik-kunduracılık-matbaacılık-dokumacılık vb 1868’te Sultanahmet’te Sanayi mektebi açılmış

25 Programları; demircilik, dökmecilik, makinecilik, mimarlık, marangozluk, terzilik, ciltçilik, kunduracılık 1.sınıf sınavını geçen çıraklık, sınıfı tamamlayanlara kalfalık, son sınıfı bitirenlere ustalık hakkı veriliyordu 1859’da İ lk kız rüşdiyesi Cevri Kalfa açılmış-kadınlara mahsus sanayi okutulmuş Mithatpaşa 1864’de yetim kızlar için ordu ihtiyaçlarını karşılamak üzere dikim atölyesi-ıslahhane açmış Yedikule’de 1869’da aynı şekilde Kız sanayi mektebi açılmış

26 ÖZEL Ö Ğ RET İ M, YABANCI OKULLAR VE AZINLIK OKULLARININ DURUMU

27 Özel okul kurulma şartları; ◦ Ö ğ retmenlerinin Şahadetname sahibi olmaları ◦ Programlarının Maarif nezaretince tasdik edilmesi ◦ Resmi izin almaları Özel okullarda dayak ve uygunsuz sözler yasaklanmış Bu dönemde Türkler özel okul açmamıştır Rumlar Heybeliada’da Ortodoks okulu kurdular (1844), papaz görünüşlü ihtilalcıler yetiştirdiler, Türkçeden başka dil bilmeyen Rumların arasına gönderip Türk düşmanlı ğ ı yaptırdılar Tanzimatın e ğ itimle Osmanlılık ideali başarısız oldu Azınlık okulları gitgide ülke bütünlü ğ ünü tehdit eder oldu Azınlıklara verilen haklar daha çok okul açmalarına sebep oldu Osmanlının dış borçları sebebiyle Osmanlı yetkililerin denetim yapmaları zorlaştı

28 1839’da Fransızların İ stanbul’da kurdu ğ u 21 erkek, 19 kız okulu vardı Sonrasında da izinsiz olarak sayıları artmaya devam etti 1824’ten sonra Amerikan Protestan okulları artarak açılmaya devam etti: Robert Koleji-Arnavutköy Amerikan Kız Koleji gibi Amerikan Misyonerlere 1833’te gönderilen şu talimat mektubu durumu açıklamaktadır ◦ Bir fetih savaşına girmiş askerler oldu ğ unuzu unutmayın Bu ise araştırmaya bilgi ve düşünmeye ihtiyaç gösterir. Bu mukaddes ve vaat edilmiş topraklar silahsız bir haçlı seferi ile geri alınacaktır

29 Ö Ğ RETMEN YET İ ŞT İ RME POL İ T İ KASI- ÇABALARI

30 DARÜLMUALL İ M İ N Ço ğ almaya başlayan Rüşdiyelerin iyi ö ğ retmenlere ihtiyacı vardı 16 Mart1848’de Fatih’te Darülmuallimin açıldı Amacı ayrıca tüm mekteplerin ö ğ retmen ihtiyacına yönelik açılmış Ö ğ retmenlerin de eskilere göre farklı ve daha iyi olması amaçlanmış Bu Nizamname Ahmet Cevdet Efendi tarafından yazdırılmış önemli maddelerden bazıları

31 DARÜLMUALL İ M İ N N İ ZAMNAMES İ Önemli maddelerinden bazıları, ◦ Ö ğ renci sayısı 30dan 20ye indirilmiş ◦ Sınavla ö ğ renci alınmış ayrıca Arapçadan Türkçe çeviri yapabilecek bilgiye sahip olmaları ve kötü hal-hareketlerinin olmaması şarttır ◦ 3yıllık okullar ◦ Programında ayrıca Arapça dersi yok ◦ Programında;  Ders verme ve ö ğ retim yöntemleri  Farsça  Aritmetik-Geometri-Astronomi-Alan ölçümü  Co ğ rafya

32 DARÜLMUALL İ M İ N N İ ZAMNAMES İ Ö ğ rencilerin kendilerini derse vermeleri için dolgun maaş ödenecek Cer gelene ğ i ö ğ retmenli ğ in saygınlı ğ ını korumak için kaldırıldı Sınavlar-ö ğ retim ciddiyetle yapılacak kimseye ayrıcalık tanınmayacak-başarısızlar atılacak Çalışkan ö ğ renciler 3 yıldan önce bitirebilecek Mezuniyet başarısı atamalarda göz önünde bulundurulacak Göreve atanana dek okulda kalarak bilgilerini taze tutacaklar Boşalan bir Rüşdiye ö ğ retmenli ğ ini kabul etmeyenin diploması alınacak ve bir daha e ğ itimde görev alamayacak

33 İ ptidai mekteplerine ö ğ retmen yetiştirmek için 1868de İ stanbul’da Darülmuallimin-i Sıbyan açılmış Taşrada da 1876 sonrası bu tür okullar açılarak çok sayıda yeni ö ğ retim yöntemlerini bilen ö ğ retmenler yetiştirmek amaçlanmış Başlangıçta 1 yıllık idi 1869da Maarif-i Umumiye Nizamnamesinde mükemmel ö ğ retmenler yetiştirmek için Rüşdiye- İ dadiye-Sultaniye şubelerinden oluşan büyük bir Darülmullimin kurulaca ğ ı söylenir Bu okul içinde Darülmuallimin-i Sıbyan da olacak denir Sıbyan 2 yıllık, Rüşdiye 3 yıllıktır Kadın ö ğ retmen yetişmesi için de Darülmuallimat açılaca ğ ını söylemiş ve 1870de bu okul açılmıştır

34 DARÜLMUALL İ MAT Programları Darülmuallimin programlarına benzer ayrıca dikiş- nakış, ev idaresi gibi dersler de yer alır Bu okulların toplumda etkileri; ◦ Okuyan kız sayısı artmaya başladı ◦ Burs almayan ö ğ rencilerinin ö ğ retmen olmaya zorlamadı ğ ından sadece ö ğ retmen olmak için de ğ il üst düzey okullara gitmek için de kızlar bu okullara gelmiştir ◦ Cumhuriyet dönemimde kadınlara dair devrimlerde başarı sa ğ lanmasında ya da devrimlere kadınların da destek vermelerinde bu okullardan mezun olmaları etkilidir

35

36 1877de Darülmuallimin programı ile Mülkiye programı karşılaştırıldı ğ ında büyük bir benzerlik oldu ğ u ve Darülmuallimin de meslek dersi bulunmadı ğ ı görülmektedir Bu durum Mülkiye mezunlarının da ö ğ retmenlik yapmak istemelerine sebep olmuştur Ö ğ retim yöntemleri meslek dersi ö ğ retmen okullarında düzenli olarak 1891 tarihinden sonra okutulmaya başlanmıştır 1908’den sonra da Satı Beyin gayretleri ile geliştirilmiştir

37 DARÜLMUALL İ M İ N

38 Ö Ğ RETMEN OKULLARI ÜZER İ NDE MEDRESE ETK İ S İ

39 1848de Okulun Fatih’te açılmış olması-medresenin en etkili oldu ğ u yer- okulları etkilemiş Ö ğ retmenleri de medreseli Ö ğ renciler medresedeki alışkanlıklarını sürdürüyor ve alfabe yöntemi de ğ işikli ğ inde dahi velinin ayaklanmasını sa ğ lıyor 1851’de Ahmet Cevdet efendi bu etkileri aza indirgemek için programdan Arapçayı kaldırıyor ve cerre çıkmayı yasaklıyor

40 Ö Ğ RETMENLER İ N TANZ İ MAT DÖNEM İ NDE DURUMU

41 1860 yıllarında 12 binden fazla sıbyan mektebi var, buralara ö ğ retmen yetişmedi ğ i için imamlar ö ğ retmen 1868’de açılan Darülmuallimin-i Sıbyan’ın ö ğ rencisi ’de Darülmuallimin şubelerinde maaşlı 100 toplam 200 ö ğ renci 1874’te ülkede Rüşdiyeler 300den fazla 1871’de Darülmuallimatta 37, 1872’de 39 ö ğ renci vardı Darülmuallimat 1895 yılı da dahil toplam 302 mezun 1860’da Abdurrahman Sami Paşa İ stanbul dışındaki 8 Rüşdiyeye Darülmuallimin mezunlarından başka, sınavla ö ğ renci atamıştır Ö ğ renciler haksızlık yapıldı ğ ını dilekçe ile ileri sürerler Ö ğ renciler mesle ğ i koruma adına bunu yaparlarken 1861’de Nizamnameye ‘ihtiyaç kalmayana dek geçici atanmalar yapılabilece ğ i’ ne dair hüküm konmuştur

42 Bu hüküm 1869 tarihli Nizamnamede de vardır ve bu mesle ğ in gelişmesine bir engel teşkil etmiştir denilebilir Askeri okullardan da ö ğ retmen atamaları olmuştur ancak onlar medrese etkisinden uzak yetiştikleri için sivil okullara olumlu katkıları oldu ğ u söylenebilir Bunun yanında din-ahlak dersi verenler ile müsbet bilim derslerini verenler arasında bir çekişme vardı-Bu çekişme ö ğ rencilere de yansıyordu: Din hocaları bilim dersi hocalarının, bilim dersi hocaları da din hocalarının bilgisiz oldu ğ unu ya söylüyor ya da ima ediyordu Bunun bir sebebi de Türkçe, Tarih muallimleri atanırken idadi mezunu olmaları aranıyordu ancak din dersleri muallimleri için böyle bir hüküm yoktu

43 TANZİMAT DÖNEMİNDE EĞİTİMİN TEŞKİLATLANMASI

44 E ğ itim reformlarının yapılmasında planlayıcı ve denetleyici rol oynayan kurum Meclis-i Vaia Rüşdiyelerle beraber 1839 Mekatib-i Rüşdiye Nezareti kuruldu Ancak bu Şeyhülislamın denetiminde Evkaf Nezaretine ba ğ lı bir genel müdürlük idi Milli e ğ itim işlerinden do ğ rudan sorumlu ve hükümet başkanına ba ğ lı ilk örgütün çekirde ğ i olan kurum Meclis-i Maarif-i Umumiye(Darülfünunun kuruluşu ile ilgilendi) 1846’da kuruldu aynı yıl Mekatib-i Umumiye Nezareti kuruldu(Rüşdiye ve Sıbyan M. İ le) 1851’de Encümen-i Daniş kuruldu-Darülfunun kitaplarını telif ya da çeviri ile hazırlayacaktı-1862’ye kadar açık

45 1857’de Maarif-i Umumiye Nezareti kuruldu, Mekatib-i Umumiye Nezareti’ni de içine alan bu örgüt Bakanlık düzeyinde ilk e ğ itim örgütü 1869’da Maarif-i Umumiye Nizamnamesinde e ğ itimin genel merkezi(Meclis-i Kebir-i Maarif) Maarif Nazırı başkanlı ğ ında iki daireden oluştu: İ lmi- İ dari İ lmi daire: Ders kitapları ve bilimsel kitapları telif ve tecrübe ettirecek, Avrupa Üniversiteleri ile ilişkilerde bulunacak, Türkçenin ilerlemesine çalışacaktı İ dari daire: Okulların, maarif meclislerinin, müze, kütüphane ve matbaaların idaresi ile, ö ğ retmenlerin özlük işleri ile, e ğ itimle ilgili tahkikat ve muhakemelerle ilgilenecekti

46 TANZİMAT DÖNEMİNDE BAZI DEVLET ADAMLARININ EĞİTİME KATKILARI

47 Abdülmecit yetenekli çocukları İ stanbul’a getirtip Darülmaarif’te okutmuş bir kısmını sonra Paris’teki Mekteb-i Osmani’ye sonra da Paris okullarına göndermiş Reşit Paşa: Batılı devletlerin gücünün halkın e ğ itilmesinden kaynaklandı ğ ını söyledi. Ali ve Fuat Paşa’yı siyasi alanda yetiştirdi Sadık Rıfat Paşa: 1841’de Avrupa Ahvaline Dair Risale başlıklı bir yazı yazdı(Avrupa e ğ itimini tanıtan) Ali Paşa: Milletin e ğ itim ve bilgi düzeyini yükseltmek mecburidir der. Bu olmadan Çin duvarları gibi hisarlar da çeksek yeniliriz ve bilgili toplumlar her şeyimizi alırlar

48 Fuat Paşa: Ahmet Cevdet Paşa ile Kavaid-i Osmani ders kitabını yazmıştır. Ölmeden az önce Abdülaziz’e siyasi vasiyetname göndermiş ve bunda Halk e ğ itilmeden gerçek ba ğ ımsızlı ğ a kavuşulamayaca ğ ını yazmış, ayrıca medreselerin yarasızca tüketti ğ i kaynaklarla geniş çaplı milli e ğ itim sistemi kurulabilir demiştir. Ahmet Cevdet Paşa: Osmanlıca dilbilgisi ve bazı ders kitapları yazdı. Tarih-i Cevdet’in yazarı. Ö ğ retmenlik mesle ğ inin medreseden uzak ve saygınlık ilkesine dayanması gerekti ğ ini söylemiştir. Ahmet Kemal Paşa: Yeni ders araç-gereçlerini Rüşdiyelere sokmuştur. Okul kitaplarının basımı için Avrupa’dan Litografya makinası getirtmiştir.

49

50 TANZİMAT DÖNEMİNDE HALK EĞİTİMİ ÇALIŞMALARI

51 Örgün e ğ itimin yayılmasıyla okuma-yazma bilenler artmış, iç- dış olaylara ilgi ço ğ almış ve basın gelişmiş-Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Tercüman-ı Ahval. Ayrıca mahalli gazeteler Çocuklar için dergi yayınlanmış ilki Mümeyyiz(1869)

52 1860’da Cemiyet-i İ lmiye-i Osmaniye kurulmuş ve halka Fransızca- İ ngilizce-Rumca, Hukuk ve iktisat, Politik dersler vermiştir. Mecmua-i Fünun adlı bilimsel dergi yayınlamış ve Kıraathane adlı kurumları açmış(1864)

53 Çiçekpazarı’nda açılan kıraathane açılmış ◦ Salı dışında her gün 3-11 saatleri arasında açık ◦ Üye olmak isteyen ayda 5 kuruş, üyelik için tek şart iyi ahlaklı olmak ◦ Ö ğ rencilerden para alınmayacak ◦ İ lk açıldı ğ ında 7 Türkçe, 10 Fransızca, 5 İ ngilizce, 4 Ermenice, 3 Rumca gazete var ve başka yerlerden de ısmarlanmış ◦ Okuma evi anlamındadır gazete dışında yabancı dilde kitaplar da vardır

54 1867 lerde Cemiyet-i Tedrisiye öncelikle esnaf çocukları ders vermeye başlamış, Namık Kemal de imla okutmuş burada. Amaç ticaretle u ğ raşan Müslüman çocukları sabah çarşının açılmasını beklerken e ğ itmek. Burada yaşları olan hademelere-esnafa okuma-yazma, tarih, co ğ rafya, hesap vb ö ğ retilmiş Halk arasında çok ra ğ bet görmüş bu cesaretle halktan ve E ğ itim Bakanlı ğ ından yardımlar alarak Müslüman yetim çocuklarını okutan bir lise meydana getirmişlerdir:DARÜŞŞAFAKA

55

56 YENİ OSMANLILAR: ZİYA PAŞA EBÜZZİYA TEVFİK NAMIK KEMAL ALİ SUAVİ

57 ZİYA PAŞA Okullardaki medrese çıkışlı ö ğ retmenlerin bilgisiz oldu ğ unu söyledi Görüşlerini gazetelerde ve Defteri Amal adlı eserinde açıkladı ◦ YERYÜZÜNDE TÜM MEDEN İ M İ LLETLER B İ LE İ LERLEME SEL İ ÖNÜNE DÜŞMÜŞLER VE AKIP G İ DERKEN B İ Z BU SEL İ N KARŞISINDA GER İ L İ P DAYANAB İ LECEK M İ Y İ Z, YOKSA Ç İĞ NENECEK M İ Y İ Z? ◦ B İ ZDE EN MÜH İ M İ K İ MEMUR İ YET VARDIR, B İ LE B İ LE EN KAB İ L İ YETS İ ZLERE VER İ L İ R: B İ R İ ÇOCUK LALALI Ğ I ÖBÜRÜ KAZA MÜDÜRLÜ Ğ Ü J.J.Rousseau’nun Emile adlı eserini Türkçeye çevirdi Çeviri bir dergide yayınlanmaya başlamış(1881) ama tümüyle yayınlanamamış

58 EBÜZZ İ YA TEVF İ K Mutlu ve refah içinde yaşamamız için ilk şart okullarımızı ve ö ğ retim yöntemlerimizi düzenlemek ◦ AVRUPA’LI B İ R ÇOCUK B İ Z İ M ÇOCUKLARIMIZDAN DAHA FAZLA MEKTEP GÖRMÜŞÜYLE İ MT İ HAN ED İ LSE B İ Z İ MK İ ONDAN YÜZ B İ N KAT ZEK İ VE KAVRAYIŞLI OLDU Ğ U HALDE PAPA Ğ AN G İ B İ EZBERC İ OLDU Ğ U GÖRÜLÜR

59 NAMIK KEMAL Halkın kültür düzeyini yükseltmeye çalışmış ve Atatürk’ü siyasi ve vatan sevgisi ile etkilemiş bir aydın-şair-yazar Çocukların e ğ itimsiz kalmaları ya da kötü e ğ itim almalarında tutucu cahil hocaları ve cahil anneleri de sorumlu tutar Önerisi her şeyden önce İ stanbul’da birkaç düzenli ilkokul ve Rüşdiye açılması Ona göre her felaketin kayna ğ ı e ğ itimsizliktir E ğ itimden Osmanlılık ülküsünü benimsetmesini bekler

60 AL İ SUAV İ Muhbir gazetesini çıkardı ve hatta İ stanbul’da okullara ücretsiz da ğ ıttı-amacı medrese zihniyetini yıpratma Bu o zaman için e ğ itimde çok ileri bir düşünce ve reform hareketi idi örn Fransa’da 1977’de okullara gazete girmiş Ona göre gazete insanlara hem olanları hem de olacakları gösteren-ö ğ reten bir araçtı Medrese e ğ itiminin uzun bir e ğ itim olmasından bahseder 15 yılda verilen bilgilerin 4 yılda da verilebilece ğ ini söyler Buna ra ğ men mezunlar alim aydın insanlar olmamakta der ve o halde bizim e ğ itim yöntemlerimiz kusurludur der

61 SELİM SABİT EFENDİ

62 İ lkö ğ retimdeki yeniliklerde öncülük etmiştir(Usul-i Cedid) Ö ğ retmen adayı ö ğ rencilerini medrese zihniyetinden kurtarmaya çalışmıştır Bu sırada ö ğ retmenler için rehber bir pedagoji kitabı yazmıştır(Rehnüma-yı Muallmin) Bu kitapta e ğ itim ö ğ retim yöntemi tanımı: Ö ğ rencilerin iyi yönetimi ile gerekli istenen bilimleri kısa sürede e ğ itim anlatım yollarını açıklayan bir bilim.Bu yöntem üç kısma ayrılır: Bireysel yöntem, toplu yöntem, karşılıklı yöntem-ö ğ renciler aralarından seçilen müzakereciler ders yaptırır Şubelerin az sayıda ö ğ renciden oluşması ve bunda ö ğ rencilerin yaş-yeteneklerine bakılması gerekti ğ ini söyler

63 Ö ğ rencilerin dikkatini uzun süre bir konuda yo ğ unlaştıramayacaklarını bilerek 1.sınıfta günde en çok 2, di ğ er sınıflarda en çok 3 ders yapılır demiştir.Kalan zaman teneffüs ve müzakere için Aritmetikte parmak ve hububat taneleri kullanılmalı Co ğ rafyada harita ve yer küresi kullanılmalı, harita çizmeleri ö ğ retilmeli Ö ğ retmenler 25 yaşından genç olmamalı, ilkokulda kadınlar ö ğ retmenlik yapmalı-zorunluluk varsa evli erkekler yada dul- yaşlı erkekler Ö ğ retmen güzel ahlaklı-olgun olmalı ö ğ renci onda kusur bulmamalı. O zaman başarı kesindir der Ö ğ retmen ceza verecekse hiddeti geçince vermelidir Harflerin şekerden yapılması faydalıdır Sokrat yöntemi ile ö ğ retim

64 Ö ğ retmen işlenen dersi kısaca yazdırmalıdır En saygıde ğ er ö ğ retmen ö ğ renciye okulu cennet dersi mutluluk haline getirendir, en fena ö ğ retmen ise okulu cehennem ve kendisini zebani haline koyandır Çocuklar araştırmaya ve denemeye yöneltilmelidir Ö ğ retmenlere kısa cümleler kurmalarını, zorunlu olmadıkça Arapça-farsça kelimeler kullanmamalarını ö ğ ütlerdi. Türkçe okuyup yazmanın daha güzel olaca ğ ını söylerdi

65 USUL- İ CED İ D Ders araç-gereçleri konusunda yenileşme ö ğ retmenlerin yeni ö ğ retim yöntemlerini uygulaması demektir Okullara ö ğ retim yöntemlerinin kolaylaştırılması ve bu sayede çocukların daha hızlı ö ğ renmelerinin sa ğ lanmasıdır Her okul düzeyinde yapılmıştır ancak Rüşdiyelerde Sıbyan mekteplerinden daha kolay yayılmıştır Okullardaki geleneksel ve uzun uzun heceleme yönteminin terkedilip harflerin seslerine dayanan ve kelimeyi do ğ rudan okuma yöntemi kullanılmaya başlandı Bu yöntem bilinenden bilinmeyene do ğ ru gider Sıbyan mekteplerine 1869’da Tarih-co ğ rafya-hesap gibi dersler girdi, ö ğ renci sırası-kara tahta-tebeşir-harita-yer küresi-kürsü sınıflara girdi

66 Abdi Kamil Efendi o yıllarda bir de özel okul açtı ayrıca alfabeyi çocukların oynayarak ö ğ renmelerini sa ğ lamak için dört köşe kartonlara harfler bastırmış, sınıflara resimler- haritalar astırmış O yıllarda Selanik’te de benzer adımlar atılmış Atatürk’ün ö ğ retmeni Şemsi Efendi yeni yöntemleri ve ders araç gereçlerini sınıfına sokmuş, tepkilere karşı durmuş ve başarıyla ö ğ retim yapmıştır Sıbyan mektebi binaları çocukların kolaya yürüyebilece ğ i yerlerde ve sıklıkta köşelere yapılmıştır, çeşmelidir, genelde iki katlı-kubbeli ya da düz tavanlı. Evlerin iki katlı oluşu sebebiyle böyle yapılmış çocu ğ un kendini evde gibi hissetmesine yardım etmek için Ancak bu anlatılanlar vakıf yoluyla kurulanlardır di ğ erleri ise camiye bitişik uygun olmayan bir odadan ya da ahırdan yapılmaydı

67 Kara ve taş tahta, harita-yer küresi ilk kez askeri okullarda kullanılmış, 1849’da Rüşdiyelere-1870’de Sıbyan mekteplerine girdi Mekteb-i Harbiyenin ilk sınıflarında ö ğ renciler kum üzerinde yazı-rakam yazarlardı Bu dönemde kamış kalemin yanında madeni uçlu kalemler ile kurşun kalemler kullanılmaya başlanmış, yazılar da gomelastik denen kauçuk parçası ile silinirmiş

68 MEKTEB- İ HARB İ YE

69 KAMIŞ KALEM


"TANZ İ MAT DÖNEM İ NDE E Ğİ T İ M Hazırlayan :Seçil SAYGILI Ders Ö ğ retmeni: Selçuk UYGUN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları