Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÖFKE YÖNETİMİ Mustafa AKBÖRK Mustafa AKBÖRK Psikolojik Danışman Psikolojik Danışman.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÖFKE YÖNETİMİ Mustafa AKBÖRK Mustafa AKBÖRK Psikolojik Danışman Psikolojik Danışman."— Sunum transkripti:

1 ÖFKE YÖNETİMİ Mustafa AKBÖRK Mustafa AKBÖRK Psikolojik Danışman Psikolojik Danışman

2

3 Beni çıldırtıyor. Hiç laftan anlamıyor. "Niçin bu evde kimse bana yardım etmiyor?"

4 "Kaç kere ayakkabılarını çıkarmadan içeri girme dedim sana?" "Eşim çalışmamı istemediği için işten ayrılmak zorunda kaldım, ondan nefret ediyorum."

5 "Bu kadınlara hiç yaranamazsın zaten, ne yapsam ona yetmiyor." "Kesin şu gürültüyü de maçı seyredeyim.“ "Bıktım senin dırdırından." "İstediğim gibi giyinip gidemiyorum, bu okuldan hoşlanmıyorum."

6 "Neden hep onun istediği yere gidiyoruz, gitmeyeceğim artık." "İstediğim kadroyu bana vermediler, onlara göstereceğim.”

7 Bu cümlelerin kimisi kadınların, kimisi erkeklerin kimisi de çocukların ağzından çıkmış, ama her birinin ortak bir yanı var:Öfke...

8 Öfke, çok hafif bir rahatsızlıktan yoğun bir kızgınlık ve hiddete kadar değişen yoğunlukta yaşanan bir duygudur. Diğer duygular gibi, fizyolojik ve biyolojik değişmelerle birlikte yaşanır. Kızdığınız zaman kalbinizin atışları hızlanır, soluk alıp verişlerinizde artış gözlenir, tansiyonunuz çıkar, daha çok salgılanan adrenalin ve noradrenalin hormonlarına bağlı olarak enerjinizde bir artış olur.

9 Kızgınlık hem dışsal hem de içsel bazı olaylarla ortaya çıkar. Arkadaşınız, anneniz, kardeşiniz, sokaktaki bir adam, öğretmeniniz vb. belli bir insana kızabileceğiniz gibi; trafik sıkışıklığı, iptal edilen bir randevu, vb. gibi bir olaya da kızabilirsiniz. Kızgınlığınızın ortaya çıkmasından kendi kişisel sorunlarınızla ilgili kuruntularınız sorumlu olabileceği gibi, daha önceleri başınızdan geçmiş ve sizi öfkelendirmiş, travmatik bazı olayların anıları da sorumlu olabilir.

10 Kızgınlık kontrol tekniklerinin amacı, kızgınlığın ve öfkenin yol açtığı duygusal ve fizyolojik tepkileri azaltabilmektir. Sizde kızgınlığa yol açan insanları, olayları yok edemezsiniz; onlardan kaçınamazsınız; onları değiştiremezsiniz. Yapabileceğiniz tek şey bu insanlar ya da olaylar karşısında gösterdiğiniz içsel ve dışsal tepkilerinizi kontrol edebilmek, onları yapıcı bir şekilde yönetebilmektir.

11 "Ben hiç öfkelenmem", "Çok nadir kızarım, ama bomba gibi patlarım", "Çok çabuk sinirleniyorum ve buna engel olamıyorum.". Bunlar, günlük yaşamda bireylerin kendi öfkeleriyle ilgili yorumlarından bazıları. Bu yorumlar, gerçekte öfkemizi ve nedenlerini pek de tanımadığımızı gösteriyor. Oysa öfke, kaynaklarını ortadan kaldırmak uğruna, sonuna kadar yaşanıp bitirilmesi gereken bir duygu. Ama bu nasıl yapılır? Yani öfke nasıl yaşanmalıdır? En önemli soru da bu.

12 Neden Öfkeleniriz? Çıkmazda hissettiğimizde Anlaşılmadığımızı hissettiğimizde Engellendiğimizde Tehdit algıladığımızda Benliğimize direkt saldırıldığında Önemlilerimize saldırıldığında

13 ÖFKENİN diğer duygulardan pek farkı yok; ancak bu duygu pek çok kişiye korkutucu geliyor. Çünkü, bu duygunun çevreye ve ait olduğu bireyin kendisine yansımaları oldukça olumsuz. Olumsuz bir duygunun kabul edilmesi de pek kolay olmuyor. Böylece de insanoğlu "öfkesini", "öfkelileri" ve "öfkeyi" bir türlü anlayamıyor, hatta inkâr bile edebiliyor.

14 Öfke de tıpkı üzüntü ve mutluluk gibi bir duygu. Bu yüzden inkâr edilmeyi ya da kabul edilmemeyi hak etmiyor. Olumlu ya da olumsuz her duygu gibi öfkenin de bir ömrü var; bu ömür tamamlandığında kayboluyor. Ancak öfkenin, bu tatsız süreyi kısaltmak ve onu daha iyi anlamak açısından "tüketilmesi" gerekiyor

15 Duyguların sorgulanması, insanın doğal olan diğer özelliklerinin sorgulanmasıyla eşdeğerdir. "Neden karnın acıkıyor?", "Neden üzülüyorsun?", "Neden boyun uzun?", "Neden bu kadar kızıyorsun?", "Neden seviniyorsun?", "Neden düşünüyorsun?". Duygular, insanın kendisini iyi ya da kötü hissetmesine yol açarlar, ancak bir insanı iyi ya da kötü diye değerlendirmeye yetmezler.

16 Temel gereksinimleri karşılanamayan insanlarda olumsuz duygular hızla harekete geçer. Bu yüzden aile ve toplum içinde olumsuz duygulara kulak vermek gerekir. Öfke de olumsuz duygulardan biridir. Öfkenin duygusal yönünün yanında, fizyolojik ve bilişsel bileşenleri de vardır.

17 BİLİŞSEL YAPI… ÖĞRENİLMİŞ SEÇİMSİZLİK-GÜÇSÜZLÜK KENDİNİ ALGILAMADA GERÇEK DIŞI İNANIŞLAR HER YERDEN VE HER ZAMAN TEHDİT GELEBİLİR BABANIN OĞLUNA BİLE GÜVENMEYECEKSİN VE BENZERİ VE DİĞER OTOMATİK DÜŞÜNCELER

18

19 ÖFKELENDİĞİMİZDE NELER YAPARIZ? UNUTMA GİZLEME HEDEF DEĞİŞTİRME KONTROL ETME BASTIRMA AĞLAMA DİREKT YÜZLEŞME AŞIRI TEPKİ

20 ÖFKE fizyolojik değişikliklere yol açar. Sonuç olarak da vücut kendini tehdit eden uyarana karşı koruma gücünü bulur. Kaçar, kovalar, saklanır, bağırır, dövüşür. Öfkelendiğimizde yüzümüz kızarır, bağırırız, sert davranışlarda bulunabiliriz. Tüm bunlar aslında fizyolojik kökenleri olan davranışlardır ve bu davranışları kendimizi olumsuz duyguların yükünden kurtarmak için gerçekleştiririz. Bu görüşten hareketle öfkenin, düşünce düzeyinde reddedilse bile beden diliyle inkâr edilemeyen bir duygu olduğu ileri sürülebilir.

21 İnsanları suçlayarak bir adım öteye gidemediğimiz gibi, insanların yaşamlarına sadece “aşağılık kompleksi” ekiyoruz Bir insanı hata yapmasından ötürü suçlamak, ne onun bir daha hata yapmasını engeller, ne de daha iyi hissetmesini sağlar. Belki aşırı bir genelleme olacak; ama bunu çok fazla gözlüyorum; toplumumuzda insanların kategorize etme konusunda berbat bir eğilimi var

22 Bir çocuk, okulda başarısızsa, kolej sınavlarını ya da üniversite sınavını kazanamadığı zaman kendisini aptal hissetmesi için neredeyse her şey yapılır. (Sınavlarda başarılı olmayı engelleyen nedenlerse araştırılmaz. Bunlar çoğu zaman çocuğun dışında nedenlerdir.) Bu çocuklarımızın ve gençlerimizin içinde öyle bir yaradır ki, bunu yıllar sonra bile itiraf edemezler. Fark edilmeyen; ama aslında etken olan bir aşağılık kompleksiyle yaşamaya başlarlar. Bu da onların hayatlarının her yerine, evlilik hayatlarına, iş hayatlarına ve sosyal hayatlarına inanılmaz ve anlaşılmayan olumsuzluklar getirir.

23 Davranışlara yönelik değil de kişiliklere yönelik eleştiriler, hiçbir sonuç getirmezler. “Bu adam böyle, bu adam aptal, bu adam beceriksiz.” Dediğiniz zaman kişi kendi benliğini kovup yeni bir benlik mi getirecektir? Kadınlar eşleri için şöyle diyorlar. “30 yıldır uğraştım, şu adamı değiştiremedim.” Tabi ki, adamlar değişmiyor, sadece davranışlar...

24 Araştırmalar, kızgınlık duygusunun “boşaltılması”nın kızgınlık, öfke ve saldırganlığı daha çok arttırdığını ve sorunu çözmek için hiç bir yararı olmadığını göstermektedir. Onun için en iyisi, kızgınlığınızı neyin tetiklediğini bulmanız ve kendinizi öfkeyle kaybetmeden, bu nedenlerle başa çıkabileceğiniz stratejileri geliştirmektir.

25 Öfkeyi Yönetmek… Kişisel donanımlarımız Bakış açımızı yönetmek Durumu ve olayları nasıl algıladığımızı yönetmek

26 STRATEJİLERLE ÖFKE TAŞMASININ ENGELLENMESİ GEVŞEME Derin derin nefes alma, sakinleştirici durum ve manzaraları zihnimizde hayal ederek canlandırma gibi teknikler, kızgınlık ve öfkemizi yatıştırmamızda ve sakinleşmemizde yardımcı olurlar. Bu gevşeme tekniklerini öğrenebileceğiniz kitaplar, kasetler ya da dersler bulabilirsiniz. Bunları bir kez öğrendiniz mi her durumda kullanabilirsiniz. Eğer çabuk parlayan kişilerden oluşan bir ilişki içindeyseniz, bu teknikleri ilişkideki tüm tarafların öğrenmesinde yarar vardır.

27 Kızgın insanlar düşüncelerini küfrederek, bağırıp çağırarak ifade etme eğilimindedirler. Kızgın olduğunuz zaman genellikle düşünceleriniz gerçeği yansıtmaktan çok, olayların abartılmış ve çarpıtılmış bir şekilde algılandığını yansıtır. Bu tür düşünceleri farkedin ve yerine daha mantıklı olanları yerleştirin. Örneğin kendi kendinize, “Eyvah, şimdi herşeyi mahvetti!” gibi bir şeyler söylemek yerine, “Evet! Çok can sıkıcı bir olay. Neden kızdığımı çok iyi anlıyorum. Ama dünyanın sonu değil ve buna şimdi öfkeleniyor olmam bu olayı olmamış hale getirmeyecek.” diyebilirsiniz. Her iki düşünceyi de zihninizden geçirerek deneyin. Kızgınlığınızın hangi düşünceyle arttığını ya da azaldığını görün.

28 Farkında olmadan çok sık kullandığımız ve bizi kızgınlık duygularına hazırlayan, “asla!” ya da “her zaman” gibi sözcükleri zihninizde yakalamaya çalışın. “Bu asansör asla çalışmaz!” ya da “Her zaman telefon etmeyi unutursun!” gibi cümleler sadece hatalı değildir; aynı zamanda, kızgınlık duygunuzda haklı olduğunuzu düşünmenize de yol açar ve siz durumla ilgili yargıyı vermiş olduğunuzdan, problemin çözümüne de katkıda bulunmaz.

29 Kendinize “Tüm dünyanın size kazık atmaya çalışmadığını” hatırlatın. Sadece, yaşamın iniş ve çıkışlarından bazılarını yaşadığınızı düşünün. Öfkenizin kontrolden çıkmaya başladığı her zaman, bu yönteme başvurun. Daha dengeli bir bakış açısını yakalamanıza yardımcı olacaktır.

30 Kızgınlığınızın altında ne yattığını da anlamaya çalışın. Örneğin, arada sırada yalnız kalmak ya da biraz daha fazla özgürlük istiyorsunuz. Ama, sizin için önemli olan o yakınınız, daha fazla yakınlık ve bağlılık istiyor. Eğer yine sizin meşguliyetinizden yakınmaya başlarsa, onu “gardiyanlık”la ya da “boynunuza tasma takmakla” suçlamayın.

31 Kendinizde de buna benzer bir duyguyu yakalarsanız, kendinizi tüm caddelerin, dükkanların, resmi dairelerin sahibi olan bir tanrı ya da tanrıça gibi hayal edin. Tüm insanların sizin önünüzde eğildiğini, eteğinizi öptüğünü düşünün. Bu hayali görüntülere ne kadar ayrıntı koyarsanız, ne kadar talepkàr olduğunuzu ve ne kadar mantıkdışı davrandığınızı o kadar iyi anlayacaksınız. Ayrıca kızdığınız durum ve olayların gerçekte ne kadar önemsiz olduğunu da farkedeceksiniz.

32 Kendinizi rahatlatabilmek için birkaç ipucu daha Zamanlama: Eğer sevdiğiniz kişiyle belli konuları belli saatlerde konuşuyor ve bu konuşmalar da hep tartışma ile sonuçlanıyorsa, bu tür konuları konuşma saatinizi değiştirin. Belki yorgun, dikkatsiz oluyorsunuzdur ya da bu sadece böyle bir alışkanlık haline gelmiştir. Kaçınma: Eğer çocuğunuzun odasındaki dağınıklık odanın önünden her geçişte “kafanızın tasını attırıyorsa”, kapıyı kapatın. Sizi öfkelendiren şeylere bakmaktan kendinizi alıkoyun. “Ama, öfkelenmemem için çocuğumun odasını temiz tutması gerekir.” demeyin. Konu şu anda bu değil. Konu kendinizi olabildiğince sakin tutabilmektir. Alternatifler bulun: Eğer her gün işinize gittiğiniz yoldaki trafik, sizi engellenmişlik ve öfke duyguları içinde bırakıyorsa, bunu çözmeyi bir iş edinin. Elinize bir harita alıp aynı yere farklı, belki daha uzun ama daha rahat, manzaralı, hoş bir yoldan gitmeyi ya da evden daha erken/geç çıkmayı deneyin.

33 SAĞLIKSIZ AİLEDE ÖFKE NASIL YAŞANIR… İYİYİ OYNARKEN ÖFKEYİ İÇE ATMA (SUÇLULUK VE DEPRESYON) ASLA YETERLİ OLAMIYORUM (PİŞMANLIK, SUÇLULUK, DEPRESYON) YOĞUN ÖFKE KRONİK DÜŞMANLIKLARA DÖNÜŞEBİLİR İÇE ATILAN ÖFKELER ZAMANLA AŞIRI VE ANİ TEPKİLERE VE PATLAMALARA YOL AÇAR İÇE ATILAN ÖFKE ZAMANLA DUYGUSAL DUYARLILIĞIN KAYBOLMASINA VE BAŞKLARINI SUÇLAMAYA YOL AÇAR BİRİKEN ÖFKE YERİNİ HİDDETE BIRAKARAK AİLE ÜYELERİNİN CEZALANDIRILMASINA YOL AÇAR EVDEN KAÇMA KENDİNİ DUYGUSAL OLARAK SOYUTLAMA AİLE DIŞI İHTİAÇLARIN GİDERİLMESİ

34 ÖFKEYİ YENİDEN YAPILANDIRMAK ÖFKE İŞLERİN İYİYE GİTMEDİĞİNE BİR İŞARETTİR DEĞİŞİM İÇİN BİR ENERJİDİR ÇÖZÜMLENMEMİŞ ÖFKE DUYGUSAL GELİŞİMİMİZİ ENGELLER ÖFKE KENDİMİZİ NE VE NASIL HİSSETTİĞİMİZİ ANLAMA ZAMANIDIR ÖFKE DÜŞÜNCELERİMİZE BAĞLIDIR. ÖFKE YARATAN DÜŞÜNCELERİ DEĞİŞTİRDİĞİMİZDE ÖFKE DE ORTADAN KALKAR DEPRESYON BASTIRILMIŞ ÖFKEDİR

35 DÜŞMANLIK BİR TÜR ÇÖZÜMLENMEMİŞ ÖFKEDİR. SALDIRGAN ÖFKE (SÖZEL VEYA FİZİKSEL) İFADE EDİLDİĞİNDE DAHA DA YOĞUNLAŞIR ÖFKE SADECE BENİM ÖZELLİĞİM VE BENİMLE İLGİLİDİR O HALDE ÖFKEYİ KONTROL ETMEK BENİM ELİMDEDİR HER ŞEYİN SORUMLUSU SON DAMLA DEĞİLDİR KONTROL ETTİĞİN ÖFKEYLE GELİŞİRSİN ÖFKEYE İYİ YÖENETEBİLMEK DUYGUSAL GELİŞİMİ SAĞLAR

36 ÖFKELENDİĞİMDE NELER YAPABİLİRİM? ÖFKENLE YÜZLEŞ ONDAN KAÇMA ÖFKENİN ALTINDAKİ DUYGULARI ANLAMAYA ÇALIŞ BEN DİLİ KULLAN ÖFKENE KARIŞAN SUÇLULUK, PİŞMANLIK, HİDDET, UTANMA, KORKU GİBİ DUYGULARI AYIKLA ÖFKELENMENE NEDEN OLAN KONU İLE YÜZLEŞ. DAMLA MI KAYNAK MI OLDUĞUNU BELİRLE GEÇMİŞTEN GELEN ÖFKE KAYNAKLARINI KURUT YARIM İŞ BIRAKMA ÇEVRENDEKİLERDEN YARDIM AL. ÖFKELENMEDEN ÖFKEN İÇİN HAZIRLIKLI OL BEN ÖFKELİYİM…. ÇÜNKÜ

37 ÖFKELENMEDEN… ÖFKENİN DOĞAL OLDUĞUNU DÜŞÜN ÖFKE BİR YAŞAM KAYNAĞIDIR ÖFKE DUYGULARIMIZIN BİLEYİCİSİDİR İYİ BİR ESPİRİ ANLAYIŞI BİN BİR ÖFKEYİ YENER HAZIRLIKLI OLMAK YIKICILIĞI AZALTIR ÖFKELENME YOL HARİTASI ÇÖZME YOLLARININ BELİRLEYİCİSİDİR SLOGAN: ÖFKENİN SANA ZARAR VERMESİNE ASLA İZİN VERME

38 ÖFKELENDİĞİNDE… DÜŞÜN… SAKİNLEŞİNCEYE KADAR SAKİN OL SAKİN OL NEYE VE NİÇİN ÖFKELENDİM? ÖFKEMİN ALTINDA NE VAR? NE TÜR ALTERNATİFLERİM VAR? EN İYİ YOL HANGİSİ? EN FAYDALI YOL HANGİSİ? KAR VE ZARARIM NE OLUR? ÖFKE İÇE Mİ DIŞA MI VURULMALI? YIKICI VE SALDIRGAN OLMAYAN ÇÖZÜM YOLLARI NEDİR? DÜŞÜN, DÜŞÜN YENİDEN DÜŞÜN

39 ÖFKEMİZİ ANALİZ EDELİM… BANA GÖRE ÖFKE NEDİR? BENİ DAHA ÇOK NE ÖFKELENDİRİR? KİM ÖFKELENDİRİR? KIRMIZI ÇİZGİLERİM NEDİR? ÖFKEMİ DAHA ÇOK NASIL İFADE EDERİM? ÖFKEMİ İFADE EDİŞİM NE KADAR SAĞLIKLI? ÖFKEMİN ORTASINDAYKEN NE HİSSEDERİM? ÖFKEMDEN SONRA NELER HİSSEDERİM?

40 ANALİZ…… ÖFKEMDEM NE TÜR DERSLER ALIRIM? ÖFKEMDEN KAZANÇLARIM NELERDİR? ÖFKEMİ İFADE ETMEKTEN BENİ NE ALIKOYAR? BAŞKALARININ TEPKİLERİ NELER OLUR? ÖFKEMİ DAHA ETKİLİ NASIL İFADE EDEBİLİRDİM? ÖFKEMİN OLUMSUZ SONUÇLARI NELERDİR? ÖFKEMİN KAYNAĞINDA NELER VAR? ÖFKEMİ NASIL KABUL EDER VE ONU SAĞLIKLI İFADE EDEBİLİRİM ?

41 DÜŞMANINI YENMENİN EN İYİ YOLU ONU KENDİNE ARKADAŞ ETMEKTİR ABRAHAM LINCOLN

42 Görmeyi seçtiğiniz yol sizin tutumunuza bağlıdır. Bugün hava biraz bulutlu mu yoksa biraz güneşli mi? Güllerin dikeni mi vardır, dikenli dalların gülleri mi? Bardağın yarısı boş mudur, yarısı dolu mu? Yoksa bardak olması gerekenin iki katı büyüklükte midir? Seçim size ait...

43 Unutmayın kızgınlığı yok edemezsiniz, edebilseniz bile bu çok iyi bir fikir olmayacaktır. Tüm çabalarınıza rağmen sizi kızdıracak olaylar olacaktır. Yaşam her zaman için engellerle, acılarla, kayıplarla ve diğer insanların onlardan beklemediğiniz davranışlarıyla dolu olacaktır. Bunu değiştiremezsiniz. Ama bu olayların sizi etkileme biçimini değiştirebilirsiniz. Kızgınlık ve öfke tepkilerinizi kontrol ederek, uzun vadede onların sizi daha mutsuz kılmasını önleyebilirsiniz.


"ÖFKE YÖNETİMİ Mustafa AKBÖRK Mustafa AKBÖRK Psikolojik Danışman Psikolojik Danışman." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları