Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Endüstriyel Uygulamalarla BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Endüstriyel Uygulamalarla BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK"— Sunum transkripti:

1 Endüstriyel Uygulamalarla BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Computer Aided Engineering with Industrial Applications

2 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
CAD Son yıllarda hızla gelişen bilgisayar teknolojileri ve yazılımları, endüstriyel araştırma ve geliştirme faaliyetlerine de önemli bir ivme kazandırmıştır. Bugün için endüstride kullanılması düşünülen sistemlerin, üretime geçmeden önce bilgisayar destekli tasarımı (CAD - Computer Aided Design) yapılabilmekte, işlevselliği kontrol edilebilmekte, Tasarlanan her bir parçanın bilgisayar destekli üretimi (CAM - Computer Aided Manufacturing) gerçekleştirilebilmektedir. Üretime geçmeden önce daha optimum bir sistemin tasarlanabilmesi veya üretim sonrasında ortaya çıkan problemlerin giderilebilmesi için ise bu sistemlerin çalışma şartlarına uygun analizlerinin yapılmasına, yani bilgisayar destekli mühendislik (CAE – Computer Aided Engineering) çalışmalarına ihtiyaç vardır.

3 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Üretilmesi düşünülen yeni ürün veya sistemler açısından Bilgisayar Destekli Mühendislik (BDM) çalışmalarının en önemli avantajları: Üretime geçmeden önce bu sistemleri sanal ortamda (bilgisayar ortamında) analiz ve test edilebilir. Böylece sanal ortamda iken bu ürün veya sistemlerde ortaya çıkabilecek problemler net bir şekilde görülebilmekte, bu problemleri giderici ve sistemin verimliliğini arttırıcı gerekli tasarım değişiklikleri yapılarak optimum tasarım elde edilebilmektir. Sanal ortamda elde edilen bu optimum (en verimli) tasarım vasıtasıyla üretilecek ilk ürün veya prototipler, standart ürün testlerinden çoğunlukla ilk seferde başarıyla geçebilmektedir. Bu durum ise gerek zaman, gerekse test maliyetleri açısından işletmelere çok önemli kazançlar sağlamakta, yeni geliştirilen ürünün pazara daha hızlı sürülebilmesine imkan tanımaktadır.

4 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Kullanılmakta olan sistemler açısından Bilgisayar Destekli Mühendislik (BDM) çalışmalarının avantajları: BDM çalışmaları sadece ilk tasarım aşamasında değil üretim sonrası, mevcut sistemlerde ortaya çıkan problemlerin sebeplerini sanal ortamda araştırmak ve çözüm geliştirmek amacıyla da yaygın şekilde kullanılır. Bu sayede yine gerek zaman gerekse maliyetler açısından çok önemli kazanımlar sağlanarak problemlerin giderilmesi sağlanır.

5 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Görüldüğü gibi BDM çalışmaları ve analiz programları Ar-Ge ve inovasyon (yenilikçilik) faaliyetlerinin vazgeçilmezi konumundadır. Ar-Ge alanında çalışmak isteyen mühendislerin BDM açısından kendilerini geliştirmesi şarttır. Bir Ar-Ge Mühendisi BDM çalışmalarını yürütecek seviyede temel bilgi, beceri, yönlendirme, inisiyatif kullanabilme gibi önemli vasıflara sahip ve analiz programlarına yeterince aşina olmalıdır. İşte bu dersimizde asıl hedeflenen de bu vasıfların öğrenciye kazandırılmasıdır.

6 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Sonlu Elemanlar Yöntemi Mühendislikteki teorik hesaplar, genelde daire, prizma, küp gibi düzgün geometriye sahip homojen parçalar için daha kolay yapılabilmektedir. Sistemin büyüklüğü ve kompleksliği arttıkça bu hesaplamalar zorlaşmakta ve belli bir noktadan sonra imkansız hale gelmektedir. İşte bu tip kompleks ve büyük sistemlerin düzgün geometrideki küçük küçük parçalardan (sonlu elemanlardan) oluştuğu farz edilebilir, herbir küçük parça için ayrı ayrı çözüm elde edilir ve tüm sistemin çözümü bu sayede gerçekleştirilmiş olur ki, bu yönteme sonlu elemanlar yöntemi ismi verilir.

7 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Sonlu Elemanlar Yöntemi ve Paket Programlar Bu yönteme göre, incelenen sistem, önce sonlu eleman ismi verilen küçük ve düzgün parçalara bölünür; kurulan bu sonlu eleman ağında dış yükler, malzeme özellikleri ve sınır şartları bazı elemanlara ve elemanların birleşme noktalarına (düğümlere) gerçeğe uygun olacak şekilde uygulanır. Sonlu elemanlar arasındaki mekanik, ısıl, vb. bağıntılar ve yapılan bazı fonksiyonel kabuller sayesinde problemin yaklaşık çözümü gerçekleştirilmiş olur.

8 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Sonlu Elemanlar Yöntemi ve Paket Programlar Bununla birlikte sistemin büyüklüğü ve kompleksliği arttıkça çözüm için gerekli işlemlerin sayısı çok artar ve bu noktada bilgisayar desteğine mutlak ihtiyaç duyulur. Sonlu Elemanlar Ağının çözümü için Fortran, Basic gibi programlarla yazılımlar yapılabilir. Ancak bunun için yazılım programlarının yanısıra sonlu eleman teorisine çok iyi hakim olmak gerekir. Bu ise oldukça uzun ve tecrübe gerektiren bir iştir.

9 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Sonlu Elemanlar Yöntemi ve Paket Programlar Bugün için günümüzde birçok problem cinslerini kapsayacak şekilde yazılımlar geliştirilmiş ve görselliği de ön plana çıkararak paket programlar halinde kullanıma sunulmuştur. Bunlara örnek olarak Ansys, Abaqus, Adams gibi dünyada yaygın şekilde kullanılmakta olan programlar verilebilir. Bu paket programlarda, geometrik model kurulduktan sonra sınır şartları, yük ve malzeme özellikleri programın menülerindeki komutlardan modele uygulanır ve çıkan sonuçlar değerlendirilir. Aradaki çözümü program otomatik olarak yapar. Bu nedenle bu programların kullanımında sonlu elemanların teorisini bilmeye ihtiyaç duyulmaz. İşte bu derste “Bilgisayar Destekli Mühendislik -BDM” (Computer Aided Engineering-CAE) teriminden, sonlu eleman paket programları yardımıyla gerçekleştirilen bu tip faaliyetler kastedilmektedir.

10 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Bilgisayar Destekli Mühendislik çalışmalarını, şu 3 ana aşamada toplamak mümkündür: 1- İnceleme Aşaması: Konuyu veya problemi anlamaya ve BDM çalışmaları için planlama yapmaya yönelik bu aşamada, bilgi edinme faaliyetleri ve beyin fırtınası toplantıları yapılır; herhangi bir hesaplama, analiz veya ölçüm yapılmaz. 2- Analiz ve Değerlendirme Aşaması: Bilgisayar başında modelleme, analiz, grafik oluşturma, sonuçları değerlendirme ve yorumlama gibi faaliyetlerle geçer. 3- Geliştirme ve Yargı Aşaması: İncelenen problemin çözümüne veya yeni tasarlanan sistemin verimliliğini arttırmaya yönelik olarak “yeni analiz ve değerlendirme” faaliyetlerini kapsar.

11 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Şimdi 2. Aşama olan “Analiz ve Değerlendirme” aşaması üzerinde kısaca duracağız: Bu aşamayı da alttaki gibi 3’e ayırmak mümkündür: 2.1- Modelleme 2.2- Analiz 2.3- Değerlendirme

12 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Analiz ve Değerlendirme Aşaması: 2.1-Modelleme : İncelenen problemde veya tasarımda, analizi yapılmak istenen parçanın, bölgenin veya sistemin; bir başka ifadeyle tespit edilen geometrinin sanal ortamda en uygun şekilde çizilmesidir. Modellenecek geometriye karar verilmesi dışındaki çizim aşamalarında mühendislik alt yapısına ihtiyaç duyulduğu pek söylenemez. Nitekim bugün mühendis olmayan bir çok kişi modelleme işlemlerini oldukça profesyonel seviyede yapabilmektedir.

13 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Analiz ve Değerlendirme Aşaması 2.2- Analiz: Bu aşamada, analiz tipinin doğru seçilmesine; modellenen parça veya sistemin çalışma şartlarına uygun sınır koşullarının, malzeme özelliklerinin, dış yüklerin ve benzeri girdilerin belirlenmesine ihtiyaç vardır. 3-Değerlendirme: çıkan sonuçların yorumlanmasına ve bunların ışığında çözümler geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Dolayısıyla bu iki aşama, mühendislik alt yapısı, bilgi ve becerilerini uygulamakla doğrudan ilişkilidir.

14 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Analiz ve Değerlendirme Aşaması O halde BDM açısından bir mühendiste asıl olması gereken ve beklenen özellik, herhangi bir programın menülerini iyi kullanmaktan ziyade, bilgisayar destekli mühendislik çalışmalarına doğru yön verebilmesidir. Bir başka ifadeyle bir mühendisten, ankastre sınır koşulunu analiz programının menülerden nasıl uygulayacağını bilmesinden ziyade, bu sınır koşulunu görebilmesi beklenir. Gerilme dağılımını renkli olarak ekrandan gösterebilmesi ve grafiklerini çizebilmesinden daha çok, bunları doğru yorumlayabilmesi ve daha verimli olacak tedbirler alması istenir. Demek ki, sadece paket programların menülerini iyi kullanabilmek, mühendis olarak çok önemli bir kazanım olmasa gerektir.

15 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
BDM ile temel bilgilerin canlandırılması Bilginin zihinlerde yerleşmesi, aktif bir şekilde kullanılması ile çok yakından ilişkilidir. Mühendislik eğitimlerinde gösterilen birçok teorik bilgi ve hesaplamalar ise öğrencilerin zihinlerinde ham halde kalmakta, pratiğe dökülmemekte ve belli bir süre sonra unutulabilmektedir. Eğitim boyunca yaptırılan projelerin, stajların, teknik gezilerin, deneysel uygulamalı derslerin temel hedefi bu açığı gidermek olsa da, tam bir başarı elde edilemediği aşikardır.

16 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
BDM ve Temel Bilgilerin Canlandırılması Önemli diğer bir husus ise, bilginin niçin ve nerede kullanılacağının öğrenci tarafından bilinememesi, konuların soyut kalması, bu sebeple dersin ilgi çekiciliğinin azalması, derslerin sıkıcı bir havada geçmesidir. Tüm bu sorunların çözümü ise; her bir dersi, gerçek yaşamdan örnekler vererek, interaktif bir şekilde anlatmakla mümkün gözükmektedir. Bu ise ya her bir dersin bu formata sokulmasıyla olabilir ki bu kolay değildir; ya da tüm derslerin en önemli konu ve kavramlarını kapsayan bir tek dersin bu formata sokulmasıyla mümkün olabilir.

17 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
İşte Bilgisayar Destekli Mühendislik Dersi , Mukavemet, Dinamik, Termodinamik, Akışkanlar Mekaniği, Malzeme Bilimi, Isı Transferi gibi eğitim süresi boyunca verilen birçok temel dersin önemli bir uygulaması olarak karşımıza çıkar. O halde, farklı analizler için gerçek endüstriyel uygulamalarla anlatılacak bir BDM dersi istenen çözümü tek başına sunabilir, (ki dersimiz bu formatta hazırlanmıştır.)

18 Bilgisayar Destekli Mühendislik ve Önemi
Farklı BDM çalışmalarında, özellikle değerlendirme ve çözüm geliştirme aşamalarında, zihinlerde ham halde bulunan veya unutulmuş gitmiş birçok teorik bilginin yeniden canlandırılması sayesinde mühendislik kalitemizin gittikçe artacağı muhakkaktır. Örneğin Mukavemet dersinde sünek malzemeler için akma kriteri olarak anlatılan eşdeğer (von-mises) gerilmelerinin hesaplandığı formül, programın yazılımında aynen kullanılmakta ve bir analiz sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Zaman içinde bu kavramla ilgili bilgileri unutmuş olsak bile, doğru bir BDM çalışması çerçevesinde mukavemetten akma ve kırılma kriterlerini bir kereliğine tekrar hatırlamamız, gerçek bir probleme uygulamamız ve bu sayede bu kavramı zihnimizde canlı tutarak, karşılaşacağımız farklı problemlere aktif bir şekilde anında uygulamamız mümkün olacaktır. Sonuç Olarak, BDM konusunda kendisini çok iyi geliştiren, farklı alanlardaki problemlere doğru yaklaşıp, doğru analiz, değerlendirme ve çözüm geliştirmeler yapabilen bir öğrencinin, mühendislik hayatında da çok başarılı olabileceğini söylemek hiç de yanlış değildir.

19 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 2. Dersin Temeli ve Hedefleri * Sonuç olarak Dersimiz Mühendislikte çok yaygın şekilde kullanılan Sonlu Elemanlar Yöntemi temeline dayanmaktadır. * Sonlu Elemanlar Yöntemi ise Bilgisayar Destekli Mühendislik çalışmalarında kullanılan Ansys, Abaqus, Adams gibi Analiz Paket Programlarının yazılım temelini oluşturmaktadır. * Bu programlardan herhangi birisini kullanmayı öğretmek dersimizin asıl amacı değildir.

20 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 2 Dersin Temeli ve Hedefleri * Dersimizin asıl amacı, Bilgisayar Destekli Mühendislik (BDM) çalışmalarında, endüstriyel bir probleme yaklaşım, problemin sebeplerini doğru anlama, analiz girdilerinin doğru tespiti, sonuçların doğru yorumlanabilmesi, doğru yargılara varabilme, probleme yönelik doğru çözümler geliştirebilme ve gerektiğinde inisiyatif kullanabilme gibi bir mühendisten beklenen temel niteliklerin kazandırılmasıdır.

21 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 2 Dersin Temeli ve Hedefleri * Dersimizin daha ilgi çekici olması ve faydasının anlaşılabilmesi için ise gerçek hayatta karşılaşılmış mekanik veya ısıl problemlere, paket analiz programları yardımıyla getirilen çözümler incelenecektir.

22 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 2 Derste Gösterilmesi Hedeflenen Analiz Tipleri Yapısal Gerilme Analizleri (Elastik-Elastoplastik) Isıl Gerilme Analizleri (Kararlı rejim–zamanla Değişen) Titreşim Analizleri Yorulma Analizleri

23 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 3 – Dersin Kolay Öğrenmede Temel Nitelikler a-) Bir Analiz Programını Kullanabilme ve Modelleme Becerisi: Dönem projelerini yaparken öğrenciye yardımcı olacak şekilde bu programlardan birisini nasıl kullanacağı temel seviyede anlatılacaktır. Ancak öğrenci bu programın menülerini nasıl kullanacağından sorumlu olmayacaktır. b-) Sonlu Elemanların Teorisi: Ders kapsamında paket programlarda yapılan çözümler inceleneceğinden sonlu elemanların teorisinin bilinmemesi konuların anlaşılmasında bir engel teşkil etmeyecektir. Bununla birlikte sonlu elemanlar yönteminin yüzeysel de olsa ne olduğunun bilinmesi bazı kavramların anlaşılmasını kolaylaştırır. Öğrenci Sonlu Eleman Teorisi ‘ne yönelik bilgilerden sorumlu tutulmayacaktır.

24 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 4. Ders İşleme Şekli Dersimiz 1- Konu anlatımı, 2- Uygulama ve 3-Proje Çalışmaları şeklinde işlenecektir. 4.1 Ders: Daha önce BDM ile çözülmüş bir endüstriyel problem veya uygulama öğrencilere anlatılır. -Ders işleyişi sırasında öğrencilerin de derse katkı sağlamaları beklenir. Bu amaçla gerekli yerlerde konular soru-cevap tarzında önce tartışmaya açılabilir. Derse katkı sağlayan öğrencilerimizin dönem sonunda bağıl notlarına 5 puana kadar ilaveler yapılabilir. -Öğrencilerin dersi anlamaları için zamanında derse gelmeleri çok önemlidir. Bu nedenle öğretim üyesinden 5 dk sonra gelenler, derse alınmayacaktır. Dersin işleyişi sırasında derse olan ilgiyi azaltacak, konsantrasyonu bozacak olumsuz, ilgisiz ifadeler derste söylenmemelidir. Bu tip görüşler dersten sonra öğretim üyesine söylenebilir veya mail atılabilir. Bu gibi eleştiriler dersin zamanla daha düzgün bir formata gelmesini sağlayacaktır.

25 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 4. Ders İşleme Şekli (Devam) 4. 2 Ders Uygulaması: Dönemin başında 2 veya 3 hafta boyunca Ansys-Workbench programında temel analizler basit modeller üzerinde gösterilecektir. Bu temeli alan öğrencilerin projelerini daha kolay yapabilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca ders sunumlarının bazılarında, endüstiryel bir problem veya yeni bir tasarım ortaya koyulduktan sonra, grup çalışmaları ile bunun üzerinde serbest çalışmaları sağlanacak ve böylece takım halinde BDM faaliyetlerini yürütme becerisi geliştirilmeye çalışılacaktır. -Paket programın seçimi dersin özünü hiçbir şekilde etkilemez. -Seçilen programdaki komutların kullanılmasından öğrenci sorumlu tutulmaz.

26 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 4. Ders İşleme Şekli (Devam) 4. 3 Proje Çalışmaları: Dönem Boyunca derste anlatılan analiz tipleri çerçevesinde gruplar halinde dönem projesi hazırlanacaktır. BDM faaliyetleri, aynı zamanda bir grup çalışması da olabildiği için, 3’er öğrenciden oluşan gruplar kurulacaktır. Gruplar öğretim üyesi tarafından belirlenecektir. Herbir grupta Öğretim üyesi tarafından belirlenecek 1 grup lideri ve 2 araştırmacı olacaktır. Grup Lideri araştırmacıların fikrini de alarak planlama yapacak, koordinasyonu sağlayacak ve BDM çalışmalarında kendisi de görev alacaktır. Herbir grup, daha önce yapılmış, BDM çalışması içeren, SCI-Expanded kapsamındaki dergilerde yayınlanmış bir bilimsel makale bulacak ve projesinde bu makaleyi referans alacaktır. (kaynak linkler için tıklayınız) Bu referans makaledeki çalışmaya benzer şekilde bir BDM çalışması tasarlayacak ve öncelikle bunu Dersin öğretim üyesine onaylatacaktır. (İlk 3 hafta) Daha önce yapılmış lisans veya lisansüstü tezler referans olarak alınamaz. Referans makaledeki aynı veya benzer model kurulacak veya başka bir yerden doğrudan alınacak, benzer analizler yapılacaktır. İstenilirse benzer bir senaryo ile farklı analizler yapılabilir. Sonuçta derste anlatılacak örneklere uygun şekilde bir BDM çalışması planlaması beklenir. Grubun ders dışında ayrıca bir araya gelip çalışması da mutlaka gereklidir. Derslerin bitimine 3 hafta kala projeler sunum halinde teslim edilecektir. Ve her bir grup derste proje sunumunu yapacaktır. Gruptaki her öğrencinin aktif şekilde çalışması için, sınıftaki proje çalışmaları saatlerinde veya proje sunumu sırasında projeyle ilgili herhangi bir sorunun cevabını, öğrt. üyesinin seçeceği grup içinden herhangi bir öğrencinin cevaplaması istenecektir. Proje sunumlarını yine grup içinden herhangi bir öğrencinin sunması veya belli kısımda kesip diğer öğrencinin devam etmesi istenebilir. Benzer tedbirlerle herbir öğrencinin performansı ayrı ayrı değerlendirilecektir. Grupta çok pasif kalan öğrenciler öğretim üyesi tarafından gruptan çıkarılacak ve proje notu «sıfır» kabul edilecektir.

27 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 5 Ders Notları ve Kaynakları Dersin hedeflerine en yakın kaynaklar bilimsel dergilerdeki makaleler olabilir. Dersin içeriğiyle bire bir uyuşan bir yardımcı kitaba rastlanmamıştır. Bu sebeple ders notları kitap halinde basılması düşünülmektedir. Dersin takip edileceği web adresi:

28 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
Ders İçeriği 5. Ders Başarısını Değerlendirme Kriterleri -Dersi Alan Öğrencilerin başarısı 1 Vize(%25), 1 Proje(%25), 1 Final(%50) Üzerinden değerlendirilecektir. -Vize ve Final yazılı sınav şeklinde ve derste gösterilen konuları öğrencilerin anlayıp anlamadığını ölçecek şekilde yapılır. Proje : 3’er öğrenciden oluşan grupların herbirisinin dönem boyunca hazırladığı projeler derste sunulacaktır. (detaylar için Bknz. 4.3 Maddesi)

29 ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARLA BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK
5. Ders Başarısını Değerlendirme Kriterleri Maksimum Puan Vize (%25) Yazılı Sınav 100 Proje (%25) Derste Sunum Final (%50) Notlara İlave Dersteki Performans (Dersteki sunumlara yapılan her bir katkı için + verilir ve doğrudan bağıl nota yansıtılır…) 5 Uygulamalardaki Performans: Dersin uygulama saatlerinde, ders sırasında sorulacak bir endüstriyel uygulama için herbir grup analiz yapar. Yapılan grup çalışmasını resimlerle bir word dosyasında anlatıp öğretim üyesine mail atar. Buna göre puan verilir. Herbir örneğin zorluk derecesine göre puanı (2..5 arasında) vardır. Alınan puan herbir öğrencinin proje notuna eklenir. *(o gün derse gelmeyenlere puan verilmez.) Uygulama sayısı x 5


"Endüstriyel Uygulamalarla BİLGİSAYAR DESTEKLİ MÜHENDİSLİK" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları