Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

3. 2 1 Kış donlarının zararı, her bir meyvecilik bölgesinde yetiştirilen meyve türüne göre değişir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "3. 2 1 Kış donlarının zararı, her bir meyvecilik bölgesinde yetiştirilen meyve türüne göre değişir."— Sunum transkripti:

1 3

2 2

3 1

4

5

6

7 Kış donlarının zararı, her bir meyvecilik bölgesinde yetiştirilen meyve türüne göre değişir.

8 Örneğin Akdeniz bölgesinde normal olan, sıcaklığın sıfırın üstünde olmasıdır. Burada sıcaklık 0 °C’ ye düşüp don yapınca muzlar, -5° ye düşünce portakallar, -3.5°C’ ye düşünce limonlar zarar görür.

9 Ege’ de sıcaklık -8 °C den aşağı düşerse incirler ve zeytinler zararlanır.

10 Güneydoğuda sıcaklık -10°C’ den aşağı düşerse narlar, -15°C’ den aşağı düşerse fıstıklar zararlanır. Bu bölgede sıcaklık zaman zaman -8° veya - 10° ye düştüğünden incir ve nar ağaçları Ege’ de olduğu gibi tek gövdeli olmayıp ocak şeklini almışlardır.

11 İç Anadolu’ da sıcaklık -20°C’ den aşağı düşerse asmalar, -20°C veya -25°C’ den aşağı düşerse dutlar, Doğu Anadolu'da, sıcaklık -30°C den aşağı düşerse elma, armut ve cevizler zarar görür.

12 Karlı bölgelerimizde şiddetli kışlarda sıcaklık -28 °C ile -35 °C arasında olduğu zaman ceviz, armut, elma gibi ağaçların gövdeleri çatlar ve buralarda sonradan uzunlamasına yarıklar ortaya çıkar.

13 Aynı türe ait farklı çeşitlerin kış donlarına dayanımları da farklıdır. Dolayısıyla çeşit seçiminde bölgenin iklim özellikleri önemlidir.

14

15 Meyvecilik bakımından en tehlikeli ve en büyük zarar yapan iklim olayıdır.

16 Kışları çok daha sert olduğu halde, Erzincan’ da güzel yetişen ve iyi ürün veren ceviz ve kayısı, İç Anadolu’ da sık sık ilkbahar donlarından zarar görmektedir ve çoğu zaman çiçekleriyle birlikte dalları da yanmaktadır. Çünkü Erzincan'da ilkbahara doğru uzayan kış soğuklarından sonra nisan sonunda ve mayıs başında birdenbire bahar gelir ve ondan sonra da don tehlikesi azalır.

17 İç Anadolu’ da bazen şubatta ve martta ılık havalar ağaçları aldatarak uyandırır ve çiçek tomurcuklarını şişirir arkadan bastıran şiddetli bir don, dinlenme periyodundan çıkmış, yani su yürümüş bulunan dalları bile yakar, kavurur. Bunun için İç Anadolu’ da erken çiçek açan badem ve kaysı yetiştiriciliği çoğunlukla ekonomik olmamakta hatta elma, armut bile zaman zaman ilkbahar don tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır.

18

19 Sonbaharın erken donlarına karşı da teknik ve kültürel tedbirlerle büyük ölçüde korunmak mümkündür. Bu yönden alınacak tedbirler arasında geç sulamalar, geç azotlu gübrelemelerden kaçınmak, vejetatif gelişmelerini geç bitiren anaç ve çeşitleri seçmemek sayılabilir.

20 Meyvelerin erken sonbahar donlarından zarar gördükleri yerlerde ise kışlık çeşitlerden daha çok yazlık ve güzlük çeşitler üzerinde durulması yerinde olur.

21 Bizde ve dünyanın meyve yetiştiren öteki ülkelerinde meyvecilik bakımından en çok zarar yapan donlar ilkbaharın geç donlarıdır.

22 İlkbaharın geç donları 2 nedenle olmaktadır.

23 Bir bölgeye öteki bölgelerden soğuk hava dalgalarıyla soğuğun gelmesi ve oturması şeklindedir.

24 Radyasyonla meydana gelir. Gündüz ısınan toprak gece sıcaklığını radyasyonla kaybeder ve radyasyonun şiddetine göre toprak yüzünde soğuk bir hava tabakası oluşur.

25 Soğuk hava tabakası çukur yerlerde yığılarak kalır, meyilli yerlerde ise eğime göre alçak kısımlara doğru akar. Bu duruma göre, genellikle meyilli yerler, hava drenajı dolayısıyla donlardan nispeten daha az zarar görür.

26 Radyasyonla soğuk hava oluşumu toprak türüne, işleme şekline, üzerinde bitki örtüsü bulunup bulunmamasına ve toprağın, yaş veya kuru oluşuna göre değişir.

27 Örneğin, işlenmiş topraklar işlenmemiş olanlara, üzeri bir bitki örtüsü ile örtülü topraklar üzerleri açık olanlara, nemli topraklar kuru olan topraklara göre daha şiddetli radyasyonla soğuk hava oluşumuna sebep olurlar.

28 Bu nedenle, ilkbaharın geç donları tehlikesi bulunan yerlerde kışlık yeşil gübre bitkileri ekilmiş veya bahçe çok otlanmışsa çiçekten çok önce bunlar sürülerek gömülmeli, böyle yerlerde altları çayırlık olan bahçeler kurulmamalıdır.

29 Soğuk havanın oturduğu yerlerde bahçe tesis edilirken zararlanmayı kısmen de olsa azaltmak için yüksek boylu ağaçların tercih edilmesi tavsiye edilir.

30 İlkbahar geç don zararını önlemek için yapılabilecek kültürel tedbirler şunlardır.

31

32 Bu tedbirlerin amacı radyasyonu azaltmaktır. Bilindiği gibi radyasyondan ileri gelen donlar sıcak gündüzlerden sonra havanın açık olduğu gecelerde olur. Kapalı havalarda genellikle şiddetli radyasyon donları olmaz. İşte dumanlama ve sisleme ile bir türlü kapalı hava şartları yaratılır.

33 Ancak, dumanlama ve sislemeden fayda sağlanabilmesi için havanın çok durgun olması, topoğrafik durumun elverişli bulunması ve radyasyonla meydana gelen soğukların -3 ile - 4°C den daha aşağıya düşmemiş olması gerekir.

34 Örneğin, Ankara’ da yapılan bir uygulamada koyu bir dumanlamaya rağmen sıcaklığın -9 °C’ ye düşmesi sonucunda elma ve armutlarda çiçekleri dondan kurtarmak mümkün olmamıştır. Bu yüzden, sağlanması kolay olmayan birçok şartlara bağlı dumanlama ve sisleme tedbiri bugün tek başına olarak dondan korunmaya yetmemekte ancak ısıtma ile birlikte yapıldığı taktirde faydalı olabilmektedir.

35 Yakıtlar seçilirken iyi ısıtan ve aynı zamanda duman yapanlar üzerinde durulmalıdır (kullanılmış motor yağı emdirilmiş testere talaşı gibi).

36

37 Sıcak hava, atmosfer içerisinde yükselir, soğuk hava bunun yerini alarak oturur. Böylece bu iki tabaka arasında bir tavan meydana gelir, işte bu tavan yüksek olmazsa yukarıdaki sıcak hava aşağıdaki soğuk hava ile karıştırılarak bahçenin sıcaklık derecesi yükseltilebilir.

38 Pratikte bu iş için bahçelere m yükseldikte monte edilen kuvvetli vantilatörlerin kullanılmaları tavsiye edilmişse de bu tedbir ekonomik olmamıştır.

39

40 Bundan maksat bahçeler içerisinde testere talaşı, kullanılmış motor yağları, biriket, kok ve linyit kömürü gibi maddeleri yakarak sıcaklık elde etmek ve bununla bahçenin havasının sıcaklığını tavan seviyesine kadar yükselterek don tehlikesini gidermektir. Bu ısıtmada, başarı, tavanın yüksekliğine bağlı olup, alçak- tavanda çok daha uygun sonuçlar alınır.

41 Yakıtlar ağaçlar arasında yığınlar yapılarak veya sobalar kurularak yakılır. Önemli olan sıcaklığın belli bir dereceye yükseltilmesi için gerekli yakıt miktarını tesbit etmek ve bunun bahçe içerisinde en rasyonel bir şekilde dağıtılmasını sağlamaktır.

42 Isıtma suretiyle dondan korunmada bahçe sahiplerinin bir arada çalışmaları gereklidir. Böylece belli bir alan hep birden ısıtılacak olursa daha çok başarı elde edilir. Öte yandan, ısıtmanın başarısı ısıtılan yerde hava hareketlerinin azlığına bağlıdır. Topoğrafik şartlar da ısıtmanın yeterliliği üzerine etki yapar.

43 Isıtma suretiyle dondan korunmada, özellikle sobalar kullanılıyorsa, burada en büyük masrafı tesis masrafları teşkil eder. Bu nedenle ısıtma şekli üzerinde karar verirken yakıt, işçi ve tesis masrafları iyi hesaplanmalıdır.

44

45 Bu metot suyun donma sırasında sıcaklık yayması esasına dayanır. 1 litre su donma sırasında 80 kcal sıcaklık çıkarır. Bu donma ısısı sayesinde bitkide sıcaklık -0.5°C ile -1°C de tutulur.

46 Yağmurlama sisteminde esas, saat başına yapılacak yağmurlama miktarının iyi tesbitidir.

47 Meyve bahçelerinde 1 dakika aralıklarla ve saate 45 mm lik yağmurlama -7 °C ye kadar radyasyon donlarını önleyebilir. 2 mm’ lik bir yağmurlama ise -5°C’ lik donu önlemeye yeter.

48 Yağmurlamaya, bahçede hava sıcaklığı 0°C ye yükselinceye kadar devam edilmeli ve bu arada yağmurlama hiçbir şekilde kesilmemelidir. Aksi durumda ağaçlar üzerinde teşekkül eden buzun çözülmesi sonucu, bitkilerden çok fazla ısı alınır ve bu da donun şiddetini artırır.

49 Meyve bahçelerinde yağmurlama taç yüksekliğinden yapılır. Yağmurlama şeklinde donlara karşı korunma, yağmurlama şeklinde sulama yapılan bahçelerde yalnız püskürtme başlıkları değiştirilerek az bir tesis masrafı ile yapılabilir. Yalnız donlara karşı yağmurlama tesislerinin kurulması ekonomik şartlara bağlıdır.

50 Geç donlara karşı korunmada en iyi tedbir, hiç şüphesiz, geç çiçek açan çeşitlerin seçilmesi ve ağaçların geç çiçek açmalarının sağlanmasıyla alınabilir.

51

52 Zararı sıklığına ve zamanına göredir. İlkbaharda çiçeklenme zamanlarında tozlanmayı ve döllenmeyi güçleştirir ve devamlı olursa imkânsız kılar. Bu gibi hallerde, artık meyve türüne veya çeşidine göre, ya ağaçlar hiç meyve bağlamaz veya meyvelerin içi boş kalır. Örneğin, Karadeniz bölgesinde bu gibi sisler fındıkların içlerinin boş kalmasına sebep olur.

53

54 Çok tehlikeli hava olaylarındandır. Şiddetli olduğu zamanlar yalnız meyve ürününü mahvetmekle kalmaz, yaprakları ve sürgünleri de bereler, hatta bir iki yıllık dallar üzerinde de yaralar meydana getirir. Bu gibi hallerde sonradan budamalarla fazla zarar görmüş dalları temizlemek gerekir.

55 Dolu hafif olursa yalnız meyveleri ve yaprakları bir parça zedeler. Bu zaman üzüm, incir, erik, kaysı, kiraz, vişne gibi ince yumuşak kabuklu meyvelerde çürüklüğe sebep olur. Çilek, dut, ahududu gibi meyveleri büsbütün bozar.

56

57 Meyvelerin büyüme zamanlarında fazla sis ve bunlarla birlikte gelen çiğler, hastalık mantarlarının üremesine sebep olur. Bu yüzden birçok mantar hastalıkları meydana gelir ve hastalık şiddetli olmadığı zamanlarda bile meyvelerin kabukları lekeli ve kirli bir hal alarak gösterişi bozulur.

58 Bunun için, sis yapmayan yayla yerlerimizde elma, armut, kaysı gibi meyveler daha güzel ve gösterişli olmaktadır. Fazla nemli ve sisli yerlerde ağaç gövdelerinin kabuklan yosunlarla kaplandığından bunların temizlenmesi gerekir.

59 The End


"3. 2 1 Kış donlarının zararı, her bir meyvecilik bölgesinde yetiştirilen meyve türüne göre değişir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları