Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ö ğ rt. Gör. Hatice SÖYLEMEZ OSMANLI TARİHİ Ödev Paylaşımı 1. Tiyatro 2. Münazara 3. Yarı ş ma Programı 4. Kısa Film 5. Tarihi Ki ş ileri veya Tarihçileri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ö ğ rt. Gör. Hatice SÖYLEMEZ OSMANLI TARİHİ Ödev Paylaşımı 1. Tiyatro 2. Münazara 3. Yarı ş ma Programı 4. Kısa Film 5. Tarihi Ki ş ileri veya Tarihçileri."— Sunum transkripti:

1

2 Ö ğ rt. Gör. Hatice SÖYLEMEZ OSMANLI TARİHİ

3 Ödev Paylaşımı 1. Tiyatro 2. Münazara 3. Yarı ş ma Programı 4. Kısa Film 5. Tarihi Ki ş ileri veya Tarihçileri Canlandırma 6. Karikatür Sergisiyle Konu Anlatımı 7. Resim Sergisiyle Konu Anlatımı 8. Hikaye ile Konu Anlatımı 9. Ş iir Dinletisi İ le Konu Anlatımı Yazılı metnin kuralları: En az 5 kaynaktan ara ş tırılmı ş olacak. Kriterlerimiz: Yazım kuralları, imla, sayfa düzeni, dipnot verme, kaynaklar.

4 ARAŞTIRMA ESERLERİ Halil İ nalcık, Osmanlı İ mparatorlu ğ unun Ekonomik ve Sosyal tarihi, I, İ stanbul Halil İ nalcık, Osmanlı İ mparatorlu ğ unun Klasik Ça ğ ı, İ stanbul İ smail Hakkı Uzunçar ş ılı, Osmanlı Tarihi, TTK, Ankara, Stanford J. Shaw, Osmanlı İ mparatorlu ğ u ve Modern Türkiye, Los Angeles, Mehmet Ali Ünal, Osmanlı Müesseseleri Tarihi, Isparta Mehmet Genç, Osmanlı İ mparatorlu ğ unda Devlet ve Ekonomi, İ stanbul Ekmeleddin İ hsano ğ lu (haz.). Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi, İ stanbul: IRCICA yayını, D İ A – İ slam Ansiklopedisi, Türkler Ansiklopedisi, Osmanlı Ciltleri, ( ciltler ), Ankara,2002,. Johann Wilhelm Zinkeisen, Osmanlı İ mparatorlu ğ u Tarihi, Yeditepe yay., çev: Nilüfer Epçeli, ed: Erhan Afyoncu, İ stanbul Nicolae Jorga, Osmanlı İ mparatorlu ğ u Tarihi,Yeditepe yay., çev: Nilüfer Epçeli, ed: Erhan Afyoncu İ stanbul Mücteba İ lgürel (Ed.), Do ğ u ş tan Günümüze Büyük İ slam Tarihi, İ stanbul "Ders Kitaplarında Osmanlı Tarihinin Dönemlere Ayrılması Meselesi", Türk Kültürü İ ncelemeleri D er gisi, 4 (2001), Erhan Afyoncu, Sorularla Osmanlı İ mparatorlu ğ u, Yeditepe yay., İ stanbul, "Ders Kitaplarında Osmanlı Tarihinin Dönemlere Ayrılması Meselesi", Türk Kültürü İ ncelemeleri D er gisi, 4 (2001), Fahir Armao ğ lu, 19. Yüzyıl Siyasi tarihi ( ), İş bankası yay. İ stanbul 1995.

5 ANA KAYNAKLAR ( Kronikler ) Yah ş i Fakih Menakıbnâmesi A ş ıkpa ş azade Tarihi Ahmedi, İ skendernâme, Saray takvimleri Anonim Tevârih-i Âl-i Osmanlar Süleymannameler, Selimnameler Gazavatnâmeler, Fetihnâmeler, Islahatnâmeler, Fermanlar, Ş eriyye Sicilleri, Biyografiler Divan-ı Hümayun Kayıtları, Tapu tahrir ve nüfus defterleri. Dönemin yabancı kaynakları : Bizans, Safevî, Memlük, Alman, Avusturyalı, Papalık, Macar, Rus, Sırp, Bulgar, Ermeni, İ spanyol, İ ngiliz, Fransız v.d. Milletlerden seyyahların, tarihçilerin eserleri.

6 KRONOLOJİ 1. Osman Gazi : 1281 – Orhan Gazi : 1324 – I.Murad : 1362 – Yıldırım Bayezid : 1389 – 1402 Fetret Devri : 1402 – Çelebi Mehmed : 1413 – II.Murad : 1421 – – II.Mehmed : 1444 – – II. Bayezid : I. Selim : I. Süleyman : II. Selim : III. Murad : III. Mehmed : 1595 – I. Ahmed : I. Mustafa : 1617 – II.Osman : 1618 – IV. Murad : 1623 – İ brahim : IV. Mehmed : 1648 – II. Süleyman : II. Ahmed : II. Mustafa : III. Ahmed : I. Mahmud : III. Osman : 1754 – III. Mustafa : I. Abdulhamid : III. Selim : IV. Mustafa : II. Mahmud : Abdülmecid : Abdülaziz : V. Murad : II. Abdulhamid : V. Mehmed Re ş ad : VI. Mehmed Vahdeddin: Halife Abdulmecid :

7 Osmanlı Tarihine Yeniden Bakmak A- YÖNTEMSEL AÇIDAN Modern kavram ve kurumları tarihte aramak… Örnek ?? Tarihi kavram ve kurumları günümüze aktarmak… Örnek?? Bir olay hakkındaki binlerce delil onun kesinlikle do ğ ru veya yanlı ş oldu ğ unu göstermez… Örnek: Çe ş me bozgunundaki Osmanlı’nın “Cebelitarık’ı bilmeyi ş i” bilgisi Vasıf Tarihi’nden aktarılırken Hammer tarafından ilave edilmi ş tir. Kaynakların analizi: Adaletnameler neden çıkmı ş tır? Yerel yöneticiler neden halktan kanunsuz vergi almı ş tır? Kar ş ıla ş tırmalı analizle anla ş ılır.

8 B- İ ÇER İ K AÇISINDAN Annemin, “kitapta öyle yazıyor” cümlesi. Kafamızdaki Osmanlı ş ablonları…Osmanlı tarihi hakkında ilk kapsamlı çalı ş ma Hammer’indir. Ahmet Vefik Pa ş a’nın Tarih-i Osmanî’si. “Türkler sava ş ta kazanıp, masada kaybeder” sözü ve dı ş devletlerin baskısı…Osmanlı’nın son yüzyılındaki “denge politikası” maharetli devlet adamlarının varlı ğ ını kanıtlar. Matbaanın geç gelmesi meselesi. “Hattatların engel olması”, Aynı yıllardaki Japon ve Avrupalı matbaalarda basılan kitap çe ş idi? Neden ? Osmanlı Tarihi’nin dönemlendirilmesi meselesi.H. İ nalcık, M.Genç. Çözülme, Gerileme, Bozulma, Çökme Yerine: Buhran, Dönü ş üm. Osmanlı’nın ganimetle geçindi ğ i fikri…Ekonomik kaynaklar Osmanlı’da ilk bütçenin Tarhuncu Ahmet Pa ş a tarafından yapıldı ğ ı…Daha önce Osmanlı’nın ekonomisi nasıl yönetiliyordu?

9 Sultan birinci Abdülmecit Han zamanında, 1842 ′ de yıldızın be ş kö ş eli olması kararla ş tırıldı ve Osmanlı bayra ğ ının ş ekli bu hali aldı Kırmızı zemin üzerine hilal ve yıldız bulunan bayrak, Osmanlılarda ilk defa 1793 ′ de devletin resmî bayra ğ ı olarak kabul edildi. Ancak bu bayraktaki yıldız, sekiz köseli idi. Bu bayrak Osmanlı Devleti’nin resmi ve umumî sembolü olarak kullanıldı..

10 Bu bayrak, 29 Mayıs 1936 tarih ve 2994 sayılı kanunla Türk bayra ğ ının sekli ve ölçüleri olarak kesin bir ş ekilde tespit edildi. 28 Temmuz 1937 tarih ve 2/7175 sayılı kararnameye ili ş ik 45 maddelik bir tüzük (Türk bayra ğ ı nizamnamesi) ile de Türk bayra ğ ının kullanılı ş ı düzenlendi.

11 19. yüzyılda Avrupa devlet geleneğindeki nişanlardan etkilenilerek Osmanlı Devleti için hazırlanmıştır. Ondan önce, padişahların tuğra ları devlet nişanı yerine geçiyordu. Osmanlı nişanının son hali, 17 Nisan 1882’de Sultan II. Abdülhamit tarafından yürürlüğe konmuştur. Biri Osmanlı hanedanını simgeleyen kırmızı zeminde ay-yıldız, diğeri İslam halifeliğini simgeleyen yeşil zeminde üç hilalden oluşan iki bayraktan ve diğer sembolik işaretlerden oluşur.

12

13 Osmanlı Hanedanının Menşei Gün Han Karakeçililer

14 Anadolu Türk Beylikleri

15 Osmanlı’nın Kuruluşunda Etkin Olan Politikalar Gâzâ politikası ( Anlamı, önemi, nasıl uygulandı ğ ı vs.) İ skân politikası ( Anlamı, nerelerde-nasıl uygulandı ğ ı) İ stimâlet politikası ( Neden, nasıl, ne zaman vs. )  Ekonomik  Dinî  Siyasi

16 Osmanlı’dan Önce Anadolu Osmanlı’dan önce Anadolu nasıldı? Kimler vardı ? Selçuklunun uç bölgesi Anadolu ( Türkmen karakterli boylar ) Osmanlı bu boyları küçük a ş iretlere bölüp topra ğ a ba ğ layarak yerle ş ik hale getirmeye çalı ş tı ( İ skân siyaseti ). Anadolu Selçuklu, Mo ğ ol baskınları ile da ğ ılmaya ba ş larken uçlarda ba ğ ımsız beylikler olu ş tu. Türkmenlerin yanında ulema, sanatkâr, tüccar, esnaf, çiftçiler yeni açılan yerlere geldiler. Mevleviler bu yeni beyliklerin bey ailelerine nüfuz ederek Anadolu’nun sünnî- İ slam karakteri kazanmasına katkı yaptılar. Anadolu’da güçlü olan beylikler o Karamano ğ ulları – Selçuklu’nun mirası. o Germiyano ğ ulları – Daha sonra Osmanlı ile akraba olacak.

17 Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Ertu ğ rul Gazi’nin babası kimdir? Osman bey en küçük çocuk olmasına ra ğ men a ş iretin ba ş ına nasıl geçti. Türk devlet gelene ğ ine uyulmadı mı? İ lk yıllarda Osmanlı- Bizans tekfurlarının arası iyiydi. 1284’de İ negöl tekfurunun aleyhinde bulunmasıyla İ negöl’ü almak için harekete geçildi Karacahisar’ın fethiyle beyli ğ in ilk merkezi olması. 1299’da Bilecik’in fethiyle beylik merkezi Bilecik’e ta ş ındı.

18 1302 yılında Bizans’la yaptı ğ ı sava ş ı yenmesi Osman Beyin ş öhretini artırdı. ( İ nalcık, Devletin kurulu ş tarihi olarak 1302’yi kabul eder.) “Dârü’l-küfre” kar ş ı gaza-cihad anlayı ş ında bulunması Osmanlı’yı di ğ er Türk beylikleri arasında lider yaptı. Bu da Osmanlı’nın insan gücü kayna ğ ının olu ş masında önemli rol oynadı. Gaza- cihad anlayı ş ı, O ğ uz- Türkmen töresindeki “alperenlik” kavramıyla iyi bir uyum sa ğ ladı. Hem Bizans hem de di ğ er Türk beylikleri arasında yava ş yava ş bir Osmanlı Beyli ğ i kavramı olu ş maya ba ş ladı. Osmanlı’nın giderek güçlenmesiyle birlikte di ğ er Türk beyliklerini de kendine katması sürecine girildi. Ancak bu geli ş menin gâzâ politikasıyla uyu ş ması gerekiyordu??? Bu nasıl sa ğ landı?

19 Gaza politikasını destekleyen en önemli unsurlardan birisi de ganimettir( geçim kayna ğ ı olarak). Ganimet vasıtasıyla Osmanlıya katılan insan unsuru gazayı destekleyen di ğ er unsurlardan sadece biridir. Gazayı destekleyen bir di ğ er unsur ise Osman beyin adaleti ile ön plana çıkmasıdır. Dolayısıyla gaza- ganimet – adil yönetim üçlüsü Osman Bey’in Beyli ğ ini güçlendiren üç önemli sac aya ğ ıdır. Germiyano ğ ulları’nın topraklarını ise akrabalık ba ğ ı kurarak aldılar. Hamido ğ ulları’nın topraklarının bir kısmını satın aldılar. Toprak satın alma meselesi Osmanlı’nın gücünü di ğ er Türk beyliklerine gösterdi ve Osmanlı’ya prestij kattı. Birçok Türk beyli ğ i bu vesilelerle Osmanlı’ya katıldı.

20 OSMAN BEY

21 Orhan Bey Dönemi İ lk Osmanlı parası… akçe isimli gümü ş para. İ lk Osmanlı divanı… vezirin ortaya çıkı ş ıyla olu ş mu ş. İ lk Osmanlı ordusu… yaya ve müsellem (süvari) birlikleri. Bizans'la yapılan çe ş itli sava ş larda Osmanlı beyli ğ i topraklarını geni ş letti. ( Bursa, İ znik, İ zmit v. d. ) Ankara’nın 1354’de fethi. Karesi beyli ğ inin alını ş ı. Güney Marmara sahilleri, önemli beylerin hizmetleri… Rumeli'ye geçi ş neden önemli? Anadolu Türkleri ilk defa 1261’de Rumeli’ye geçmi ş, Dobruca’ya yerle ş mi ş lerdi. Osmanlılar ilk defa 1322’de 8000 ki ş ilik bir orduyla Bizans’ın iç i ş lerinde bir tarafa yardım etmek için Rumeli'ye geçmi ş lerdi. Süleyman Pa ş a’nın faaliyetleri ve vasiyetleri. Türkmen akınları… Düzenli iskân faaliyetleriyle Balkan fetihleri kalıcı hale geldi.

22 I. Murat Dönemi

23 I. Murad Dönemi (1359/ ) Süleyman Pa ş anın ölümüyle tahtın varisi oldu. Ankara’yı geri aldı. Edirne’yi fethetti (1362) Filibe’nin fethiyle Bizans, Rumeli fetihlerini tanıdı. Rumeli'ye dönerek buralarda tekrar iskân ve fetih politikasına ba ş ladı. Konstantinopolis’e giden yolları kesti. İ lk ş ehzade isyanı gerçekle ş ti. Savcı Bey ve Prens Andronikos olayı. Sırp Sındı ğ ı sava ş ı ? Çirmen Sava ş ı’nın önemi ve Balkanlardaki fetihler 1371( Bulgaristan, Sırp Prensli ğ i’nin vasallı ğ ı) Haçlı ittifakı - Kosova Sava ş ı ve önemi. (Bu sava ş ta alınan yenilgiye ra ğ men Sırplar Kosova mücadelesini bir zafer olarak isledi.) I. Murad dönemi Osmanlısı devlet yapısındaki önemli de ğ i ş imler ( Askerî, siyasî, ekonomik ) ?

24

25 Yıldırım Bayezid Dönemi (71) ( ) “Yıldırım” ünvanı sava ş lardaki cesaret ve hızından dolayı verildi. I. Kosova sava ş ında Sultan Murad o ğ lunu yerine vasiyet etmi ş tir. İ syan etmeden öldürülen ilk hanedan mensubu Yakup Bey. I. Murad’ın ölümüyle Anadolu’da çıkan karı ş ıklıklar. İ stanbul’un ku ş atılması ve Anadolu Hisarı (1395). Karamano ğ ullarıyla mücadele ve Osmanlı hakimiyetine girmesi. Kadı Burhaneddin’in Akkoyunlularca öldürülmesi Yıldırım’ın elini güçlendirdi. Böylece Kadı Burhaneddin devletinin toprakları Osmanlı hâkimiyetine geçti. (Timur’a kar ş ı müttefiklerdi.) 1396 Ni ğ bolu sava ş ı ( Son Haçlı Seferi ). Memluk Sultanı Berkuk’un ölmesiyle de Memluk topraklarının bir kısmı da Osmanlı topraklarına katıldı. Osmanlı ile Memlüklüler arasındaki mücadele Timur’un i ş ine yaradı Ankara Sava ş ı ve sonuçları... Yıldırım’ın ölümü… nasıl oldu? Timurlular Devleti nasıl bir devletti? https://www.youtube.com/watch?v=E5Y-19ikkic

26

27

28 Çelebi Mehmed Dönemi Fetret Devri ( 6 ş ehzadenin mücadelesi ). Bâni-i Sâni. Fetret devrinin tek “Sultan” ünvanlı ş ehzadesi. Çelebi Mehmed’in Anadolu Beylikleriyle ( Hamid- Mente ş e- Germiyan) mücadelesi. Rumeli'deki çalı ş maları, Gelibolu’da Venediklilerle kar ş ıla ş ma. İ lk deniz sava ş ı. Ş eyh Bedreddin isyanı? Börlklüce Mustafa ve Torlak Kemal isyanı. Ş ehzade Mustafa isyanı. (Düzmece (?) isyanı olarak da bilinir.) Anadolu Türk beyliklerinin tekrar tek çatı altında birle ş mesi, politikalarda yumu ş ama ve barı ş cıl yollar izlenmesi.

29

30 II. Murad Dönemi Çelebi Mehmed’in ölümü. Osmanlı’da mumyalama (tahnit ) meselesi. II. Murad’ın tahta çıkı ş ı ve Anadolu’da karı ş ıklıklar. Ş ehzade Mustafa’nın isyanı. II. Murad’ın yıpranma sebepleri: Ş ehzade Alaaddin’in vefatı… Haçlıların ba ş arılı seferleri… İ çteki hâkimiyet mücadeleleri… II. Murad’ın Ş ehzade Mehmed’i tahta geçirmesi. Varna Sava ş ı: 1444… II. Murad’ın tekrar tahta geçmesi ve yıldızının tekrar parlaması. II. Kosova Sava ş ı ( 1448), II. Murad’ın ölümü. Türkçe’nin ve Kayı boyu mensubiyetinin ön plana çıkı ş ı… Te’lif ve tercüme eser sayısında artı ş.

31 Osmanlı İmparatorluğu ve Sömürgecilik Fethedilen yerlerin “vatan” olarak görülmesi… ÖÖrnek: Yemen’in, Trablusgarp’ın kaybedilmesi sırasında Osmanlı’nın tavrı ve İ ngilizlerin sömürgelerindeki tavrı. İ stimâlet politikası… ÖÖrnek: Du ş anov Zakonik kanunları ve Osmanlı toprak kanunu. Fethedilen yerlerin dinî ve millî kimli ğ inin korunması… ÖÖrnek: Balkan halklarının dini ve milli kimlikleri. Fethedilen yerlerin ş ehir, ticaret, sanat hayatının geli ş mesi.  Örnek: Bulgaristan’ın Osmanlı dönemindeki hali.. M. Tayyib Gökbilgin’in eseri.

32

33

34

35 Konstantinepolis’in Fethi mi? Tarihte İ stanbul ku ş atmaları. Müslümanlardan önce ve sonra. Osmanlı’dan önce Müslümanların ku ş atmaları. Fatih’den önce İ stanbul ku ş atmaları. II. Mehmed’in neden ilk hedefi İ stanbul oldu? İ stanbul fethinde sava ş ın gerekçesi neydi? Ku ş atma nasıl cereyan etti? İ stanbul’un fethine Hristyan dünyanın tepkileri. Fetih’le yeni bir ça ğ açıldı mı? https://www.youtube.com/watch?v=4xn8nNI235s dk. https://www.youtube.com/watch?v=6W5BEwc_CLk 5.19 dk.

36 Fatih ve Dönemi İ stanbul’un fethinden sonra İ stanbul’da ne yapıldı? Sırbistan, Mora, Bosna seferleri. Rumeli fetihleri…………….. Anadolu fetihleri…………… Kırım’ın fethi. Karamano ğ lu & Akkoyunlu X Osmanlı mücadelesi. Fatih’in son seferi ve ölümü? Fatih zehirlendi mi? Fatih’in kanunnamesi, içeri ğ i.

37 Osmanlı İmparatorluğunda Kardeş Katli Türk devlet gelene ğ i ve hükümdar seçimi. Osmanlı’dan önceki uygulamalar… Osmanlı’daki ilk karde ş katli… Fetret devrinin izleri… Fatih Kanunnamesinde karde ş katli. Cem Sultan olayı ve karde ş katli meselesi. Ş ehzadelerin öldürülmesi. Karde ş katli nasıl sona erdi? Ş ehzadelere saray hapsi verilmesi ne gibi sonuçlar do ğ urdu?

38

39 Sanma Ş ahım herkesi sen sadıkâne yâr olur, Herkesi sen dost mu sandın, belki ol a ğ yâr olur, Sadıkâne belki ol alemde dildâr olur, Yâr olur, a ğ yâr olur, dildâr olur, serdâr olur. Yavuz Sultan Selim Han

40 Yavuz Sultan Selim Dönemi Tahta çıkı ş ı. Karde ş leriyle mücadeleleri. Osmanlı – Safevi mücadelesinde İ ran ve Anadolu’daki Anadolu Türkmenlerinin rolü. Çaldıran Sava ş ı (1514) ve Akkoyunlu topraklarının ele geçirilmesi, İ pek yolu ticareti. Anadolu’da Türkmen katliamı oldu mu? ki ş i (10-15 ş ehir)? Portekizlilerin Hint ticaret yollarındaki Memlüklülerin yolunu kapaması, Memlüklülerin Safevilerle anla ş ma yapması Memlük üzerine seferi zorunlu kıldı. Mercidabık Sava ş ı: 1516 = Suriye’nin fethi Ridaniye Sava ş ı: 1517 = Mısır’ın fethi Halifelik meselesi. 18. yy. kayıtlarında yazar. I. Murad’dan itibaren halifelik ünvanı kullanılmı ş tır. Nasıl ölmü ş tü? Nasıl bir devlet bırakmı ş tı?

41

42 Kanunî Sultan Süleyman Dönemi Kanuni Osmanlı’nın en müsait ortamında padi ş ah oldu. İ lk olarak Yavuz dönemindeki sert yönetim yapısını yumu ş attı. Alanında zirve isimlerle çalı ş mı ş tı. ( Mimar Sinan, Barbaros, Sokollu, İ brahim Pa ş a, Ebu Suud v.s.) Belgrad (1521)ve Rodos’un (1522) fethi. Budin Beylerbeyli ğ i. Habsburglarla mücadelenin getirileri Amasya anla ş masıyla 40 yıllık sava ş ın yerine 23 yıl sürecek İ ran barı ş ı geldi. Irak’ın fethi. İ ran’daki fetihlerin kalıcı olmama sebepleri: A ğ ır ordu, ia ş e-ikmal sisteminin kurulamayı ş ı, Özbeklerle ileti ş im kurulamaması, halkın Osmanlı’yı çok fazla sevmemesi. Yemen ve Habe ş istan’da Osmanlı hâkimiyeti Portekizlileri Hint ticaretinde geriletti. İ lk kapitülasyonlar, Türkçe kapitülasyon belgesinin olmayı ş ı, Makbul İ brahim Pa ş a’nın ölümü.II. Selim tarafından 1569’da Fransa'ya verilen kapitülasyon. Ş ehzade Mustafa’nın ve Ş ehzade Bayezid’in öldürülmesi. I. Süleyman’ın lakapları: Muhte ş em, Kanunî, Büyük Türk. Kanunî’nin son seferi.

43 Sokollu Mehmed Paşa Dönemi Sokol neresi? Kaç ya ş ında dev ş irildi? Osmanlı bürokrasisinin tüm kalemlerinden geçerek yükseldi. Kanunî’ye 2 yıl veziriazamlık yaptı. Lehistan krallarının seçilmesine müdahil olması ve önemi. Sokollu’yu yıpratma çabalarının sebebi neydi? Sokollu’nun öldürülmesi. 14 yıl veziriazamlık yapmı ş tır. Sokollu Mehmed Pa ş a’nın Projeleri :

44 1)Don-Volga Kanal Projesi Karadeniz’in kuzeyi, Kafkasya gibi alanlar üzerinde oluşturulmak istenen Osmanlı gücünü simgeleyen bu projedeki amaç; Don ve Volga nehirlerini bir kanalla birleştirip donanma gücü vasıtasıyla Karadeniz’den Hazar Denizine ulaşabilmekti. Bu projeyle Osmanlı Devleti şunları hedeflemişti; - Ruslara gözdağı verilip bölgedeki Türk hanlıkları Osmanlı Devleti'ne bağlanacaktı. - Orta Asya Türkleri ile kültürel ilişkiler geliştirilecekti. - İran üzerindeki Osmanlı gücü artırılacak ve İran kuzeyden sıkıştırılacaktı. Tüm çalışmalara rağmen bölgedeki Kırım Hanlığı'nın projeye destek vermemesi ve Rusya'nın bu projeyi engellemek için yaptığı çeşitli saldırılar Don-Volga Kanal Projesinin başarısızlıkla sonuçlanmasına sebep oldu.

45 2)Süvey ş Kanalı Projesi Tarihte ilk olarak 1869'da açılabilecek olan Süvey ş Kanalının çok daha öncelerden Osmanlı Devleti tarafından açılmak istendi ğ ini görmekteyiz. İ lk defa Sokullu döneminde dü ş ünülen bu projedeki amaç Süvey ş Kanalını açıp Akdenizle Kızıldeniz ardından da Aden Körfezi aracılı ğ ıyla okyanuslarla ba ğ lantı kurabilmekti. Böylece Osmanlı Devleti Hint Okyanusundaki Portekiz'in üstünlü ğ üne son verecek, Endenozya ve Hindistan çevresindeki Müslümanlarla ba ğ lantı kuracak, bozulmakta olan Akdeniz ve çevresindeki ticareti yeniden canlandıracak ve Hint Okyanus ticaretiyle ilgilenebilecekti. Yapılan çalı ş malar bizzat Mısır Valisi'nin giri ş imleriyle anlık olarak yürütüldüyse de olumlu bir sonuç alınamadı.Bu projenin ba ş arısız olmasındaki sebepler günümüzde bile çok net olarak bilinmemektedir.Ancak aynı dönemlerde yine uygulamaya giren Don-Volga projesine daha fazla önem verildi ğ i sanılmaktadır.

46

47 Osmanlı- İran İlişkileri ( ) Osmanlı- Safevi mücadelesinin arka planı: Anadolu’ya hâkim olma mücadelesi. ( Safevîler Anadolu Türkmenleriydi) Do ğ u Anadolu’da kalan Türkmenlerin İ ran Türkmenleriyle i ş birli ğ i içinde Ş ah İ smail'in çıkarı do ğ rultusunda hareket etmeleri İ pek ticareti hâkimiyet mücadelesi. Bursa- Tebriz hattı. II. Ş ah İ smail daha mutedil bir politika izlediyse de ölümüyle Osmanlı topraklarında sahte “ Ş ah İ smail İ syanları” birbirini izledi. 1578’de Safevi tahtında buhranlar ya ş anırken Osmanlı, Safevileri do ğ udan sıkı ş tıracak Özbeklerle i ş birli ğ ine giderek Safevilere sava ş ilan etti. ( H. İ nalcık’ın “a ş ırı nüfuslanma” tespiti.) Özbeklerin yardım edemeyi ş leri. Osmanlı önce İ ran hâkimiyetindeki Kafkasya üzerine, sonra da daha güney noktalarına inerek fetihler yaptı. Hazar kıyısına ula ş an Osmanlı burada Hazar Kaptanlı ğ ı kurdu. Osmanlı fethedilen bölgelerde imar, in ş a, faaliyetlerine giri ş ti. Buralara İ stanbul’dan yöneticiler tayin etti. Halkın gönlünü kazanmaya çalı ş tıysa da bunda ba ş arılı olamadı. 1603’de Büyük Ş ah Abbas kar ş ı harekâta giri ş ti. Osmanlı bu sırada batıda Avusturya, Anadolu’da Celâli isyanlarıyla me ş guldü. Serdar Sinan Pa ş a ba ş arılı olamadı. Osmanlı’nın bu seferleri Celali isyanlarını bastırmaktan öteye gitmedi. Kuyucu Murad Pa ş a’nın veziriazam olmasıyla sert tedbirler alındı, böylece Anadolu’da devlet otoritesi sa ğ landı. Murad Pa ş a’nın vefatıyla Nasuh Pa ş a anla ş ma yapmaya karar verdi. Osmanlı bu bölgelerdeki İ ran hâkimiyetini yıllık 200 yük ipek kar ş ılı ğ ında kabul etti. Böylece Osmanlı 1555’deki sınırlarına çekilmi ş oldu. IV. Murad zamanında ciddi bir ş ekilde İ ran meselesi ele alınabildi. 1639’daki Kasr-ı Ş irin anla ş ması.

48 Osmanlı- Avusturya Savaşları ( ) Birinci Dönem:1493/1664 Osmanlı’nın saldırı pozisyonunda oldu ğ u. İ kinci Dönem: 1683/1791 Avusturya’nın saldırı pozisyonunda oldu ğ u. İ lk kar ş ıla ş ma;Venedik'le mücadele sırasında Mohaç’tan sonra asıl mücadele Macaristan hâkimiyeti üzerine ba ş ladı. Avusturya’nın savunma kaleleri yüzünden fazla ilerlenemedi. Avusturya’nın Macar toprakları için ödedi ğ i vergiyi ödemek istememesi üzerine sava ş çıktı. Sava ş ın ilk yıllarındaki Osmanlı ba ş arısı yeni bir Haçlı ittifakı giri ş imine sebep oldu. Osmanlı öncü kuvvetlerinin ma ğ lubiyeti Rumeli’ne Sokollu’nun o ğ lu Hasan Pa ş a’yı beylerbeyi tayin ettirdi. Ancak Hoca Sadeddin Efendi III. Mehmed’e, Haçova’da serdar olarak Hasan Pa ş a’nın de ğ il Padi ş ah’ın olması gerekti ğ ini ikna etti. 1596’da Haçova Meydan Sava ş ı oldu. Ma ğ lup olmak üzereyken Padi ş ahın cephede durmasıyla sava ş kazanılmı ş tı. Ci ğ alizâde Sinan Pa ş a veziriazam olunca çok önemli bir hata yaptı: Sava ş tan kaçan askerleri ordudan attı, bu askerler de da ğ a çıkarak Celali isyanlarını ba ş lattı. Osmanlıların yazın ele geçirdi ğ i kaleler kı ş ın geri alınıyordu. Zitvatorok Anla ş ması:1606. Osmanlı padi ş ahıyla Avusturya hükümdarını e ş it sayıldı ğ ı anla ş ma. Avusturya’nın bu sava ş larda neden kazanıp, bizim neden kaybetti ğ imizi anlatan bir ıslahat layihası. III. AHMET Devrine Ait Bir Islâhât Takriri.doc III. AHMET Devrine Ait Bir Islâhât Takriri.doc Bu sava ş ların kaybedilmesi Osmanlı askerî sisteminde bir dizi de ğ i ş ikli ğ e gidilmesine sebep oldu. Bunlar da ıslahatlara öncülük etti.

49

50 Celali İsyanları(261) Celali adı nereden çıktı? (1519 Bozoklu Celal isyanı) Zaman zaman Anadolu’da çıkan isyanlara bu isim verildiyse de asıl Celali isyanları adı verilen isyanlar ( Celali fetreti) isyanlarıdır. Avusturya’nın tüfekli sava ş lara geçmesi Osmanlıyı da buna yöneltmi ş ti. Tüfekli asker ihtiyacını Osmanlı tımarlı sipahilerden temin etmi ş ti. Bu da bu askerlerin uzun dönem askerde kalması sebebiyle tımarlarının bozulmasına sebep oldu. Sava ş dı ş ında i ş leyecekleri topra ğ ı kalmayan bu sekban birlikleri e ş kıyalı ğ a ba ş ladılar. Haçova sava ş ının sonucunda ordudan atılan 30 bin asker de bunlara eklenince Celali isyanları adıyla her tarafta e ş kıyalık türemi ş ti. Karayazıcı Halim döneminde Celaliler iyice güçlendiler. 1602’de Karayazıcı’nın ölümüyle tüm Anadolu’ya yayıldılar. Kimler Celali olmu ş tu? Bu isyanlar ya kuvvet kullanılarak veya makam verilerek bastırıldı.

51 II. Osman (Genç) ve Dönemi Ekber- er ş ed sisteminin ilk padi ş ahı I. Mustafa’nın aklî dengesinin yerinde olmayı ş ından II. Osman tahta çıktı. Ya ş zaferi Lehistan seferine sebep oldu. Ancak II. Osman bu sava ş ta umdu ğ unu bulamadı. Suçun ço ğ unu da yeniçerilerde buldu. Bundan dolayı yeniçerilerle arası açıldı. Hataları: Kendini sıradanla ş tırması, Soylu Türk kızlarıyla evlenmesi, Sadece etrafındaki insanlara güvenmesi, Cimri davranması, Ortalık karı ş ıkken hacca gitmek istemesi. II. Osman’ın öldürülmesi. Padi ş ahın katledilmesinin yankıları. II. Osman ilk reformcu muydu? Dönemindeki tarih kitapları ne diyor bu konuda?

52 IV. Murad ve Dönemi Tahta çıkı ş ı ve ilk yılları. Kösem Sultan’ın 10 yıllık idaresi yılında Veziriazam Hüsrev Pa ş a’nın azledilmesiyle askerlerin isyan etmesi süreci IV. Murad’ı 2 defa isyancı askerler kar ş ısında aciz bıraktı. Bunlara çok içerleyen Padi ş ah idareyi ele almak için harekete geçti. Topal Recep Pa ş a’yı öldürüp, isyancıların arasına atması. Askerlerin ileri gelenlerine yemin ettirmesi. Revan seferi (1635) ve Ba ğ dat seferi (1638) neticesinde İ ran toprakları Osmanlı’ya katıldı. İ ki seferin anısına Topkapı’da kö ş k yapıldı.Kasr-ı Ş irin anla ş ması ve önemi ( 1639). Koçi Bey, devlet idâresinde gördü ğ ü yolsuzluklar hakkında 1631‘de pâdi ş aha bir rapor sunmu ş tur. Bu rapordan esinlenerek yapılan ıslahatlar. Tımar sisteminde revizyon Kahvehane yasakları. Rü ş vet alanların tespiti ve öldürülmesi. Vergi kayıtları kontrol edildi ve vergilerin düzenli ödenmesi sa ğ landı. Kadızâdeliler kimdir, ne zaman etkili olmu ş tur?

53 Köprülüler Köprülü Mehmed Pa ş a nerelidir, kaç ya ş ında- nasıl sadrazam olmu ş tur? Teamülün dı ş ında sadrazamlı ğ a ş artlı olarak geldi. Bu ş artlar nedir? Kadızâdelilere nasıl davrandı, bu neyin göstergesiydi? Venedik ablukasının kaldırılması. Fazıl Ahmet Pa ş a döneminde Uyvar ve civarının fethi. Erdel’in alınması ve Vasvar anla ş masıyla geri gelen Osmanlı ihti ş amı. Venediklilere Haçlı ittifakı ve Girit’in fethinin tamamlanması. Merzifonlu Kara Mustafa Pa ş a’nın sadareti, İ kinci Viyana Seferi ve idamı. 16 yıl süren sava ş ların Osmanlı’ya etkisi… Fazıl Mustafa Pa ş a ve yaptı ğ ı düzenlemeler. Belgrad’ın alınması. Amcazâde Hüseyin Pa ş a’nın sadareti. Para ve bürokrasideki düzenlemeler. Vergi oranlarının azaltılması. Topra ğ ın yeniden i ş letilmesi. Donanma geli ş tirildi.

54 XVIII. Yüzyıl Islahatları Islahat ihtiyacı neden do ğ ar? Osmanlı’da neden do ğ mu ş tur? 17. yy.’da yapılan de ğ i ş iklikler, aynî ekonomiden nakdî ekonomiye geçi ş. Dönemin genel özelli ğ i Kanun-u Kadîm’e yani Kanunî dönemine dönülme arayı ş larıdır. 18. yy.’da İ kinci Viyana Ku ş atması’ndan sonra yapılan sava ş ların kaybedilmesi ıslahat ihtiyacını gündeme getirdi. Lale devri ıslahatları. İ mar, tercüme faaliyetleri, elçiliklerin kurulması, çe ş itli imalathanelerin kurulması. Avrupa tarzı asker yeti ş tirilmesi. Humbaracı Oca ğ ının kurulması ve Humbaracı Ahmed Pa ş a. 18. yy.’da ise Avrupa örnek alınmı ş tır. Ancak tam olarak örnek de ğ ildi, eski yapılara yeni bir ( Avrupaî) çehre kazandırılmaya çalı ş ılıyordu. Avrupa’dan uzman ki ş iler getirildi ancak bunlar nitelikli de ğ ildi. Islahatlar devamlı de ğ ildi. Ma ğ lubiyetlerle tetiklenen ıslahat ihtiyacı galibiyetle unutuluyordu.

55 Nizam-ı Cedid Nizâm-ı Cedit Osmanlı literatüründe ilk defa ne zaman kullanıldı? III. Selim’in ş ehzadeli ğ i nasıl geçti, nasıl bir e ğ itim aldı? İ leri gelen devlet adamlarını ne için topladı, sonuç olarak ne çıktı? Hangi konularda ıslahatları içeriyordu Nizâm-ı Cedit? Askeri düzenlemeler: Anadolu ve İ stanbul’da asker yeti ş tirilmesi, yeniçerilerin ıslahı. İ râd-ı Cedîd? Neleri kapsıyordu? Neden yapıldı? Neler yapıldı? Mülkî düzenlemeler neleri kapsıyordu? Neden daha önce daimî elçilik açılmamı ş tı, di ğ er devletlerle nasıl görü ş ülüyordu, ilk daimî elçilikler nerelere açıldı? Nizam-ı Cedit’in reklamı hem yazılı hem de sözlü materyallerle nasıl yapıldı? Dönemin siyasî olayları… III. Selim’in tahttan indirilmesi ve ölümü…

56 II. Mahmud Dönemi Sınırları

57 II. Mahmud ve Dönemi Ş ehzadeli ğ i, lakapları (Adlî, Müceddid, Büyük, Gavûr Padi ş ah)… Alemdar Mustafa Pa ş a’nın ölümü ve II. Mahmud? Sened-i İ ttifak nedir, neden yapılmı ş tır, âyanlarla bundan sonraki ili ş kiler nasıl geli ş ti? İ ç isyanlar ( ): Sırp, Tepedelenli, Vehhabi, Yunan, Sakız 1830 Sırbistan muhtariyeti, 1832 Sisam muhtariyeti 1808 Segban-ı Cedid Rü ş diyelerin açılması Yeniçeri oca ğ ının kaldırılması ve Asâkir-i Mansure-i Muhammediye’nin Kurulması… 1826 Bekta ş i tekkesinin kapatılması… İ lk buharlı gemi “Sürat” Kıyafet İ nkılabının yapılma sebepleri ve etkileri Sadrazamlık Makamının Sadarete çevrilmesi.

58 Yeniçeriler Yeniçeri Oca ğ ı ne zaman kuruldu? Dev ş irme sistemi ne zaman ba ş ladı, nasıl i ş liyordu, ne zaman kalktı? Yeniçeriler nasıl bozuldular? Bozulmaktan kasıt ne? Neler yapıyorlardı? Neden kaldırıldı? Nasıl kaldırıldı? Bekta ş ilik ve yeniçeriler… Yeniçerilerin Osmanlı’ya katkısı nedir?

59 1836 Tanzimat “II. Mahmud dönemi asıl tanzimâtın ba ş langıcıdır.” Ali Akyıldız. Tanzimâtı anlamak için tarihî bakı ş açısı gereklidir. İ ki esas gayesi vardı: 1)Sırp ve Yunan ayaklanmalarıyla ba ş layan milliyetçi fikirlerin önünü almak. 2) Merkezî otoriteyi devletin tamamında hâkim kılmak. Tanzimatın içeri ğ i: Önce durum tespiti yapılıyor. Sonra yeni kanunların neler oldu ğ undan bahsediliyor. Son bölümde de bu vaatlerin nasıl gerçekle ş ece ğ inden bahsediliyor. Fermanda ayrıca gayri-müslimlerden bahsedilmiyor, tüm vatanda ş lar deniliyordu. Ülke içinde ve dı ş ında herkes kendi açısından fermana yakla ş ıyordu. (?) Uygulanmasına safha safha ve bölge bölge geçildi. Bununla yeni uygulamaların benimsetilmesini kolayla ş tırmak hedefleniyordu.

60 Tanzimat Fermanı İçerik Islahat Fermanı.pdf Tüm vatanda ş ların can, mal ve namus güvenli ğ inin sa ğ lanması Yargılamada açıklık, hiç kimse yargılanmadan idam edilemeyecek Vergide adalet, Tüm erkeklere dört yıl mecburi askerlik, Rü ş vetin ortadan kaldırılması, Herkesin mal ve mülküne sahip olması, bunu miras olarak bırakabilmesi

61 Osmanlı İdaresinde Gayri Müslimler Gayrimüslim ne demektir, kimlerdir? İ slam hukukunda ve Osmanlı’daki uygulamasında gayrimüslimler kimlerdi? Osmanlı genel olarak gayrimüslimlere nasıl davrandı? Fatih,Yavuz ve Kanuni dönemlerinde nasıldı? Osmanlı’da görev yapan gayrimüslimler hangileriydi? Gayrimüslim olarak mı hizmet ettiler? Kıyafet yasa ğ ı ne zaman, nasıl ba ş ladı? III.Murad döneminden itibaren gayrimüslimlere getirilen kısıtlamalar nelerdi?( 1856 Islahat Fermanıyla bu kısıtlamaların ço ğ u ortadan kalktı.) Osmanlıdaki “Millet Sistemi”nden kasıt nedir? Ho ş görü nedir, Osmanlı’da ho ş görü var mıydı?

62

63 1855 Kırım Harbi Macar, Polonyalı ve Eflaklıların Ruslara kar ş ı ayaklanıp, ba ş aramayınca Osmanlı’ya sı ğ ınmaları… 1848 ihtilallerinden dolayı İ ngiltere ile Rusya’nın arası bozuktu. Kudüs’de Katolik Fransa ile Ortodoks hâmisi Rusya arasındaki hâkimiyet mücadeleleri. İ ngiltere ve Fransa’nın Rusya’nın Osmanlı aleyhine fazlaca büyümesini kendi açılarından sakıncalı gördükleri için Osmanlı’nın yanında yer aldılar. Kırım harbi her iki tarafın da a ğ ır kayıplar vermesiyle birklikte Rusya aleyhine sonuçlandı. 1856’da Paris Antla ş ması yapıldı. Islahat Fermanı 9. madde olarak yer aldı., Osmanlı ilk defa dı ş arıdan borç aldı. Birçok teknolojik bulu ş Osmanlı’ya geldi. Florence Nightingale bu sava ş ta İ stanbul’a gelerek Selimiye Kı ş lasının hastanesinde gönüllü hastabakıcılık yapan bir kadındı. Kırım harbi iki büyük sava ş ın habercisi gibidir. Hem de böylesi bir sava ş ta nasıl davranılaca ğ ı konusunda birçok açıdan öncülük etmi ş tir.

64 1856 Islahat Fermanı Tanzimat’tan sonra neden Islahat’a ihtiyaç duyuldu? Gerekli miydi? Cizye vergisi, ordu mensubu olma, kiliselerin in ş ası… İ ngiltere, Fransa, Avusturya elçileri bir araya gelerek Islahat programının hazırlıklarına ba ş ladılar. Amaç bu programı barı ş anla ş masına koymaktı. Ancak Osmanlı bunu kabul etmedi. İ çeri ğ inde, kanun önünde e ş itlik, vatanda ş lık ve hizmetlerde e ş itlik, vergide adalet gibi hususlar vardı. İ ltizam kaldırılacaktı. Mustafa Re ş id Pa ş a Islahat Fermanı hakkında ne dü ş ünüyordu? Islahat Fermanının Paris Anla ş masının 9. maddesinde yer alması ne gibi sonuçlar do ğ urdu? Osmanlı’nın ekonomi alanında Avrupa’nın denetiminde olma meselesi ve müdahaleleri… Kuleli Vak’ası, bir ihtilâlin önlenmesi ve Yeni Osmanlılar fikrinin do ğ ması.

65 Modern Dünyanın Oluşmasında Osmanlı’nın Rolü Osmanlı’nın Balkanlardaki fetihleri Ortodokslu ğ u ya ş attı. Avrupa’daki milli monar ş iler ( İ ngiltere, Fransa, Hollanda) yok olmaktan kurtuldu (Habsburg İ mparatorlu ğ una kar ş ı). İ ngiltere ve Hollanda’ya yardım etti. Protestanlık Osmanlıların Habsburglara kar ş ı saldırıları ile Almanlar arasında yayılma imkanı buldu.


"Ö ğ rt. Gör. Hatice SÖYLEMEZ OSMANLI TARİHİ Ödev Paylaşımı 1. Tiyatro 2. Münazara 3. Yarı ş ma Programı 4. Kısa Film 5. Tarihi Ki ş ileri veya Tarihçileri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları